Bệnh động mạch vành (Coronary artery disease (CAD)) là bệnh lý tim mạch mạn tính tiến triển đặc trưng bởi sự tích tụ mảng xơ vữa trong lòng các nhánh động mạch vành dẫn đến giảm sút lưu lượng máu và oxy cung cấp cho cơ tim. Bệnh động mạch vành là một loại bệnh lý tim mạch, xuất phát từ sự tắc nghẽn hoặc hẹp các động mạch phổi (các động mạch cung cấp máu cho cơ tim) do tích tụ chất béo và các chất xơ khác trên thành trong của các động mạch này. Bệnh động mạch vành gây ra gián đoạn trong việc cung cấp máu giàu oxi và chất dinh dưỡng đến cơ tim, dẫn đến các triệu chứng như nhức đau ngực, khó thở, mệt mỏi và nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Bệnh động mạch vành là một bệnh lý tim mạch thường gặp và một trong những nguyên nhân chính gây tử vong trên toàn cầu. Bệnh này phát triển do tiến trình gắn kết mạch của động mạch, khi các chất béo tích tụ và hình thành các bản đồ mỡ trên thành trong của các động mạch vành.
Các bản đồ mỡ này dần dần tạo thành các mảng xơ, cứng, và hẹp lumen (không gian bên trong động mạch). Quá trình này được gọi là xơ hóa mạch vành. Khi lượng máu cung cấp đến cơ tim bị hạn chế, cơ tim không đủ oxy để hoạt động, gây ra những triệu chứng và biến chứng của bệnh.
Các triệu chứng chính của bệnh động mạch vành bao gồm:
1. Nhức đau ngực (angina): Đây là triệu chứng phổ biến nhất của bệnh động mạch vành. Nhức đau thường xảy ra trong vùng ngực phía trên hoặc sau lồng ngực và có thể lan ra cổ, vai, tay hoặc hàm. Đau thường xảy ra khi cơ tim cần nhiều oxy hơn mà động mạch không thể cung cấp đủ do hẹp lumen.
2. Khó thở: Hẹp động mạch vành cũng có thể làm giảm dòng máu cung cấp cho phổi, gây khó thở và ngạt thở.
3. Mệt mỏi: Do lượng oxy và chất dinh dưỡng không đủ cung cấp cho cơ tim, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi và yếu đuối khi thực hiện các hoạt động vận động.
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh động mạch vành có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và thậm chí tử vong.
Để chẩn đoán bệnh động mạch vành, các phương pháp xét nghiệm như tổng hợp hình ảnh (như siêu âm tim, cầu xanh hoặc CT scan) và xét nghiệm chức năng tim (như thử nghiệm căng thẳng) thường được sử dụng. Đối với điều trị, phương pháp non-nhức như thay đổi lối sống (tập thể dục, kiểm soát cân nặng, hạn chế tiêu thụ chất béo) và dùng thuốc (như aspirin, chất kháng tiểu cầu, statins) có thể được sử dụng. Trường hợp nghiêm trọng hơn, phẫu thuật thông qua stent hay bay mạch cũng có thể được thực hiện để mở rộng động mạch vành hẹp.