Papaverin: Cơ chế tác dụng, chỉ định và độc tính

Papaverin hoàn toàn không có tác dụng gây nghiện hay giảm đau trung ương như morphin. Mặc dù cùng được chiết xuất từ cây thuốc phiện, papaverin thuộc nhóm cấu trúc benzylisoquinoline chứ không mang khung phenanthrene và không gắn kết với các thụ thể opioid trong hệ thần kinh trung ương.

Tiêm tĩnh mạch nhanh papaverin có thể gây ức chế đột ngột hệ thống dẫn truyền cơ tim và làm giãn mạch ồ ạt, dẫn đến hạ huyết áp nghiêm trọng, block nhĩ thất, rung thất hoặc ngừng tim. Do đó, thuốc tiêm tĩnh mạch bắt buộc phải được tiêm rất chậm trong ít nhất một đến hai phút dưới sự theo dõi sát điện tâm đồ và huyết áp.

Papaverin ức chế không chọn lọc enzym phosphodiesterase, ngăn cản sự thoái biến của adenosin monophosphat vòng (cAMP) và guanosin monophosphat vòng (cGMP) trong tế bào cơ trơn. Nồng độ nucleotid vòng tăng cao giúp hoạt hóa enzym phosphatase chuỗi nhẹ myosin và thúc đẩy thu hồi ion calci, dẫn đến giãn cơ trơn mạch máu và nội tạng.

Papaverin chống chỉ định tuyệt đối ở bệnh nhân có block nhĩ thất hoàn toàn, người bị suy giảm chức năng gan giai đoạn tiến triển, bệnh nhân tăng nhãn áp góc đóng và người có tiền sử dị ứng với thuốc. Ngoài ra, cần thận trọng không dùng đồng thời với levodopa vì papaverin làm giảm hiệu quả điều trị của thuốc này trên bệnh nhân Parkinson.