Cách tạo danh mục tài liệu tham khảo theo chuẩn trích dẫn Harvard dựa trên hệ thống Tác giả - Năm (Author-Date). Mỗi mục gồm tác giả, năm công bố, tiêu đề, nguồn xuất bản và được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái ở cuối bài.
Bài viết này hướng dẫn chi tiết quy tắc trích dẫn trong văn bản, công thức định dạng danh mục cho từng loại tài liệu, bảng phân biệt giữa chuẩn Harvard và APA 7.
Chuẩn trích dẫn Harvard là gì và nguyên tắc hoạt động Author-Date thế nào?
Chuẩn trích dẫn Harvard là hệ thống trích dẫn Tác giả - Năm phổ biến trong các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh và khoa học xã hội. Hệ thống này bao gồm hai thành phần gắn kết chặt chẽ:
- Trích dẫn trong văn bản (In-text citation): Đặt họ tác giả và năm công bố trong ngoặc đơn ngay sau luận điểm mượn ý.
- Danh mục tài liệu tham khảo (Reference list): Bảng danh sách chi tiết toàn bộ các nguồn được trích dẫn, đặt ở trang cuối cùng của bài viết.
Bạn có thể đọc thêm bài viết trích dẫn tài liệu tham khảo nên theo chuẩn nào để hiểu rõ các hệ thống trích dẫn.
Cách trích dẫn trong văn bản (In-text Citation) theo chuẩn Harvard
Khi trích dẫn trong nội dung bài viết, người nghiên cứu có thể sử dụng hình thức trích dẫn trong ngoặc hoặc trích dẫn gắn liền với câu tường thuật:
1. Quy tắc theo số lượng tác giả
- Một tác giả: Ghi họ tác giả và năm xuất bản. Ví dụ: (Nguyen, 2021) hoặc "Theo nghiên cứu của Nguyen (2021)...".
- Hai tác giả: Dùng từ nối "and" giữa hai họ. Ví dụ: (Nguyen and Tran, 2022) hoặc "Nguyen and Tran (2022) cho rằng...".
- Ba tác giả trở lên: Ghi họ tác giả đầu tiên kèm cụm viết tắt "et al." (in nghiêng hoặc chữ đứng tùy quy định trường). Ví dụ: (Pears et al., 2022).
2. Trích dẫn nguyên văn trực tiếp có số trang
Nếu bạn trích nguyên văn một câu văn hoặc đoạn trích từ tài liệu gốc, bắt buộc phải bổ sung số trang cụ thể vào sau năm xuất bản:
- Trích dẫn một trang: (Smith, 2020, p. 45).
- Trích dẫn nhiều trang liên tiếp: (Smith, 2020, pp. 45-48).
Cách tạo danh mục tài liệu tham khảo theo chuẩn trích dẫn Harvard cho từng loại tài liệu
Ở phần danh mục cuối bài, mỗi loại hình ấn phẩm khoa học sẽ có công thức định dạng riêng biệt theo cẩm nang Cite Them Right của Pears và Shields (2022).
1. Cách trích dẫn sách in và sách chuyên khảo
Đối với sách có một hoặc nhiều tác giả, công thức chung được trình bày như sau:
Họ, Chữ cái đầu tên. (Năm) Tên sách in nghiêng. Ấn bản (nếu từ lần 2). Nơi xuất bản: Nhà xuất bản.
Ví dụ cụ thể: Pears, R. and Shields, G. (2022) Cite them right: The essential referencing guide. 12th edn. London: Bloomsbury Academic.
Bạn có thể tham khảo thêm hướng dẫn chi tiết tại bài viết về cách trích dẫn sách làm tài liệu tham khảo đúng chuẩn.
2. Cách trích dẫn chương sách trong tuyển tập có chủ biên
Khi bạn chỉ sử dụng một chương trong cuốn sách do nhiều tác giả viết và có người chủ biên tập hợp:
Họ, Chữ cái đầu tác giả chương. (Năm) 'Tên chương trong ngoặc đơn', trong Họ, Chữ cái đầu (chủ biên) Tên sách in nghiêng. Nơi xuất bản: Nhà xuất bản, tr. xx-xx.
3. Cách trích dẫn bài báo đăng trên tạp chí khoa học
Đối với bài báo khoa học xuất bản định kỳ, tiêu đề bài viết được đặt trong dấu ngoặc đơn và tên tạp chí in nghiêng:
Họ, Chữ cái đầu tên. (Năm) 'Tiêu đề bài báo', Tên tạp chí in nghiêng, Tập(Số), tr. xx-xx. Có sẵn tại: DOI hoặc URL.
Ví dụ: Nguyen, H. T. (2023) 'Impact of referencing style on academic writing', Journal of Academic Publishing, 15(2), tr. 112-125.
4. Cách trích dẫn trang web và tài liệu trực tuyến
Đối với tài liệu khai thác từ các cổng thông tin điện tử, bạn cần ghi rõ đường dẫn liên kết và ngày truy cập:
Tác giả hoặc Tên tổ chức. (Năm) 'Tiêu đề bài viết', Tên website in nghiêng. Có sẵn tại: URL (Truy cập: Ngày Tháng Năm).
Bạn có thể xem thêm bài phân tích chuyên sâu tại cách trích dẫn trang web làm tài liệu tham khảo đúng chuẩn.
Bảng so sánh điểm khác biệt giữa chuẩn Harvard và chuẩn APA 7
Chuẩn Harvard và chuẩn APA đều dùng hệ thống Tác giả - Năm nhưng có một số quy ước kỹ thuật khác nhau cần lưu ý.
| Tiêu chí so sánh | Chuẩn Harvard (Cite Them Right) | Chuẩn APA ấn bản 7 (2020) |
|---|---|---|
| Dấu nối giữa hai tác giả | Dùng chữ "and" nối hai tác giả: (Smith and Jones, 2020) | Dùng ký tự "&" trong ngoặc: (Smith & Jones, 2020) |
| Quy tắc từ 3 tác giả trở lên | Dùng (Smith et al., 2020) ngay từ lần trích dẫn đầu | Dùng (Smith et al., 2020) ngay từ lần trích dẫn đầu |
| Tiêu đề bài báo trong danh mục | Đặt trong dấu ngoặc đơn: 'Tiêu đề bài viết' | Chữ đứng thường, không dùng dấu ngoặc |
| Nơi xuất bản đối với sách | Bắt buộc ghi địa danh: London: Nhà xuất bản | Đã bỏ nơi xuất bản từ ấn bản 7 |
| Ngày truy cập trang web | Bắt buộc ghi: (Truy cập: Ngày Tháng Năm) | Chỉ ghi khi nội dung thay đổi liên tục |
Để hiểu rõ hơn cấu trúc phân tầng trong bài nghiên cứu tổng thể, bạn có thể xem bài viết tài liệu tham khảo là gì và cách tạo danh mục đúng chuẩn.
Quy trình 4 bước sắp xếp danh mục tài liệu tham khảo chuẩn Harvard
Khi hoàn thiện danh mục tài liệu ở cuối bài báo hoặc luận văn, bạn cần tuân theo quy trình sắp xếp sau:
- Bước 1 - Sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái: Xếp toàn bộ danh mục theo thứ tự chữ cái của họ tác giả đầu tiên (từ A đến Z). Tuyệt đối không đánh số thứ tự 1, 2, 3 ở đầu mỗi mục.
- Bước 2 - Xử lý trùng tác giả: Nếu cùng một tác giả có nhiều công trình, hãy sắp xếp theo thứ tự năm xuất bản từ cũ đến mới.
- Bước 3 - Xử lý cùng tác giả và cùng năm: Thêm các ký tự a, b, c vào sau năm xuất bản (ví dụ: 2021a, 2021b) cho cả trích dẫn trong bài và danh mục cuối bài.
- Bước 4 - Định dạng thụt dòng dòng thứ hai (Hanging Indent): Dòng đầu tiên của mỗi mục trích dẫn viết sát lề trái, từ dòng thứ hai trở đi thụt lề 0.5 inch (1.27 cm).
Bạn có thể tự động hóa toàn bộ các bước định dạng này theo hướng dẫn tại bài viết cách tạo danh mục tài liệu tham khảo trên Word đúng chuẩn.
Câu hỏi thường gặp
Danh mục tài liệu tham khảo Harvard có đánh số thứ tự 1, 2, 3 không?
Không. Chuẩn Harvard là hệ thống Tác giả - Năm, do đó danh mục tài liệu tham khảo được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái của họ tác giả đầu tiên và không sử dụng số thứ tự.
Khi trích dẫn 3 tác giả trở lên trong chuẩn Harvard thì viết thế nào?
Trong nội dung bài viết, bạn chỉ ghi họ của tác giả đầu tiên kèm cụm 'et al.' và năm xuất bản, ví dụ (Pears et al., 2022). Trong danh mục cuối bài, bạn liệt kê đầy đủ tên của tất cả các tác giả.
Chuẩn Harvard có bắt buộc ghi nơi xuất bản của sách không?
Có. Trong hướng dẫn chuẩn mực của Harvard (Cite Them Right), mục trích dẫn sách vẫn yêu cầu ghi rõ địa danh nơi xuất bản trước tên nhà xuất bản, khác với chuẩn APA 7 đã bỏ thành phần này.
Tài liệu không có tên tác giả thì trích dẫn theo chuẩn Harvard như thế nào?
Nếu tài liệu không có tác giả cá nhân nhưng có cơ quan bảo trợ, hãy dùng tên cơ quan làm tác giả tập thể. Nếu không có cả tên cơ quan, bạn sử dụng tiêu đề bài viết đặt ở vị trí đầu tiên.
Tài liệu tham khảo
- Pears, R., & Shields, G. (2022). Cite Them Right: The Essential Referencing Guide (12th ed.). Bloomsbury Academic.
- American Psychological Association (2020). Publication Manual of the American Psychological Association (7th ed.). American Psychological Association. doi:10.1037/0000165-000
- University of Harvard Library (2021). Harvard Referencing Quick Guide. Harvard College.