Glôcôm góc đóng nguyên phát là gì? Định nghĩa và ứng dụng

Tỷ lệ lưu hành mù lòa và yếu tố nguy cơ ở bệnh nhân mới chẩn đoán glôcôm góc đóng nguyên phát được đánh giá qua nghiên cứu cắt ngang trên 43.901 người bệnh từ dữ liệu IRIS Registry tại Hoa Kỳ. Tỷ lệ mù một mắt hoặc hai mắt là 11,5% và mù hai mắt chiếm 1,8%, trong đó người gốc Phi và gốc Hispanic có nguy cơ cao hơn rõ rệt. Nhóm nghiên cứu chỉ ra bất bình đẳng chủng tộc và nhân khẩu học ảnh hưởng đáng kể đến nguy cơ mất thị lực ban đầu.

Hiệu quả hạ nhãn áp dài hạn giữa Phaco-GSL và cắt bè trabeculectomy ở người bệnh glôcôm góc đóng nguyên phát kèm đục thể thủy tinh được so sánh qua nghiên cứu hồi cứu trên 96 mắt. Sau hơn 50 tháng, nhóm Phaco-GSL hạ nhãn áp còn 13,5 mmHg so với 16,5 mmHg ở nhóm cắt bè, đồng thời ghi nhận ít biến chứng hơn. Tác giả kết luận phẫu thuật Phaco-GSL là lựa chọn ngoại khoa ưu việt giúp kiểm soát nhãn áp lâu dài.

Mô hình học máy cá thể hóa điều trị ở người bệnh góc đóng nguyên phát có nguy cơ tổn thương thị thần kinh được xây dựng qua nghiên cứu tiến cứu trên 60 bệnh nhân. Thuật toán phân tích 37 thông số giải phẫu để dự báo nhãn áp sau khi lấy thể thủy tinh hoặc laser cắt mống mắt chu biên. Tác giả kết luận mô hình toán học cung cấp công cụ phân tầng tối ưu giúp định hướng can thiệp chính xác cho từng người bệnh.

Tần suất biến chứng nghẽn dòng thủy dịch aqueous misdirection sau phẫu thuật ở bệnh nhân glôcôm góc đóng nguyên phát được đánh giá qua nghiên cứu hồi cứu trên 5.044 mắt tại Trung Quốc. Biến chứng xuất hiện ở 38 mắt với tỷ lệ chung 0,75%, tăng lên 21,28% ở bệnh nhân dưới 40 tuổi và gặp nhiều hơn sau phẫu thuật lọc (2,27%). Tác giả kết luận tuổi trẻ và mổ lỗ dò là yếu tố nguy cơ chính gây nghẽn thủy dịch hậu phẫu.

Hồ sơ biểu hiện gen màng bao trước thể thủy tinh ở người bệnh glôcôm góc đóng nguyên phát có đục thể thủy tinh được phân tích qua nghiên cứu RNA-seq trên 30 mẫu bệnh phẩm. Nhóm nghiên cứu xác định 399 gen biến đổi, trong đó các gen trung tâm CTGF, FOS và CAV1 tham gia vào con đường MAPK và PI3K/Akt. Kết quả cho thấy các con đường phân tử này thúc đẩy quá trình đục thể thủy tinh tiến triển dưới áp lực nội nhãn tăng cao.

Dịch tễ học bệnh lý glôcôm góc đóng nguyên phát ở người Eskimo được khảo sát qua nghiên cứu dịch tễ học trên 1.673 người bản địa Alaskan Eskimos. Tác giả phát hiện 14 ca mắc bệnh với tỷ lệ ở phụ nữ là 1,2% và tăng lên 11,8% ở nhóm nữ trên 60 tuổi, trong khi không ghi nhận ca góc mở nào. Nghiên cứu kết luận tỷ lệ góc tiền phòng đóng rất cao ở quần thể người cao tuổi bản địa tại khu vực này.

Biến đổi cấu trúc góc tiền phòng ở mắt PACG không đục thể thủy tinh được so sánh qua nghiên cứu tiến cứu trên 50 mắt. Sau 1 năm, kỹ thuật phacoemulsification lấy thể thủy tinh trong suốt giúp giảm diện dính góc từ 272,3° xuống 253,3° và tăng độ sâu tiền phòng lên 3.335 µm, vượt trội so với phẫu thuật trabeculectomy. Tác giả kết luận lấy thể thủy tinh trong cải thiện giải phẫu góc thoát lưu vượt trội so với cắt bè củng giác mạc.

Hoạt tính nơ-ron tự phát và kết nối mạng não ở bệnh nhân glôcôm góc đóng nguyên phát được khảo sát qua nghiên cứu fMRI trên 42 bệnh nhân và 21 người chứng. Chỉ số dao động tần số thấp fALFF suy giảm ở hồi chêm trái và hồi thái dương giữa, tương quan với độ dày lớp sợi thần kinh võng mạc. Tác giả kết luận kỹ thuật resting-state fMRI phát hiện biến đổi chức năng thần kinh trung ương, hỗ trợ theo dõi độ nặng bệnh lý.

Biến chứng bong thể mi - hắc mạc ciliochoroidal detachment trong bệnh cảnh glôcôm góc đóng nguyên phát cấp tính được mô tả qua báo cáo 4 ca lâm sàng kết hợp tổng quan y văn. Hình ảnh siêu âm cho thấy dịch bong tiêu biến hoàn toàn sau liệu trình thuốc corticosteroid, tạo thuận lợi thực hiện phẫu thuật cắt bè củng giác mạc. Tác giả ghi nhận chẩn đoán hình ảnh sớm giúp ngăn ngừa thất bại ngoại khoa và tối ưu hóa kết quả phục hồi.

Hiện tượng nhăn bao trong kỹ thuật capsulorhexis ở mắt glôcôm góc đóng nguyên phát kèm đục thể thủy tinh được khảo sát qua nghiên cứu tiến cứu trên 91 mắt. Tỷ lệ nhăn bao ở nhóm glôcôm đạt 26,9% trong khi nhóm chứng là 0%, liên quan mật thiết với nhãn áp nhập viện cao (54,71 mmHg) và teo mống mắt. Tác giả kết luận tổn thương nhăn bao wrinkling phản ánh tình trạng yếu dây Zinn tiềm tàng do cơn tăng nhãn áp kéo dài gây ra.

Bệnh nhân glôcôm góc đóng nguyên phát được đánh giá điều trị ngoại khoa qua nghiên cứu can thiệp lâm sàng trên 41 mắt tại Bệnh viện Mắt Nghệ An. Trước can thiệp, 100% mắt có tiền phòng nông và nhãn áp trung bình đạt 21 ± 3,9 mmHg. Sau phẫu thuật cắt bè củng giác mạc hoặc laser cắt mống mắt chu biên một tháng, nhãn áp giảm còn 17,4 ± 1,1 mmHg mà không xảy ra biến chứng. Tác giả kết luận can thiệp ngoại khoa hạ nhãn áp hiệu quả và an toàn trong kiểm soát bệnh.

Phương pháp phối hợp cắt mống mắt chu biên và laser tạo hình mống mắt ở bệnh nhân glôcôm góc đóng nguyên phát cấp tính kháng thuốc được đánh giá qua nghiên cứu hồi cứu trên 28 mắt. Sau 3 năm theo dõi, nhãn áp trung bình hạ còn 13,66 ± 3,74 mmHg và tỷ lệ kiểm soát thành công tuyệt đối đạt 82,14%. Tác giả kết luận kỹ thuật can thiệp phối hợp này mang lại hiệu quả hạ nhãn áp lâu dài và giúp bảo tồn chức năng thị giác ổn định.

Các yếu tố tiên lượng kết quả của phẫu thuật cắt mống mắt chu biên kết hợp laser tạo hình mống mắt điều trị glôcôm góc đóng nguyên phát cấp tính được phân tích qua nghiên cứu hồi cứu trên 28 mắt. Sau 3 năm, kết quả hạ nhãn áp tương quan thuận với thời gian mắc bệnh trước mổ và mức nhãn áp sau can thiệp 1 tuần (r = 0,378). Tác giả kết luận thời gian bệnh và nhãn áp sớm là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả hạ áp lâu dài.

Tai biến và biến chứng của thủ thuật Nd:YAG laser cắt mống mắt chu biên dự phòng glôcôm góc đóng nguyên phát được khảo sát qua nghiên cứu can thiệp dọc trên 124 mắt tiềm tàng. Sau 1 năm, toàn bộ các mắt đều duy trì nhãn áp tốt dù xuất hiện xuất huyết tiền phòng ở 17,7% số mắt và viêm màng bồ đào trước ở 19,35%. Tác giả kết luận phương pháp laser dự phòng có độ an toàn cao với các tai biến ở mức độ nhẹ và dễ kiểm soát.

Đặc tính tai biến phẫu thuật cắt bè củng giác mạc điều trị cơn cấp glôcôm góc đóng kháng thuốc được theo dõi qua nghiên cứu can thiệp dọc trên 31 mắt không đục thể thủy tinh. Tỷ lệ tai biến trong mổ là 29,03% chủ yếu là xuất huyết tiền phòng, và biến chứng sớm dưới 2 tuần chiếm 67,74% gồm viêm màng bồ đào và bong hắc mạc. Tác giả kết luận phẫu thuật này kiểm soát nhãn áp thành công 100% sau 1 năm nhưng cần xử lý tai biến kịp thời.

Đột biến đa hình đơn nucleotit trên gen COL11A1 ở người bệnh glôcôm góc đóng nguyên phát được xác định qua nghiên cứu mô tả di truyền trên 30 bệnh nhân tại Việt Nam. Phương pháp giải trình tự Sanger phát hiện biến thể intron rs12138977 ở 12/30 ca và biến thể exon rs1676486 ở 21/30 ca bệnh nhân. Nhóm tác giả kết luận các biến thể gen này cung cấp bằng chứng sinh học phân tử quan trọng giúp làm sáng tỏ nguy cơ di truyền của bệnh lý trong quần thể trong nước.

Phẫu thuật tán nhuyễn thể thủy tinh kết hợp tách dính góc tiền phòng ở bệnh nhân glôcôm góc đóng nguyên phát mạn tính có đục thể thủy tinh được đánh giá qua nghiên cứu mô tả tiến cứu trên 30 mắt. Sau mổ, nhãn áp hạ từ 29,56 mmHg xuống 18,37 mmHg với tỷ lệ thành công đạt 100% và diện dính góc giảm từ 227,9° xuống 54,7° sau 3 tháng. Nhóm tác giả kết luận kỹ thuật phacogoniosynechialysis giải phóng góc tiền phòng an toàn và cải thiện thị lực hiệu quả cho người bệnh.

Độ chính xác khúc xạ sau phẫu thuật Phaco-IOL-GSL áp dụng công thức Barrett Universal II ở bệnh nhân glôcôm góc đóng nguyên phát kèm đục thể thủy tinh được đánh giá qua nghiên cứu can thiệp trên 45 mắt. Kết quả ghi nhận 40/45 mắt đạt khúc xạ trong khoảng ±1 D với sai số trung bình tuyệt đối là 0,46 ± 0,54 D. Nhóm tác giả kết luận công thức quang học này đạt độ tin cậy cao trong dự đoán công suất thể thủy tinh khi can thiệp mở góc.

Sai số khúc xạ sau phẫu thuật Phaco-IOL kết hợp mở góc tiền phòng ở mắt glôcôm góc đóng nguyên phát được khảo sát trong nghiên cứu mô tả tiến cứu trên 45 mắt. Ứng dụng công thức Barrett Universal II giúp 89% số mắt đạt khúc xạ mục tiêu trong khoảng ±1 D với sai số trung bình tuyệt đối 0,46 ± 0,54 D sau 1 tháng. Nhóm tác giả kết luận phương pháp cho kết quả khúc xạ dự đoán chính xác song song với phục hồi cấu trúc góc tiền phòng.

Hiệu quả lấy thể thủy tinh sớm ở bệnh nhân glôcôm góc đóng nguyên phát có nhãn áp cao được đánh giá qua nghiên cứu can thiệp tiến cứu trên 50 mắt. Sau phẫu thuật tán nhuyễn thể thủy tinh, thị lực cải thiện từ 0,34 lên 0,06 LogMAR và nhãn áp giảm từ 37,20 mmHg xuống 14,75 mmHg sau 12 tháng với tỷ lệ thành công đạt 89,9%. Tác giả kết luận can thiệp này giúp mở rộng góc tiền phòng hiệu quả và giảm thiểu tối đa thuốc hạ nhãn áp.