Từ điển học thuật Khoa học y - dược

Bệnh lý tim mạch là gì? Các công bố khoa học về Bệnh lý tim mạch

Tiếng AnhCardiovascular disease (CVD)

Bệnh lý tim mạch là nhóm các rối loạn liên quan đến cấu trúc và chức năng của tim và hệ thống mạch máu, bao gồm bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não, suy tim và bệnh mạch ngoại biên.

286 lượt xem Cập nhật 10/9/2026

bệnh lý tim mạch (Cardiovascular disease (CVD)) là nhóm các rối loạn liên quan đến cấu trúc và chức năng của tim và hệ thống mạch máu, bao gồm bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não, suy tim và bệnh mạch ngoại biên.

{"ops":[{"insert":"Bệnh lý tim mạch là một tình trạng mà tim và các mạch máu không hoạt động đúng cách, gây ảnh hưởng đến sự cung cấp máu và oxy tới các phần của cơ thể. Bệnh lý tim mạch thường có các biểu hiện như đau tim, khó thở, mệt mỏi, tim đập nhanh, hoặc thậm chí có thể gây nguy hiểm tính mạng như đau tim cấp. Một số bệnh lý tim mạch phổ biến bao gồm bệnh động mạch vành, suy tim, nhồi máu cơ tim, và rối loạn nhịp tim. Bệnh lý tim mạch thường được chẩn đoán và điều trị bởi các bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Để ngăn ngừa bệnh lý tim mạch, người ta thường khuyến cáo duy trì một lối sống lành mạnh, bao gồm ăn uống hợp lý, tập thể dục đều đặn, kiểm soát căng thẳng và không hút thuốc lá.\nBệnh lý tim mạch là một tổng quát để chỉ tình trạng bất ổn và mất cân bằng trong hệ thống tim mạch. Tim mạch bao gồm tim và các mạch máu (động mạch vành, mạch máu chủ yếu cung cấp máu tới tim) trong cơ thể. Khi hệ thống tim mạch gặp vấn đề, sự cung cấp máu và oxy đến các cơ quan và mô trong cơ thể có thể bị gián đoạn, gây ra các triệu chứng và tác động tiêu cực.\n\nMột số bệnh lý tim mạch phổ biến gồm:\n\n1. Bệnh động mạch vành: Là tình trạng mà các động mạch vành bị co, hẹp do bức bội mỡ và tạo thành các cục u (plaque). Điều này gây hiệu ứng giảm lưu lượng máu và oxy tới cơ tim, gây ra những triệu chứng như đau thắt ngực (angina pectoris) hoặc đau tim cấp.\n\n2. Suy tim: Xảy ra khi tim không có khả năng bơm máu một cách hiệu quả, dẫn đến thiếu máu và oxy tới các cơ quan chính. Suy tim có thể là kết quả của một số bệnh lý tim mạch khác nhau như bệnh van tim, hồi chứng mạch vành hoặc cường giáp tim.\n\n3. Nhồi máu cơ tim (heart attack): Là tình trạng xảy ra khi một phần của cơ tim không nhận được đủ lượng máu do tắc nghẽn của các động mạch vành. Tắc nghẽn thường xảy ra do một cục u (plaque) trong động mạch vành vỡ hoặc bị hình thành một cục u lớn đột ngột.\n\n4. Rối loạn nhịp tim: Là trạng thái không bình thường trong nhịp tim, khi tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc mất điều chỉnh. Một số rối loạn nhịp tim phổ biến là nhồi máu cơ tim, nhĩ qua trình và loạn nhịp thất.\n\nĐể chẩn đoán bệnh lý tim mạch, bác sĩ có thể yêu cầu tiến hành các xét nghiệm như xét nghiệm máu, điện tâm đồ, siêu âm tim, thử thách cường độ trên máy chạy băng, hay xét nghiệm cấp cứu như thụ tinh mạch.\n\nĐể điều trị bệnh lý tim mạch, phương pháp cụ thể sẽ phụ thuộc vào loại bệnh và mức độ nghiêm trọng. Các phương pháp điều trị bao gồm thay đổi lối sống (hủy thuốc lá, tập thể dục đều đặn, ăn uống lành mạnh), thuốc, tiểu phẫu tim, hay tiến hành các biện pháp như đặt stent hoặc thực hiện ngắt các động mạch vành.\n"}]}

Câu hỏi thường gặp

Quá trình xơ vữa động mạch (atherosclerosis) hình thành và tiến triển như thế nào?

Tổn thương nội mạc mạch máu kết hợp với sự tích tụ và oxy hóa cholesterol LDL, thu hút đại thực bào biến thành tế bào bọt, hình thành mảng vữa xơ gây hẹp lòng mạch hoặc nứt vỡ gây huyết khối tắc mạch.

Các yếu tố nguy cơ tim mạch có thể thay đổi được bao gồm những gì?

Tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, đái tháo đường, béo phì, lối sống ít vận động và chế độ ăn nhiều muối, chất béo bão hòa.

Thang đo SCORE2 hoặc ASCVD Risk Estimator có ý nghĩa gì trong thực hành tim mạch dự phòng?

Định lượng nguy cơ xuất hiện biến cố tim mạch gây tử vong hoặc không tử vong trong vòng 10 năm của một cá nhân để quyết định chỉ định dùng thuốc statin và hạ áp.

Tài liệu tham khảo

  1. Bertolotti (2026). Additional Cardiovascular Risk Factors. Cardiovascular Disease Prevention. DOI: 10.1201/9781003615347-16
  2. Savoia (2026). Additional Cardiovascular Risk Factors. Cardiovascular Disease Prevention. DOI: 10.1201/9781003615347-14
  3. Battistoni (2026). Additional Cardiovascular Risk Factors. Cardiovascular Disease Prevention. DOI: 10.1201/9781003615347-21