EORTC QLQ-C30 là bảng câu hỏi chuẩn hóa gồm 30 mục được phát triển bởi Tổ chức Nghiên cứu và Điều trị Ung thư Châu Âu, dùng để đánh giá toàn diện chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe của bệnh nhân ung thư trong các thử nghiệm lâm sàng và thực hành điều trị. Được xem là một trong hai công cụ tiêu chuẩn vàng quốc tế phổ biến nhất trong ung thư học, bảng câu hỏi giúp lượng hóa trải nghiệm đau đớn, mệt mỏi và suy giảm chức năng sinh hoạt dưới góc nhìn trực tiếp của người bệnh.
Cấu trúc các thang đo trong bảng câu hỏi
Theo sổ tay chuẩn hóa năm 2002 của Peter Fayers và Andrew Bottomley trên European Journal of Cancer, 30 câu hỏi của EORTC QLQ-C30 được phân bổ vào 15 thang điểm riêng biệt:
| Nhóm thang đo | Số lượng thang | Các khía cạnh sức khỏe được đánh giá |
|---|---|---|
| Thang chức năng (Functional scales) | 5 thang đo | Chức năng thể chất, chức năng vai trò, chức năng cảm xúc, chức năng nhận thức và chức năng xã hội |
| Thang triệu chứng đa mục (Symptom scales) | 3 thang đo | Mệt mỏi, buồn nôn/nôn, và đau đớn |
| Mục triệu chứng đơn lẻ (Single items) | 6 mục đo | Khó thở, mất ngủ, chán ăn, táo bón, tiêu chảy và khó khăn tài chính |
| Chất lượng cuộc sống tổng thể (Global QoL) | 1 thang đo | Đánh giá tổng quan về sức khỏe chung và chất lượng cuộc sống cá nhân |
Quy tắc chuẩn hóa và chuyển đổi thang điểm
Bệnh nhân trả lời các câu hỏi triệu chứng theo thang Likert bốn mức (từ 1: Hoàn toàn không đến 4: Rất nhiều) và thang chất lượng cuộc sống chung theo thang bảy mức (từ 1: Rất tồi tệ đến 7: Tuyệt vời). Sau đó, điểm số thô được biến đổi tuyến tính chuẩn hóa sang thang điểm từ 0 đến 100:
- Đối với thang chức năng và sức khỏe tổng thể: Điểm số càng cao phản ánh mức độ hoạt động chức năng càng tốt và chất lượng cuộc sống càng cao.
- Đối với thang triệu chứng: Điểm số càng cao phản ánh mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và gánh nặng bệnh tật càng nặng nề.
Ý nghĩa lâm sàng của sự biến thiên điểm số theo Osoba (1998)
Công trình nghiên cứu bước ngoặt năm 1998 của David Osoba và cộng sự trên Journal of Clinical Oncology đã thiết lập quy chuẩn diễn giải mức độ thay đổi điểm số trong các thử nghiệm lâm sàng ung thư:
- Thay đổi từ 5 đến 10 điểm: Phản ánh sự cải thiện hoặc suy giảm nhỏ nhưng có ý nghĩa lâm sàng mà bệnh nhân nhận thấy rõ.
- Thay đổi từ 10 đến 20 điểm: Phản ánh sự thay đổi mức độ vừa phải trong tình trạng sức khỏe.
- Thay đổi trên 20 điểm: Phản ánh sự thay đổi rất lớn về thể trạng hoặc tác dụng phụ nghiêm trọng của phác đồ điều trị.
Công trình năm 1998 của Kobayashi và cộng sự trên European Journal of Cancer cũng đã chứng minh độ giá trị cấu trúc và tính nhất quán nội tại cao của bộ công cụ khi áp dụng đa văn hóa.