Từ điển học thuật Khoa học y - dược

Chụp động mạch vành là gì? Các công bố khoa học về Chụp động mạch vành

Tiếng AnhCoronary angiography

Chụp động mạch vành là phương pháp chẩn đoán hình ảnh xâm lấn nhằm quan sát các nhánh động mạch cấp máu cho cơ tim dưới màn tăng sáng X-quang.

303 lượt xem Cập nhật 13/9/2026

Chụp động mạch vành (Coronary angiography) là phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu cho phép đánh giá vị trí, mức độ tắc nghẽn hoặc xơ vữa của động mạch vành tim trong tim mạch can thiệp.

Chụp động mạch vành, còn được gọi là chụp tim (coronary angiography), là một kỹ thuật xem xét hình ảnh của các động mạch vành trong tim bằng cách sử dụng chất nhuộm để xem xét chất lượng và cấu trúc của mạch máu. Quá trình này bao gồm việc chèn một ống mỏng linh hoạt được gọi là cấy ống tiêm qua một đường máu nhỏ ở tay hoặc chân và dẫn ống tiêm vào trong tim. Chất nhuộm được tiêm thông qua ống tiêm để làm rõ các vùng có vấn đề trong động mạch vành, bao gồm sự co dút, làm cản trở lưu lượng máu hoặc sự hình thành các cục máu đông. Qua kỹ thuật này, bác sĩ có thể đánh giá xem có bất kỳ vấn đề về sự tuần hoàn máu trong tim hay không, và tìm hiểu nguyên nhân gây ra các triệu chứng tim. Chụp động mạch vành là một quá trình thực hiện bởi các chuyên gia tim mạch để xem xét trực tiếp các động mạch vành trong tim và đánh giá chất lượng và hiệu suất của chúng. Quá trình này cho phép chẩn đoán và xác định bất thường trong động mạch vành để điều trị các vấn đề về tim.

Quá trình bắt đầu bằng việc tiêm một chất nhuộm có chứa một chất tương phản vào mạch máu thông qua ống tiêm. Chất nhuộm này sẽ giúp tạo ra các hình ảnh rõ ràng và chi tiết của các động mạch vành trong quá trình chụp X-quang sau đó.

Nhằm tiến hành quá trình chụp động mạch vành, bác sĩ sẽ đặt một ống nhựa linh hoạt, gọi là cấy ống tiêm, qua một đường máu nhỏ trên tay hoặc chân. Ống tiêm này được dẫn dắt thông qua các mạch máu đến tim và sau đó được dẫn qua động mạch chủ (aorta) và dẫn vào các động mạch vành.

Khi ống tiêm đã được đưa vào đúng vị trí, bác sĩ sẽ tiêm chất nhuộm vào các động mạch vành. Chất nhuộm này sẽ dòng vào các động mạch vành và tạo ra các hình ảnh rõ ràng của chúng. Quá trình chụp X-quang tiếp theo sẽ được thực hiện để tạo ra các hình ảnh chi tiết về các động mạch vành và phát hiện các vấn đề như co dút, cản trở lưu lượng máu hoặc tạo cục máu đông.

Ngay sau khi quá trình chụp đã hoàn thành, ống tiêm sẽ được rút ra và vết thương nhỏ sẽ được băng bó. Toàn bộ quá trình thường mất khoảng 30-60 phút và thực hiện trong phòng chụp cổ tử cung (catheterization lab) hoặc phòng mổ.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ định chụp động mạch vành khẩn cấp trong những trường hợp nào?

Chỉ định khẩn cấp cho bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên (STEMI) trong khung giờ vàng, hoặc hội chứng vành cấp không ST chênh lên có nguy cơ rất cao (huyết động không ổn định, đau ngực tái diễn trơ với thuốc).

Thang điểm SYNTAX trong chụp động mạch vành dùng để làm gì?

Thang điểm SYNTAX định lượng mức độ phức tạp về mặt giải phẫu của các tổn thương hẹp mạch vành, giúp hội chẩn đa chuyên khoa tim mạch quyết định nên can thiệp đặt stent (PCI) hay mổ bắc cầu vành (CABG).

Biện pháp phòng ngừa tổn thương thận cấp do thuốc cản quang sau chụp vành là gì?

Biện pháp cơ bản và hiệu quả nhất là bù đủ dịch đẳng trương (truyền tĩnh mạch natri clorid 0,9%) trước và sau thủ thuật, sử dụng thuốc cản quang đồng trương lực hoặc áp lực thẩm thấu thấp với thể tích tối thiểu.

Tài liệu tham khảo

  1. Harish, P. (2019). Myocardial perfusion imaging as a reliable non-invasive investigation to diagnose stable ischemic heart disease (SIHD) in high risk individuals to negate the complications of coronary angiography. Indian Heart Journal. DOI: 10.1016/j.ihj.2019.11.122
  2. Agoston-Coldea, L., Mocan, T., Lupu, S. (2011). Non-Invasive Imaging in Approaching Ischemic Coronary Artery Disease. Coronary Angiography - Advances in Noninvasive Imaging Approach for Evaluation of Coronary Artery Disease. DOI: 10.5772/23557
  3. Patel, V., Roy, S., Budoff, M. (2021). Coronary Computed Tomography Angiography (CCTA) vs Functional Imaging in the Evaluation of Stable Ischemic Heart Disease. Journal of Invasive Cardiology. DOI: 10.25270/jic/20.00604