vi khuẩn (bacteria) là Vi khuẩn (Bacteria) là nhóm vi sinh vật đơn bào nhân sơ (prokaryote) có kích thước hiển vi, cấu trúc tế bào không có màng nhân bao bọc và phân bố phổ biến ở mọi sinh cảnh trên Trái Đất.
{"ops":[{"insert":"Vi khuẩn, còn được gọi là vi trùng, là một loại vi sinh vật thuộc về ngành vi sinh học. Chúng là các tế bào nhỏ nhất và đơn celled không có hệ thống tế bào phức tạp như tế bào của các sinh vật khác như động vật và thực vật. Vi khuẩn tồn tại ở mọi môi trường trên trái đất, từ đất và nước cho đến không khí và trong cơ thể các sinh vật khác như người. Một số vi khuẩn có lợi và không gây hại cho con người, trong khi một số khác có thể gây bệnh. Vi khuẩn cũng có tác dụng quan trọng trong hệ sinh thái ở vai trò như phân giải chất hữu cơ, thực hiện quá trình quang hợp, và cung cấp dưỡng chất cho các cơ thể sống khác.\nVi khuẩn là những vi sinh vật unicellular, có kích thước nhỏ hơn so với các tế bào của động vật và thực vật. Chúng có một cấu trúc tế bào đơn giản, bao gồm một màng tế bào bền vững bao quanh nội tạng tế bào và một vùng tiền sinh thùy chứa DNA. Vi khuẩn không có hình dạng cố định và có thể có hình vuông, hình cầu, hình trụ, gai hoặc dạng xoắn.\n\nVi khuẩn có thể tồn tại ở mọi môi trường trên trái đất, từ đất, nước, không khí cho đến đường ruột của các sinh vật. Chúng có vai trò quan trọng trong chu trình chất và năng lượng và tham gia vào các quá trình sinh học quan trọng như quang hợp, phân giải chất hữu cơ và cung cấp dưỡng chất.\n\nMột số loại vi khuẩn có lợi cho con người và các sinh vật khác. Ví dụ, vi khuẩn thuộc nhóm vi khuẩn đường ruột giúp tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng trong cơ thể của chúng ta. Ngoài ra, vi khuẩn cũng được sử dụng trong các quá trình công nghiệp như sản xuất thực phẩm lên men và thuốc kháng sinh.\n\nTuy nhiên, một số vi khuẩn bị coi là gây bệnh, gây ra các loại nhiễm trùng như sốt rét, đau họng, viêm phổi và bệnh lậu. Chúng có thể được lây truyền thông qua tiếp xúc với nhau, chất thải, thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm vi khuẩn.\n\nĐể chống lại vi khuẩn gây bệnh, con người đã phát triển các biện pháp phòng ngừa như tiêm chủng, sử dụng thuốc kháng sinh và duy trì vệ sinh cá nhân để giảm tiếp xúc với vi khuẩn gây bệnh.\nVi khuẩn có sự đa dạng về loại hình và các tính chất sinh học. Dựa vào cấu trúc tế bào và tính chất di truyền, vi khuẩn được chia thành hai nhóm chính là vi khuẩn Gram dương và vi khuẩn Gram âm.\n\nVi khuẩn Gram dương có thành tế bào dày và có một lớp peptidoglycan nằm ngoài màng tế bào. Peptidoglycan là một polymer chứa các đường nối peptide và đường nối đường. Một số ví dụ về vi khuẩn Gram dương bao gồm Staphylococcus và Streptococcus, là các loại vi khuẩn gây bệnh được tìm thấy trong nhiều bệnh như viêm họng, nhiễm trùng da và sốt xuất huyết.\n\nVi khuẩn Gram âm có thành tế bào mỏng và có hai lớp màng, gồm màng nội và màng ngoại. Màng ngoại chứa lipopolysaccharide (LPS), một chất gây kích thích miễn dịch và có vai trò quan trọng trong cơ chế phản ứng miễn dịch của cơ thể. Một số ví dụ về vi khuẩn Gram âm bao gồm Escherichia coli (E. coli) và Salmonella, các loại vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng ruột, tiêu chảy và viêm nhiễm đường tiết niệu.\n\nNgoài ra, vi khuẩn còn có thể được phân loại dựa trên cách chúng nhuộm màu bởi chất nhuộm hóa học. Các phương pháp nhuộm màu phổ biến nhất là nhuộm Giemsa và nhuộm Ziehl-Neelsen. Các phân loại theo cách nhuộm màu này giúp xác định các loại vi khuẩn cụ thể và giúp trong quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh.\n\nTính chất sinh học của vi khuẩn cũng rất đa dạng. Một số vi khuẩn là tự sắm chế thực phẩm bằng cách quang hợp hoặc oxi hóa các chất hữu cơ, trong khi các loại khác là vi khuẩn ký sinh trên các sinh vật khác để lấy dưỡng chất. Ngoài ra, vi khuẩn có khả năng sản xuất các enzyme, polyme và các chất hóa học khác có ích trong công nghiệp và y học. Chẳng hạn, vi khuẩn như Escherichia coli và Bacillus subtilis được sử dụng trong quá trình sản xuất các loại enzyme và thuốc kháng sinh.\n\nTổng quan, vi khuẩn là một nhóm vi sinh vật rất quan trọng và đa dạng trong tự nhiên. Chúng có thể có lợi hoặc gây hại cho con người và các sinh vật khác, và có vai trò quan trọng trong chu trình chất và năng lượng trên Trái đất.\n"}]} Từ điển học thuật Khoa học tự nhiên
Vi khuẩn là gì? Các công bố khoa học về Vi khuẩn
bacteria
eubacteriavi sinh vật nhân sơ
Vi khuẩn (Bacteria) là nhóm vi sinh vật đơn bào nhân sơ (prokaryote) có kích thước hiển vi, cấu trúc tế bào không có màng nhân bao bọc và phân bố phổ biến ở mọi sinh cảnh trên Trái Đất.
Phân biệt vi khuẩn Gram dương và Gram âm dựa trên cấu trúc thành tế bào?
Vi khuẩn Gram dương có lớp màng peptidoglycan rất dày giữ màu tím nhuộm crystal violet; vi khuẩn Gram âm có lớp peptidoglycan mỏng và có thêm lớp màng ngoài giàu lipopolysaccharide (LPS).
Các hình dạng tế bào vi khuẩn cơ bản gồm những gì?
Hình cầu (cầu khuẩn - cocci), hình que (trực khuẩn - bacilli), hình xoắn (xoắn khuẩn - spirilla/spirochetes) và hình dấu phẩy (phẩy khuẩn - vibrio).
Vai trò sinh thái và ứng dụng công nghệ sinh học của vi khuẩn là gì?
Phân hủy chất hữu cơ tái tạo chu trình sinh địa hóa, cố định đạm trong đất, lên men thực phẩm, sản xuất kháng sinh và công nghệ tái tổ hợp gen (sản xuất insulin).
- Madigan, M. T., et al. (2018). Brock Biology of Microorganisms (15th ed.). Pearson. DOI: 10.1016/j.resmic.2014.07.013
- Woese, C. R., Kandler, O., & Wheelis, M. L. (1990). Towards a natural system of organisms: proposal for the domains Archaea, Bacteria, and Eucarya. PNAS, 87(12), 4576–4579. DOI: 10.1073/pnas.87.12.4576