Thoát vị hoành (Diaphragmatic hernia) là bệnh lý ngoại khoa đặc trưng bởi sự di chuyển bất thường của các cấu trúc giải phẫu dưới cơ hoành vào trung thất hoặc khoang màng phổi, gây chèn ép tim phổi cấp tính hoặc mạn tính. Thoát vị hoành có thể xảy ra ở nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể, nhưng thường được ám chỉ đến thoát vị hoành mạch máu hoặc thoát vị hoành dạ dày. Thoát vị hoành mạch máu, còn được gọi là thoát vị động mạch tròn, là tình trạng khi một phần của động mạch ngoại vi trượt ra khỏi vị trí bình thường của nó. Điều này có thể gây ra những triệu chứng như đau, sưng, kích thước hoặc hình dạng bất thường ở khu vực thoát vị và rối loạn tuần hoàn máu.
Thoát vị hoành dạ dày là tình trạng khi phần của dạ dày di chuyển ra khỏi vị trí bình thường và trượt vào đường ruột kế bên. Điều này gây ra những triệu chứng như đau, buồn nôn, nôn mửa, khó tiêu, và khó chịu sau bữa ăn.
Cả thoát vị hoành mạch máu và thoát vị hoành dạ dày đều yêu cầu sự can thiệp y tế để điều chỉnh cơ quan hoặc mạch máu vào vị trí đúng đắn và giảm đi những triệu chứng không thoải mái. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, phẫu thuật có thể được yêu cầu để điều trị thoát vị hoành. Thoát vị hoành mạch máu là một tình trạng hiếm gặp, thường xảy ra do yếu tố cơ học hoặc bất thường cấu trúc của mạch máu. Điều này có thể xảy ra ở bất kỳ động mạch nào trong cơ thể, nhưng thường gặp nhất là thoát vị hoành mạch máu trong cơ nguyên hoặc cơ cháy.
Triệu chứng của thoát vị hoành mạch máu có thể bao gồm đau, sưng, hoặc hành vi không bình thường của cơ nguyên hoặc cơ cháy. Đau thường xuất hiện bất ngờ và thường là một cơn đau rất mạnh. Sưng và bầm tím có thể xuất hiện tại khu vực thoát vị. Ngoài ra, việc thoát vị hoành mạch máu cũng có thể làm giảm lưu thông máu trong khu vực đó, gây ra hiện tượng mất cảm giác hoặc suy nhược.
Để chẩn đoán thoát vị hoành mạch máu, trong một số trường hợp, các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm, MRI hoặc x-ray có thể được sử dụng để tìm ra vị trí chính xác của thoát vị và đánh giá mức độ ảnh hưởng lên cơ quan xung quanh.
Điều trị thoát vị hoành mạch máu thường bao gồm đặt lại mạch máu vào vị trí ban đầu, nhằm phục hồi lưu thông máu và giảm đau. Quá trình đặt lại có thể thực hiện thông qua các kỹ thuật xâm lấn như can thiệp tạo hình hay phẫu thuật mở. Ngay cả sau quá trình đặt lại, có thể cần theo dõi chặt chẽ và điều trị bổ sung để khắc phục hiện tượng tái phát hoặc biến chứng.
Thoát vị hoành dạ dày là một tình trạng thường gặp hơn, xảy ra khi một phần của dạ dày di chuyển ra khỏi vị trí bình thường của nó và trượt vào trong đường ruột kế bên. Các yếu tố gây ra thoát vị hoành dạ dày có thể bao gồm yếu tố cơ học, kỹ thuật phẫu thuật không chính xác, hay tình trạng dạ dày lỏng và yếu.
Triệu chứng của thoát vị hoành dạ dày có thể bao gồm đau trong khu vực dạ dày, buồn nôn, nôn mửa, khó tiêu, và khó chịu sau khi ăn. Trong một số trường hợp, việc thoát vị hoành dạ dày có thể dẫn đến tắc nghẽn ruột, gây ra biến chứng nghiêm trọng và cần được điều trị ngay lập tức.
Để chẩn đoán thoát vị hoành dạ dày, có thể thực hiện các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm, CT scan hoặc xét nghiệm tiêu hóa. Điều trị thoát vị hoành dạ dày thường bao gồm việc đặt lại dạ dày vào vị trí ban đầu và giữ nó bằng các biện pháp hỗ trợ như đặt túi tiền cá và ốp lưng. Quá trình phục hồi thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng và cần sự giám sát và điều trị theo dõi của bác sĩ.