Sinh thiết màng hoạt dịch dưới hướng dẫn siêu âm (Ultrasound-guided synovial biopsy) là kỹ thuật can thiệp xâm lấn tối thiểu trong chuyên ngành thấp khớp học, sử dụng hình ảnh siêu âm thời gian thực để định vị chính xác và lấy mẫu mô màng hoạt dịch khớp hoặc bao gân phục vụ chẩn đoán mô bệnh học và phân tích phân tử.
Trước khi thực hiện quá trình sinh thiết màng hoạt dịch, bác sĩ thường sẽ yêu cầu bệnh nhân trải qua một quá trình chuẩn bị. Thông thường, bệnh nhân sẽ được yêu cầu không ăn uống trong thời gian trước khi tiến hành quá trình này để giảm nguy cơ nôn mửa trong quá trình sinh thiết.
Quá trình sinh thiết màng hoạt dịch được thực hiện trong phòng khám hoặc phòng mổ. Đầu tiên, bác sĩ sẽ sử dụng máy siêu âm để hướng dẫn vị trí màng hoạt dịch và xác định vị trí tốt nhất để tiến hành sinh thiết. Hình ảnh siêu âm sẽ hiển thị màng hoạt dịch, cung cấp hình ảnh không gian và hướng dẫn vị trí và hình dạng của màng.
Sau khi xác định vị trí sinh thiết, bác sĩ sẽ tiến hành quá trình này. Một kim sinh thiết được đặt qua da của bệnh nhân và thụ tinh vào màng hoạt dịch để lấy mẫu. Kim sinh thiết được đặt dọc theo đường giữa của vùng màng hoạt dịch để thu thập mẫu từ bên trong màng. Quá trình này thường không gây đau đớn lớn và chỉ tạo ra một khoảng nhỏ xâm lấn.
Mẫu sinh thiết sau đó được gửi đến phòng xét nghiệm để kiểm tra. Kết quả xét nghiệm có thể giúp xác định chẩn đoán và quyết định điều trị phù hợp.
Tổn thương và biến chứng trong quá trình này là rất hiếm, tuy nhiên, như trong bất kỳ quá trình thủ thuật y tế nào, có một số rủi ro nhất định, bao gồm nhiễm trùng, xuất huyết, hoặc vấp phải phản ứng dị ứng.
Sinh thiết màng hoạt dịch dưới hướng dẫn siêu âm là một quá trình an toàn và hiệu quả để đánh giá các bất thường trong màng hoạt dịch và đưa ra chẩn đoán.
Ưu thế kỹ thuật và quy trình can thiệp
So với phương pháp mổ mở kinh điển hoặc sinh thiết mù trước đây, sinh thiết có định vị siêu âm mang lại độ an toàn vượt trội, cho phép hình dung liên tục đường đi của kim, tránh tổn thương các bó mạch thần kinh lân cận và nhắm trúng các vùng màng hoạt dịch tăng sinh dày hoặc tăng tín hiệu Doppler năng lượng (Power Doppler). Kỹ thuật này có thể thực hiện thông qua kim sinh thiết cắt tự động (core needle) hoặc kẹp sinh thiết qua nòng luồn (sheath forceps) tại cả các khớp lớn (gối, cổ chân) và các khớp nhỏ (cổ tay, khớp bàn ngón tay).
Ứng dụng trong y học chính xác và nghiên cứu thấp khớp
Mẫu mô sinh thiết màng hoạt dịch đạt chuẩn cung cấp thông tin vô giá về các kiểu hình bệnh sinh (pathotypes) của viêm khớp dạng thấp (thể lympho-tương bào, thể xơ sẹo, thể ít tế bào miễn dịch), từ đó giúp phân tầng nguy cơ hủy hoại khớp và định hướng lựa chọn liệu pháp sinh học trúng đích (thuốc kháng TNF, kháng IL-6 hoặc thuốc ức chế JAK) phù hợp nhất cho từng bệnh nhân.