Phẫu thuật chuyển vị động mạch (Arterial switch operation (ASO) / Jatene procedure) là đại phẫu chỉnh hình tim mạch kinh điển ở trẻ sơ sinh, tái thiết lập tuần hoàn sinh lý chuẩn bằng cách chuyển gốc hai đại động mạch kèm chuyển vị các lỗ động mạch vành. Trong quá trình này, bác sĩ sẽ tạo một đường thoát hiểm cho huyết quản bằng cách sử dụng một đoạn tĩnh mạch hoặc động mạch từ một bộ phận khác của cơ thể và chuyển vị nó vào vị trí mới trong huyết quản. Phẫu thuật chuyển vị động mạch đã được chứng minh là hiệu quả trong việc khắc phục tắc nghẽn động mạch và cải thiện lưu lượng máu tới các bộ phận cần thiết. Điều này giúp giảm các triệu chứng liên quan đến tắc nghẽn động mạch và nguy cơ tai biến, nhưnhưnh đau ngực hay đau rụng tim. Phẫu thuật chuyển vị động mạch, còn được gọi là phẫu thuật chuyển vị động mạch cơ sở hoặc phẫu thuật bypass động mạch, thực hiện để tạo một con đường mở mới cho sự lưu thông máu khi động mạch bị tắc nghẽn.
Quá trình phẫu thuật bắt đầu bằng việc làm một vết mổ ở bụng, ngực hoặc chân để tiếp cận các đoạn động mạch gặp vấn đề. Tiếp theo, bác sĩ sẽ chọn một nguồn tế bào tạm thời để tạo thành một con đường mới cho máu chảy qua.
Có thể sử dụng hai phương pháp chính trong phẫu thuật chuyển vị động mạch:
1. Chuyển vị động mạch sử dụng động mạch: Trong phương pháp này, bác sĩ sẽ chọn một đoạn động mạch có nguồn cung cấp máu tốt từ một bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như ngón tay cái hay chân. Đoạn động mạch này sau đó được tách ra khỏi bộ phận nguồn gốc và được chuyển vị vào vị trí mới để kết nối với đoạn động mạch trên mạch máu bị tắc.
2. Chuyển vị động mạch sử dụng tĩnh mạch: Trong trường hợp không có đoạn động mạch phù hợp sử dụng, bác sĩ có thể lấy một đoạn tĩnh mạch từ bên trong chân hoặc từ cánh tay để tạo thành con đường mới cho máu chảy qua. Đoạn tĩnh mạch này sau đó được chuyển vị và kết nối với đoạn động mạch bị tắc.
Việc tạo ra con đường mới cho máu chảy qua hỗ trợ việc vượt qua vùng tắc nghẽn và cung cấp máu và oxy đến các bộ phận cần thiết của cơ thể. Quá trình này giảm nguy cơ tai biến và giúp cải thiện và điều trị các triệu chứng liên quan đến tắc nghẽn động mạch, chẳng hạn như đau ngực, đau rụng tim và khó thở.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân thường được theo dõi trong thời gian ngắn trong bệnh viện để đảm bảo quá trình phục hồi tốt. Quá trình phục hồi sau phẫu thuật chuyển vị động mạch có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, và bệnh nhân sẽ cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo sự phục hồi toàn diện.