Khô mắt được phân loại thành những thể bệnh chính nào theo TFOS DEWS II?

Gồm hai thể chính: khô mắt do bay hơi nước mắt quá mức (thường do rối loạn chức năng tuyến Meibomian - MGD) và khô mắt do giảm tiết nước mắt (thường do hội chứng Sjogren hoặc suy giảm chức năng tuyến lệ), trong đó đa số bệnh nhân trên lâm sàng biểu hiện thể hỗn hợp.

Các xét nghiệm khách quan phổ biến để chẩn đoán khô mắt gồm những gì?

Bao gồm nghiệm pháp Schirmer (đo lượng nước mắt tiết ra bằng giấy thấm), thời gian vỡ màng phim nước mắt (TBUT bằng nhuộm fluorescein), đo độ thẩm thấu nước mắt (osmolarity) và chụp tuyến Meibomian (meibography).

Chiến lược bậc thang trong điều trị khô mắt hiện nay là gì?

Bắt đầu từ thay đổi lối sống và vệ sinh bờ mi kết hợp nước mắt nhân tạo không chất bảo quản; bậc tiếp theo dùng thuốc kháng viêm tại chỗ (cyclosporin A, lifitegrast, steroid ngắn ngày), nút điểm lệ (punctal plug) và liệu pháp xung nhiệt ánh sáng (IPL); bậc nặng dùng huyết thanh tự thân hoặc kính tiếp xúc chuyên dụng.

khô mắt

Tiếng AnhDry eye disease / Keratoconjunctivitis sicca

Khô mắt là một bệnh lý đa yếu tố mạn tính của bề mặt nhãn cầu, đặc trưng bởi sự mất cân bằng nội môi của màng phim nước mắt kèm theo các triệu chứng khó chịu ở mắt, tăng độ thẩm thấu nước mắt và phản ứng viêm bề mặt nhãn cầu.

264 lượt xem Cập nhật 9/9/2026

Khô mắt (dry eye disease / keratoconjunctivitis sicca) là một bệnh lý đa yếu tố mạn tính của bề mặt nhãn cầu, đặc trưng bởi sự mất cân bằng nội môi của màng phim nước mắt kèm theo các triệu chứng khó chịu ở mắt, tăng độ thẩm thấu nước mắt và phản ứng viêm bề mặt nhãn cầu. Khô mắt là một tình trạng phổ biến xảy ra khi nước mắt không đủ để cung cấp độ ẩm cần thiết cho bề mặt mắt. Tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân và có thể ảnh hưởng đến khả năng nhìn thấy cũng như chất lượng cuộc sống của người mắc phải.

Cơ Chế Hoạt Động Của Nước Mắt

Nước mắt được tạo thành từ ba lớp chính: lớp mỡ, lớp nước và lớp nhầy. Mỗi thành phần có một vai trò quan trọng trong việc duy trì độ ẩm và bảo vệ bề mặt mắt:

Lớp mỡ: Giúp làm chậm quá trình bay hơi của nước mắt.
Lớp nước: Cung cấp độ ẩm và các chất dinh dưỡng cho giác mạc.
Lớp nhầy: Giúp nước mắt trải đều trên bề mặt mắt.

Nguyên Nhân Gây Khô Mắt

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến khô mắt, bao gồm:

Giảm sản xuất nước mắt: Thường xảy ra ở người cao tuổi, do các tuyến lệ sản xuất ít nước mắt hơn.
Tăng tốc độ bay hơi nước mắt: Có thể do môi trường khô hanh, gió nhiều, hoặc sử dụng máy điều hòa không khí.
Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc, bao gồm thuốc kháng histamine và thuốc chống trầm cảm, có thể làm giảm sản xuất nước mắt.
Bệnh lý và rối loạn: Các bệnh tự miễn như hội chứng Sjögren có thể gây khô mắt.

Triệu Chứng Của Khô Mắt

Người mắc bệnh khô mắt thường gặp phải các triệu chứng sau:

Cảm giác nóng rát, ngứa hoặc cộm trong mắt.
Xử lý mắt khó khăn với ánh sáng chói.
Mắt mệt mỏi sau khi sử dụng máy tính hoặc đọc sách trong thời gian dài.
Tiết ra dịch nhầy trong hoặc xung quanh mắt.
Mắt đỏ và cảm giác mờ mắt không thường xuyên.

Phương Pháp Điều Trị Khô Mắt

Việc điều trị khô mắt phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của tình trạng này. Một số phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:

Sử dụng nước mắt nhân tạo: Giúp bù đắp độ ẩm cho mắt.
Thay đổi môi trường: Giảm thiểu thời gian tiếp xúc với các yếu tố môi trường gây khô như gió, khí hậu khô hanh.
Đeo kính bảo vệ: Giúp ngăn ngừa sự bay hơi quá nhanh của nước mắt.
Thay đổi thói quen sử dụng thiết bị: Nghỉ ngơi và chớp mắt thường xuyên trong khi dùng máy tính hoặc xem tivi.
Điều trị y tế: Trong trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc hoặc thực hiện thủ thuật để tăng sản xuất nước mắt.

Kết Luận

Khô mắt là một tình trạng phổ biến với nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc nhận biết và điều trị sớm có thể ngăn ngừa các biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Nếu bạn gặp các triệu chứng của khô mắt, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.