hs-Troponin T (high-sensitivity cardiac troponin T) là xét nghiệm sinh hóa định lượng troponin T tim độ nhạy cao trong máu, giữ vị trí dấu ấn sinh học chuẩn vàng trong chẩn đoán sớm nhồi máu cơ tim cấp.
Đặc tính sinh hóa và độ đặc hiệu đối với tế bào cơ tim
Phức hợp troponin nằm trên sợi actin của tế bào cơ tim, gồm ba tiểu đơn vị: troponin C (gắn canxi), troponin I (ức chế actomyosin) và troponin T (gắn vào tropomyosin). Gen mã hóa troponin T tim (TNNT2) có trình tự acid amin đặc hiệu riêng biệt hoàn toàn với các đồng phân troponin T trong cơ vân:
- Khoang phân bố trong tế bào cơ tim: Phần lớn troponin T (khoảng chín mươi ba đến chín mươi tư phần trăm) gắn chặt vào cấu trúc sợi cơ (myofilament), trong khi khoảng sáu đến bảy phần trăm tồn tại tự do trong dịch bào tương.
- Động học giải phóng khi tổn thương mô: Khi tế bào cơ tim bị thiếu máu cục bộ hoại tử, màng tế bào bị vỡ giải phóng lượng troponin T tự do trong bào tương ra máu chỉ sau một đến ba giờ, tiếp theo là sự thoái hóa dần dần của phức hợp sợi cơ duy trì nồng độ troponin T tăng cao kéo dài từ mười đến mười bốn ngày.
- Tiêu chuẩn kỹ thuật "Độ nhạy cao" (High-Sensitivity): Xét nghiệm được xếp loại độ nhạy cao khi có khả năng định lượng chính xác troponin tim với hệ số biến thiên (CV) dưới mười phần trăm tại ngưỡng bách phân vị thứ chín mươi chín của quần thể khỏe mạnh tham chiếu, đồng thời đo lường được nồng độ troponin tim ở trên năm mươi phần trăm số người khỏe mạnh bình thường.
Bảng đối chiếu xét nghiệm Troponin thường quy và hs-Troponin T thế hệ mới
| Thông số so sánh | Xét nghiệm Troponin T thường quy cổ điển | Xét nghiệm hs-Troponin T độ nhạy cao |
|---|---|---|
| Giới hạn phát hiện thấp nhất | Khoảng mười đến một trăm nanogam trên lít | Dưới ba đến năm nanogam trên lít |
| Phát hiện ở người bình thường | Chỉ phát hiện được ở dưới năm phần trăm người khỏe | Phát hiện được ở trên năm mươi phần trăm người khỏe |
| Thời gian xác định nhồi máu | Cần theo dõi sau sáu đến mười hai giờ từ lúc khởi phát đau | Phát hiện tổn thương cơ tim rất sớm sau một đến hai giờ |
| Phác đồ chẩn đoán cấp cứu | Phác đồ kinh điển kéo dài sáu giờ | Phác đồ loại trừ và xác định nhanh sau một giờ (phác đồ 0h/1h) hoặc hai giờ (phác đồ 0h/2h) |
| Giá trị tiên lượng mạn tính | Hạn chế trong các bệnh lý mạn tính | Tiên lượng mạnh mẽ tử vong tim mạch trong suy tim và bệnh thận mạn |
Phác đồ chẩn đoán nhanh 0h/1h theo khuyến cáo Hội Tim mạch Châu Âu (ESC)
Sự ra đời của xét nghiệm hs-Troponin T cho phép rút ngắn thời gian chẩn đoán nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI) xuống chỉ còn một giờ thông qua thuật toán 0h/1h:
- Nhánh loại trừ nhanh (Rule-out): Bệnh nhân có nồng độ hs-cTnT ban đầu (thời điểm 0 giờ) rất thấp (dưới năm nanogam trên lít đối với thời gian đau ngực trên ba giờ) HOẶC nồng độ ban đầu thấp kết hợp với độ biến thiên tuyệt đối sau một giờ (delta 1h) dưới ba nanogam trên lít có thể an toàn loại trừ NSTEMI và cân nhắc xuất viện sớm.
- Nhánh xác định nhanh (Rule-in): Bệnh nhân có nồng độ hs-cTnT ban đầu cao vượt trội (trên năm mươi hai nanogam trên lít) HOẶC có mức tăng biến thiên tuyệt đối sau một giờ (delta 1h) từ năm nanogam trên lít trở lên được khẳng định tổn thương cơ tim cấp tính tiến triển và cần chụp can thiệp mạch vành khẩn cấp.
- Vùng quan sát theo dõi (Observe zone): Những bệnh nhân không rơi vào hai nhánh trên cần tiếp tục làm lại xét nghiệm sau ba giờ kết hợp siêu âm tim và theo dõi điện tâm đồ liên tục.