Từ điển học thuật

Ghép phổi là gì? Các công bố khoa học về Ghép phổi

Ghép phổi là một phương pháp y tế được sử dụng để thay thế hoặc cải thiện chức năng phổi cho những người bị suy giảm chức năng phổi nặng hoặc không khả thi để đ...

408 lượt xem Cập nhật 5/9/2026

Ghép phổi là một phương pháp y tế được sử dụng để thay thế hoặc cải thiện chức năng phổi cho những người bị suy giảm chức năng phổi nặng hoặc không khả thi để điều trị bằng các phương pháp điều trị khác. Quá trình ghép phổi liên quan đến chuyển phổi từ một người khác, gọi là người hiến tặng, đến người bệnh thông qua một cuộc phẩu thuật phức tạp và tốn kém. Ghép phổi thường được thực hiện cho những người bị các bệnh về phổi nghiêm trọng như bệnh tăng huyết áp động mạch phổi, xơ phổi, bệnh mất sự linh hoạt của thông khí trong phổi, hoặc trong trường hợp phổi ngừng hoạt động hoặc suy kiệt do viêm phổi cấp tính hoặc bệnh viên cầu phổi.
Quá trình ghép phổi bao gồm các bước sau:

1. Đánh giá và xác định cơ sở: Bước đầu tiên là đánh giá và xác định liệu một bệnh nhân có phù hợp để tiến hành ghép phổi hay không. Các yếu tố được xem xét bao gồm tình trạng sức khỏe tổng quát, chức năng phổi hiện tại, tuổi tác, và sự phù hợp với tiêu chí nhận phổi từ nguồn hiến tặng.

2. Đăng ký và chờ ghép phổi: Bệnh nhân đăng ký vào danh sách chờ ghép phổi tại một trung tâm ghép phổi. Thời gian chờ đợi có thể kéo dài từ vài tháng đến nhiều năm tùy thuộc vào sự phù hợp với phổi hiến tặng và sự khẩn cấp của tình trạng sức khỏe.

3. Phẫu thuật ghép phổi: Khi phổi từ nguồn hiến tặng đã sẵn sàng, bệnh nhân được chuẩn bị cho cuộc phẩu thuật. Quá trình phẫu thuật bao gồm loại bỏ phổi tự nhiên của bệnh nhân và thay thế bằng phổi từ nguồn hiến tặng. Phẫu thuật này có thể được thực hiện thông qua hai phương pháp chính là phẫu thuật mở và phẫu thuật không mở.

- Phẫu thuật mở: Một phẫu thuật mở lớn được thực hiện bằng cách mở ngực để tiếp cận phổi và tiến hành ghép. Quá trình này tạo ra một vết cắt lớn trên bụng ngực và yêu cầu xâm nhập sâu vào hệ hô hấp.

- Phẫu thuật không mở: Phương pháp này sử dụng công nghệ chính xác và công cụ nhỏ để tiến hành quá trình ghép phổi thông qua các ống cắt nhỏ được chèn qua các lỗ tiếp cận trong ngực. Phương pháp này ít gây đau đớn hơn và phục hồi sau phẫu thuật nhanh hơn so với phẫu thuật mở.

4. Hồi phục sau phẫu thuật: Sau khi phẫu thuật ghép phổi hoàn thành, bệnh nhân cần thời gian để hồi phục. Thời gian này một phần dựa vào tình trạng sức khỏe ban đầu và quá trình phẩu thuật. Bệnh nhân sẽ được theo dõi chặt chẽ trong bệnh viện để đảm bảo phổi mới hoạt động bình thường và không có biến chứng.

5. Hỗ trợ sau ghép phổi: Sau khi xuất viện, bệnh nhân sẽ cần tiếp tục hỗ trợ và chăm sóc y tế thường xuyên để đảm bảo chức năng phổi mới tốt nhất có thể. Điều này bao gồm đảm bảo tuân thủ các loại thuốc, tham gia vào chương trình tập thể dục và thay đổi lối sống khỏe mạnh.

Ghép phổi đã đạt được thành công lớn trong việc cải thiện chất lượng sống và tăng tuổi thọ cho những người bị suy giảm chức năng phổi. Tuy nhiên, quá trình ghép phổi là một quy trình phức tạp và rủi ro cao, và đòi hỏi sự chuyên nghiệp và phối hợp giữa các chuyên gia y tế.

Các nghiên cứu khoa học về “ghép phổi”

Công bố nổi bật trên thế giới và tại Việt Nam, kèm tóm tắt theo hướng chủ đề.

Nổi bật tại Việt Nam

  • Early results of double lung transplantation from brain-dead donor at 108 Military Central Hospital

    Ngô Vi Hải và cộng sự2025TẠP CHÍ Y DƯỢC LÂM SÀNG 108

    AI tóm tắt

    Nghiên cứu tiến cứu theo dõi kết quả bước đầu thực hiện phẫu thuật ghép phổi hai bên từ người hiến tặng chết não tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 từ tháng 2 năm 2018. Tỷ lệ sống sót sau 1 năm đạt kết quả khả quan nhờ phối hợp nhịp nhàng giữa bảo tồn tạng bằng dung dịch Perfadex và quản lý thải ghép cấp qua sinh thiết phế quản. Dữ liệu lâm sàng cung cấp kinh nghiệm thực tiễn quý báu cho các trung tâm ghép tạng cả nước.

  • Ca ghép phổi lấy từ người cho chết não đầu tiên tại Việt Nam: Quá trình hồi sức và điều trị sau ghép

    Ngô Đình Trung và cộng sự2018TẠP CHÍ Y DƯỢC LÂM SÀNG 108

    AI tóm tắt

    Kế thừa lịch sử hơn 50 năm từ ca ghép đầu tiên của James D. Hardy năm 1963, báo cáo lâm sàng ghi nhận quy trình hồi sức cho ca bệnh ghép phổi hai bên từ người hiến chết não tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Tác giả tổng kết các phác đồ ức chế miễn dịch đa mô thức, kiểm soát nhiễm trùng và kỹ thuật thông khí bảo vệ tạng chu phẫu. Thành công mở ra bước ngoặt kỹ thuật ngoại khoa lồng ngực phức tạp tại Việt Nam.