Từ điển học thuật

Áp suất là gì? Các công bố khoa học về Áp suất

Áp suất là lực tác động của một vật lên một diện tích đơn vị. Đơn vị đo áp suất trong Hệ đo lường quốc tế (SI) là pascal (Pa), tương đương với một newton trên m...

487 lượt xem Cập nhật 3/9/2026

Áp suất là lực tác động của một vật lên một diện tích đơn vị. Đơn vị đo áp suất trong Hệ đo lường quốc tế (SI) là pascal (Pa), tương đương với một newton trên một mét vuông. Áp suất cũng có thể được đo bằng các đơn vị khác như bar, psi, hay atm. Áp suất được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như vật lý, hóa học, kỹ thuật cơ khí, y học, và nhiều lĩnh vực khác.
Áp suất có thể được tính bằng công thức: P = F/A, trong đó P là áp suất, F là lực tác động và A là diện tích. Áp suất cũng có thể được mô tả bằng các khái niệm như áp suất khí quyển (độ cao), áp suất thủy lực (do chất lỏng), áp suất khí (do hơi nước), và áp suất tĩnh (trong chất rắn).

Áp suất cũng đóng vai trò quan trọng trong nhiều thiết bị và quy trình công nghiệp, như trong hệ thống điều hòa không khí, hệ thống thủy lực, và các quá trình chế biến thực phẩm và hóa chất. Áp suất cũng là yếu tố quan trọng trong nghiên cứu về động học chất lỏng và khí, và trong nghiên cứu vật liệu. Áp suất cũng có ý nghĩa to lớn trong y học, với việc đo và quản lý áp suất trong cơ thể con người là một yếu tố quan trọng trong quá trình điều trị bệnh tật.
Có một số đơn vị đo áp suất phổ biến khác ngoài pascal, trong đó một số đơn vị quan trọng gồm:

- Bar: 1 bar tương đương với 100 000 pascal.
- Atmosphere (atm): 1 atm tương đương với áp suất ở mực nước biển, khoảng 101 325 pascal.
- Millimeters of Mercury (mmHg): Một đơn vị phổ biến trong y học, tương đương với áp suất khi một cột thủy tinh cao 1mm.

Ngoài ra, trong hệ thống quốc tế, người ta cũng sử dụng đơn vị psi (pound per square inch) để đo áp suất, đặc biệt trong ngành công nghiệp và hàng không.

Áp suất quan trọng trong việc đo và kiểm soát các quá trình công nghiệp, và cũng là một yếu tố quan trọng trong thiết kế và sản xuất các thiết bị từ đơn giản như bình xịt nước cho đến máy nén khí phức tạp.

Các nghiên cứu khoa học về “áp suất”

Công bố nổi bật trên thế giới và tại Việt Nam, kèm tóm tắt theo hướng chủ đề.

Trích dẫn nhiều nhất

  • Ứng dụng của cộng hưởng plasmon bề mặt quang phổ trong cảm biến áp suất khí

    Dịch bởi AIApplication of spectral surface plasmon resonance for gas pressure sensing

    H.P. Ho và cộng sựProceedings 2002 IEEE Hong Kong Electron Devices Meeting (Cat. No.02TH8616)

    AI tóm tắt

    Quang tử học thực nghiệm phát triển cảm biến đo nồng độ và mật độ chất khí dựa trên hiện tượng cộng hưởng plasmon bề mặt quang phổ SPR trên màng mỏng kim loại nhằm quan trắc chính xác biến thiên áp suất. Thiết bị đo lường độ dịch chuyển bước sóng cộng hưởng tỷ lệ trực tiếp với sự thay đổi chiết suất quang học của môi trường khí thử nghiệm. Công trình chứng minh độ nhạy và thời gian đáp ứng nhanh của đầu đo áp suất không tiếp xúc.

Nổi bật tại Việt Nam

  • Nghiên cứu biến dạng ống chuyên dụng dưới tác dụng của tải trọng áp suất và nhiệt độ

    TL Thanh và cộng sự2023Tạp chí Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ quân sự0 trích dẫn

    AI tóm tắt

    Cơ học kết cấu giải quyết bài toán mô phỏng trạng thái ứng suất và biến dạng đàn hồi dẻo của kết cấu đường ống chuyên dụng chịu tác động đồng thời của nhiệt độ cao và dao động động lực học áp suất. Mô hình phần tử hữu hạn xác định chính xác các điểm tập trung ứng suất nguy hiểm có nguy cơ gây phá hủy rão vật liệu trong quá trình vận hành liên tục. Kết quả hỗ trợ thiết kế an toàn các hệ thống dẫn truyền dưới áp suất cao.