Ung thư tuyến giáp biệt hóa (Differentiated thyroid cancer (DTC)) là nhóm các bệnh lý ác tính bắt nguồn từ các tế bào biểu mô nang giáp, bảo tồn một phần các đặc tính sinh lý của mô giáp bình thường (như khả năng bắt giữ iod), chủ yếu bao gồm thể nhú và thể nang.
Phân Loại Mô Bệnh Học Và Đặc Điểm Di Truyền
DTC được chia thành các phân type chính với cơ chế sinh học phân tử riêng biệt:
| Thể ung thư | Tỷ lệ mắc | Cơ chế di căn chủ yếu | Đột biến gen đặc trưng |
|---|---|---|---|
| Ung thư biểu mô thể nhú (PTC) | 85% | Di căn sớm theo đường bạch huyết vào các chuỗi hạch cổ | Đột biến BRAF V600E (chiếm 60%), tái sắp xếp RET/PTC |
| Ung thư biểu mô thể nang (FTC) | 10–12% | Di căn chủ yếu theo đường máu đến phổi và xương, ít di căn hạch | Đột biến RAS, tái sắp xếp gen PAX8/PPARG |
| Ung thư biểu mô tế bào Hurthle | 3–5% | Xâm lấn mạch máu và bao xơ, ít bắt giữ iod phóng xạ | Đột biến DNA ty thể và rối loạn sao chép nhiễm sắc thể |
Chiến Lược Điều Trị Đa Mô Thức Theo Hướng Dẫn ATA
Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA) khuyến cáo phác đồ điều trị cá nhân hóa dựa trên phân tầng nguy cơ tái phát (thấp, trung bình, cao):
- Phẫu thuật cắt tuyến giáp: Cắt một thùy và eo giáp (Lobectomy) đối với u kích thước nhỏ dưới 4 cm không có dấu hiệu xâm lấn ngoài giáp hoặc di căn hạch; phẫu thuật cắt giáp toàn phần (Total Thyroidectomy) kết hợp nạo vét hạch cổ dự phòng/trị liệu đối với các trường hợp có nguy cơ cao.
- Liệu pháp Iod phóng xạ (I-131 / RAI): Chỉ định cho nhóm nguy cơ trung bình và cao nhằm triệt căn mô giáp lành còn sót, tăng độ nhạy của chất chỉ điểm sinh học thyroglobulin (Tg) và điều trị các tổn thương di căn xa.
- Liệu pháp ức chế hormone TSH: Sử dụng Levothyroxine duy trì nồng độ TSH huyết thanh dưới 0,1 mU/L đối với nhóm nguy cơ cao và từ 0,1 đến 0,5 mU/L đối với nhóm nguy cơ trung bình.
Theo Dõi Định Kỳ Và Đánh Giá Đáp Ứng Điều Trị
Đánh giá đáp ứng sau điều trị dựa trên nồng độ Thyroglobulin (Tg), kháng thể kháng Thyroglobulin (TgAb) và siêu âm vùng cổ:
- Đáp ứng tuyệt vời (Excellent response): Tg không kích thích dưới 0,2 ng/mL, siêu âm cổ không thấy tổn thương nghi ngờ, tiên lượng khỏi bệnh hoàn toàn.
- Kháng Iod phóng xạ (RAI-refractory): Trường hợp khối u tiến triển không còn bắt giữ iod sẽ được cân nhắc sử dụng các thuốc ức chế đa kinase đường uống như Lenvatinib hoặc Sorafenib.