Tăng glucose máu (Hyperglycemia) là tình trạng bệnh lý đặc trưng bởi sự gia tăng nồng độ đường trong máu vượt quá ngưỡng sinh lý bình thường, phát sinh từ sự suy giảm tuyệt đối hoặc tương đối hoạt tính của hormone insulin.
{"ops":[{"insert":"Tăng glucose máu là tình trạng mức đường glucose trong máu cao hơn mức bình thường. Đây có thể là kết quả của nhiều nguyên nhân, như tiếp thu không hiệu quả của glucose bởi cơ thể, tăng tổng lượng glucose tiếp vào từ chất bổ sung, sự đột biến trong quá trình sản xuất, lưu trữ hoặc sử dụng glucose trong cơ thể, hoặc do các rối loạn trong quá trình điều tiết glucose như bệnh tiểu đường. Tăng glucose máu không điều chỉnh có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và phải được điều trị.\nKhi mức đường glucose trong máu tăng cao hơn mức bình thường, điều này được gọi là tăng glucose máu, hay còn gọi là hyperglycemia. Tăng glucose máu thường là dấu hiệu của một số bệnh và tình trạng sức khỏe không ổn định.\n\nNguyên nhân của tăng glucose máu có thể bao gồm:\n\n1. Tiếp thu không hiệu quả của glucose: Điều này có thể xảy ra khi cơ thể không thể sử dụng glucose một cách hiệu quả để chuyển đổi thành năng lượng. Đây thường xảy ra trong trường hợp của bệnh tiểu đường, khi cơ thể không sản xuất đủ insulin (hormone điều tiết mức đường trong máu) hoặc không sử dụng insulin đúng cách.\n\n2. Tăng tổng lượng glucose tiếp vào từ chất bổ sung: Việc tiêu thụ nhiều đường, carbohydrate và thức uống có đường, như nước ngọt, đường, bánh kẹo, có thể dẫn đến tăng glucose máu. Các thức uống có cồn và bia cũng có thể tăng glucose máu do chúng chứa nhiều carbohydrate.\n\n3. Các rối loạn quá trình điều tiết glucose: Các vấn đề về quá trình sản xuất, lưu trữ hoặc sử dụng glucose trong cơ thể cũng có thể gây tăng glucose máu. Một số bệnh như bệnh câu gan, bệnh tuyến tụy, và bệnh thận có thể ảnh hưởng đến quá trình điều tiết glucose và gây ra tăng glucose máu.\n\nTăng glucose máu không điều chỉnh có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như đau tim, tai biến, thậm chí là hôn mê. Điều quan trọng là phát hiện và điều trị tăng glucose máu sớm để tránh các biến chứng nguy hiểm. Điều trị có thể bao gồm chế độ ăn uống, tập thể dục, đối thoại giới thiệu lại chế độ ăn uống, quản lý cân nặng, sử dụng thuốc điều tiết đường huyết hoặc insulin (trong trường hợp tiểu đường) và giảm các yếu tố nguy cơ khác như căng thẳng, mất ngủ và bệnh nhiễm trùng.\n"}]} Từ điển học thuật Khoa học y - dược
Tăng glucose máu là gì? Các công bố khoa học về Tăng glucose máu
Hyperglycemia
Tăng glucose máu là tình trạng nồng độ glucose trong huyết tương vượt quá giới hạn sinh lý bình thường (glucose huyết tương lúc đói từ 7.0 mmol/L trở lên hoặc glucose huyết tương 2 giờ sau nghiệm pháp dung nạp glucose từ 11.1 mmol/L trở lên), thường do thiếu hụt bài tiết hoặc giảm tác dụng của insulin.
Các tiêu chuẩn xét nghiệm chuẩn mực chẩn đoán tăng glucose máu theo ADA và WHO là gì?
Chẩn đoán đái tháo đường khi nồng độ glucose huyết tương lúc đói >= 7.0 mmol/L (126 mg/dL), hoặc glucose huyết tương 2 giờ sau nghiệm pháp dung nạp 75g glucose >= 11.1 mmol/L (200 mg/dL), hoặc HbA1c >= 6.5% (48 mmol/mol).
Những biến chứng cấp tính nguy hiểm đến tính mạng của tăng glucose máu nặng là gì?
Bao gồm nhiễm toan ceton do đái tháo đường (Diabetic Ketoacidosis - DKA) thường gặp ở tuýp 1 và hội chứng tăng áp lực thẩm thấu tăng glucose máu (Hyperosmolar Hyperglycemic State - HHS) thường gặp ở tuýp 2, gây mất nước trầm trọng và hôn mê.
Cơ chế nào dẫn đến biến chứng vi mạch và đại mạch do tăng glucose máu mạn tính?
Tăng đường huyết kéo dài gây tích tụ sản phẩm glycat hóa bền vững (AGEs), kích hoạt dòng thác protein kinase C, hoạt hóa con đường polyol tạo stress oxy hóa và làm rối loạn chức năng tế bào nội mô mạch máu toàn thân.
- Gupta, Wadhwa, Pandey et al. (2020). Obesity and Diabetes: Pathophysiology of Obesity-Induced Hyperglycemia and Insulin Resistance. Pathophysiology of Obesity-Induced Health Complications. DOI: 10.1007/978-3-030-35358-2_5
- Moore (2017). Pathophysiology of Insulin Resistance. Diabetes in Pregnancy. DOI: 10.1007/978-3-319-65518-5_1
- Gupta, Wadhwa, Pandey et al. (2020). Obesity and Diabetes: Pathophysiology of Obesity-Induced Hyperglycemia and Insulin Resistance. Pathophysiology of Obesity-Induced Health Complications. DOI: 10.1007/978-3-030-35358-2_5