Từ điển học thuật

Biến chứng là gì? Các công bố khoa học về Biến chứng

Biến chứng là hiện tượng xảy ra sau một bệnh hoặc tình trạng sức khỏe không mong muốn hoặc bất thường mà xuất hiện trong quá trình bệnh tiến triển. Biến chứng c...

373 lượt xem Cập nhật 6/9/2026

Biến chứng là hiện tượng xảy ra sau một bệnh hoặc tình trạng sức khỏe không mong muốn hoặc bất thường mà xuất hiện trong quá trình bệnh tiến triển. Biến chứng có thể là kết quả của bệnh, tác động của thuốc hoặc các quá trình điều trị khác, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, hoặc sự phát triển bất thường của bệnh. Các biến chứng có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng và có thể yêu cầu sự can thiệp y tế để điều trị.
Biến chứng là một sự phản ứng không mong muốn hoặc không mong đợi xảy ra trong quá trình bệnh hoặc điều trị. Các biến chứng có thể khác nhau tùy thuộc vào loại bệnh hoặc tình trạng sức khỏe đang xảy ra. Dưới đây là một số ví dụ về biến chứng trong các lĩnh vực khác nhau:

- Trong y học, biến chứng có thể liên quan đến quá trình bệnh như viêm, nhiễm trùng, hoặc áp lực máu cao. Nó cũng có thể đề cập đến những tác động phụ của thuốc hoặc phương pháp điều trị, chẳng hạn như phản ứng dị ứng, đau hoặc viêm tại vị trí tiêm.

- Trong phẫu thuật, biến chứng có thể là những sự cố trong quá trình phẫu thuật, chẳng hạn như chảy máu nhiều, nhiễm trùng, hoặc viêm sau phẫu thuật. Nó cũng có thể bao gồm các vấn đề sau phẫu thuật, chẳng hạn như tổn thương dây thần kinh, xương gãy, hay vết sẹo không mong muốn.

- Trong sản khoa, biến chứng có thể là các vấn đề y tế không mong muốn xảy ra trong quá trình mang thai, như huyết áp cao, bệnh tiểu đường thai kỳ, hoặc sự phát triển kém của thai nhi. Nó cũng có thể liên quan đến các vấn đề khi sinh như viêm nhiễm sau sinh, chảy máu lớn hoặc vướng nhau của đứa trẻ trong quá trình sinh.

- Trong điều trị ung thư, biến chứng có thể là tác động phụ của hóa chất hoặc tia X, chẳng hạn như mệt mỏi, buồn nôn, hay tổn thương tạm thời của tế bào khỏe mạnh xung quanh. Nó cũng có thể liên quan đến các vấn đề nghiêm trọng sau điều trị, chẳng hạn như suy kiệt, suy tim, hay tái phát của bệnh.

Các biến chứng có thể gây ra những tác động y tế nghiêm trọng và có thể yêu cầu sự can thiệp y tế để kiểm soát. Đôi khi, chúng có thể dẫn đến tình trạng gây nguy hiểm tính mạng và đòi hỏi sự khẩn cấp và điều trị tức thì. Việc phòng ngừa biến chứng thường được đánh giá cao và bao gồm quá trình chẩn đoán sớm và quản lý tốt bệnh hoặc tình trạng sức khỏe.

Các nghiên cứu khoa học về “biến chứng”

Công bố nổi bật trên thế giới và tại Việt Nam, kèm tóm tắt theo hướng chủ đề.

Trích dẫn nhiều nhất

Nổi bật tại Việt Nam

  • Nghiên cứu các chỉ số biến thiên ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 có biến chứng suy tim mạn tính

    Phạm Toàn Trung và cộng sự2018TẠP CHÍ Y DƯỢC LÂM SÀNG 108

    AI tóm tắt

    Khảo sát điện tâm đồ trên 103 người bệnh đái tháo đường típ 2 phân tích các chỉ số biến thiên nhịp tim. Tình trạng rối loạn thần kinh tự chủ xuất hiện rõ nét ở nhóm tiến triển sang biến chứng suy tim mạn tính, giúp bác sĩ nhận diện sớm tổn thương cơ tim dưới lâm sàng để can thiệp kịp thời. Công trình hỗ trợ tầm soát bệnh chuyển hóa, song các yếu tố tuổi tác và bệnh thận đi kèm cần được hiệu chỉnh đa biến thêm.