Từ điển học thuật Khoa học y - dược

Bệnh mạch máu hắc mạc dạng polyp là gì? Các công bố khoa học về Bệnh mạch máu hắc mạc dạng polyp

Tiếng AnhPolypoidal choroidal vasculopathy (PCV)

Bệnh mạch máu hắc mạc dạng polyp (PCV) là bệnh lý mạch máu võng mạc - hắc mạc đặc trưng bởi mạng lưới mạch máu phân nhánh bất thường (BVN) kết thúc bằng các phình mạch dạng polyp dưới biểu mô sắc tố võng mạc, gây xuất huyết và tiết dịch dưới hoàng điểm tái phát.

336 lượt xem Cập nhật 8/9/2026

Bệnh mạch máu hắc mạc dạng polyp (Polypoidal choroidal vasculopathy (PCV)) là thể bệnh lý mạch máu đáy mắt nguy hiểm thường gặp ở người châu Á, đặc trưng bởi các nốt phình mạch polyp dưới biểu mô sắc tố võng mạc gây bong biểu mô sắc tố thanh dịch, xuất huyết hoàng điểm và suy giảm thị lực trung tâm nhanh chóng.

một tình trạng hiếm gặp trên mắt, trong đó có sự hình thành của một polyp nằm ở mô mạch máu hắc mạc. Polyp hắc mạc thường có hình dạng như cái túi nhỏ, có thể nổi lên từ bề mặt hắc mạc, và thường không gây ra triệu chứng hoặc mất thị lực.

Polyp hắc mạc có thể xảy ra ở mọi độ tuổi, nhưng thường xuất hiện ở trẻ em và người trẻ tuổi. Điều gây ra sự hình thành polyp hắc mạc vẫn chưa được rõ ràng, nhưng có thể liên quan đến các yếu tố di truyền.

Trong trường hợp nếu polyp hắc mạc gây ra triệu chứng như khích lệch mạch máu, nổi mạch mạch máu, hoặc gây ra sự mất thị lực, thì điều trị có thể được thực hiện bằng cách loại bỏ polyp bằng phẫu thuật hoặc laser. Polyp hắc mạc được hình thành do sự tăng sinh tế bào mạch máu hắc mạc bất thường. Chúng thường có màu đỏ hoặc tím, và có thể kích thước từ nhỏ như một hạt bột đến lớn như một trái nho.

Nguyên nhân của polyp hắc mạc chưa được xác định rõ, nhưng có một số yếu tố có thể đóng vai trò trong sự hình thành của chúng. Yếu tố di truyền đã được đề xuất, vì có một vài trường hợp cùng loại bệnh trong gia đình. Ngoài ra, polyp hắc mạc cũng có thể liên quan đến sự mở rộng của mạch máu hắc mạc và các vấn đề về sự phát triển của mạch máu hắc mạc trong mắt.

Trong nhiều trường hợp, polyp hắc mạc không gây ra triệu chứng và không cần điều trị. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, polyp hắc mạc có thể gây ra những vấn đề khác nhau. Các triệu chứng phổ biến gồm:

1. Nổi mạch mạch máu: Polyp hắc mạc có thể gây ra sự mở rộng và vỡ nổi mạch mạch máu, làm cho mạch máu trên bề mặt hắc mạc trở nên rõ ràng hơn.

2. Khích lệch mạch máu: Polyp hắc mạc có thể làm kích thích phản ứng tạo mạch mới, gây ra sự tắc nghẽn hoặc chảy máu trong mạch máu hắc mạc.

3. Mất thị lực: Nếu polyp hắc mạc lớn và gắn kết với mạch máu hoặc các cấu trúc khác trong mắt, nó có thể gây ra mất thị lực hoặc giảm khả năng nhìn.

Điều trị polyp hắc mạc thường được thực hiện khi chúng gây ra triệu chứng hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe của mắt. Đặc biệt, phẫu thuật là lựa chọn phổ biến để loại bỏ polyp. Phẫu thuật có thể được thực hiện bằng cách loại bỏ toàn bộ polyp hoặc chỉ loại bỏ một phần của nó. Ngoài ra, laser photocoagulation cũng có thể được sử dụng để cắt ngắn và làm lún polyp, giảm thiểu triệu chứng và kiểm soát sự tăng trưởng của chúng.

Sau khi điều trị, bệnh nhân thường được đề nghị thường xuyên theo dõi và kiểm tra mắt để đảm bảo rằng polyp không tái phát và không gây ra các vấn đề khác.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp chẩn đoán hình ảnh nào được xem là tiêu chuẩn vàng để xác định tổn thương polyp trong PCV?

Chụp mạch huỳnh quang Indocyanine Green (ICGA - Indocyanine Green Angiography) là tiêu chuẩn vàng nhờ bước sóng hồng ngoại xuyên qua được máu và biểu mô sắc tố để hiển thị rõ các tổn thương polyp và mạng lưới mạch máu phân nhánh (BVN).

Phác đồ điều trị phối hợp tối ưu hiện nay đối với bệnh mạch máu hắc mạc dạng polyp là gì?

Liệu pháp quang động học với verteporfin (Photodynamic Therapy - PDT) phối hợp với tiêm nội nhãn thuốc kháng VEGF (như Aflibercept, Ranibizumab hoặc Faricimab) giúp tiêu polyp nhanh chóng và kiểm soát phù hoàng điểm lâu dài.

PCV có những điểm khác biệt chính nào so với thoái hóa hoàng điểm tuổi già thể ướt (Wet AMD) kinh điển?

PCV có tỷ lệ mắc cao hơn rõ rệt ở người da vàng/châu Á, khởi phát ở độ tuổi trẻ hơn, ít gặp lắng đọng drusen cứng lan tỏa, đáp ứng với đơn trị liệu kháng VEGF đơn thuần kém bền vững hơn và cần dùng PDT để làm thoái triển triệt để các túi polyp.

Tài liệu tham khảo

  1. David, Moroz, Hostovsky (2025). Choroidal Vascular Anastomosis in Polypoidal Choroidal Vasculopathy and Exudative Age-related Macular Degeneration Patients. Springer Science and Business Media LLC. DOI: 10.21203/rs.3.rs-6217906/v1
  2. Gilmour, Young, Jamison et al. (2021). Photodynamic and Anti- VEGF Therapy for Polypoidal Choroidal Vasculopathy - ‘Real World’ Outcomes in a Caucasian Population.. Research Square Platform LLC. DOI: 10.21203/rs.3.rs-638281/v1
  3. Menteş, Esen Barış (2022). Prevalence of Polypoidal Choroidal Vasculopathy in Eyes with Neovascular Age-Related Macular Degeneration Resistant to Intravitreal Anti-VEGF Treatment. Turkish Journal of Ophthalmology. DOI: 10.4274/tjo.galenos.2021.16578