Từ điển học thuật Khoa học y - dược

18fdg pet ct là gì? Các công bố khoa học về 18fdg pet ct

Tiếng Anh18F-FDG PET/CT / Fluorodeoxyglucose positron emission tomography-computed tomography

18F-FDG PET/CT là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh lai ghép kết hợp giữa chụp cắt lớp phát xạ positron dùng đồng vị 18F-fluorodeoxyglucose và chụp cắt lớp vi tính (CT), giúp phát hiện và định vị chính xác các tổn thương tăng chuyển hóa glucose đặc thù của tế bào ung thư.

309 lượt xem Cập nhật 11/9/2026

18F-FDG PET/CT (18F-FDG PET/CT / Fluorodeoxyglucose positron emission tomography-computed tomography) là công nghệ chẩn đoán hình ảnh hạt nhân kết hợp giữa hình ảnh chuyển hóa phân tử PET và hình ảnh giải phẫu chi tiết CT, là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán xác định giai đoạn, đánh giá đáp ứng hóa trị và phát hiện tái phát ung thư.

18F-FDG PET-CT là kỹ thuật nhận dạng hình ảnh y tế được sử dụng để chẩn đoán và đánh giá sự phát triển của các bệnh lý, đặc biệt là ung thư. PET-CT kết hợp cả Cộng hưởng từ (CT) và PET (Tomographie Par Émission de Positons) để tạo ra hình ảnh các cấu trúc và chức năng trong cơ thể. 18F-FDG (Fluorodeoxyglucose) là một chất phát xạ có thể theo dõi sự trao đổi chất trong cơ thể, đặc biệt là trong các tế bào ung thư. Khi tiêm 18F-FDG vào cơ thể, nó sẽ phát ra tia gamma, và hình ảnh PET-CT sẽ quét và lấy thông tin về sự phân bố của 18F-FDG trong cơ thể để xác định vị trí và kích thước của khối u hoặc bất thường. Để giải thích chi tiết hơn về 18F-FDG PET-CT, hãy tìm hiểu về từng phần của kỹ thuật này:

1. PET (Tomographie Par Émission de Positons): PET là một kỹ thuật hình ảnh y tế sử dụng chất phát xạ để theo dõi sự hoạt động chức năng của cơ thể. Trong PET, một chất phát xạ bậc cao, như 18F-FDG, được tiêm vào cơ thể. Các hạt phát xạ sẽ phát ra tia gamma khi hoạt động chức năng diễn ra, chẳng hạn như trao đổi chất trong các tế bào. Máy PET sẽ ghi lại các tia gamma phát ra và tạo ra hình ảnh hai chiều hoặc ba chiều của khu vực quan tâm trong cơ thể.

2. CT (Cộng hưởng từ): CT sử dụng các tia X để tạo ra hình ảnh xuyên qua cơ thể. Nó cung cấp thông tin về cấu trúc và hình dạng của các cơ quan và mô mềm trong cơ thể. Hình ảnh CT cung cấp thông tin về vị trí chính xác của các cấu trúc trong cơ thể và giúp xác định kích thước, hình dạng và độ rõ nét của khối u hoặc dấu hiệu bất thường.

3. 18F-FDG (Fluorodeoxyglucose): 18F-FDG là một dạng glukôz chứa đồng phân fluor được pha bằng đồng phân công chiếu của glucose (18F). Được tiêm vào cơ thể, 18F-FDG sẽ được tận dụng bởi các tế bào để có sự trao đổi chất, đặc biệt là trong các tế bào ung thư. Do tế bào ung thư thường tiêu thụ năng lượng cao hơn so với tế bào bình thường, chúng sẽ tiếp nhận và tích tụ nhiều 18F-FDG hơn, tạo ra tăng sự phát xạ trong khu vực ung thư. Điều này cho phép PET-CT xác định vị trí, kích thước và hoạt động chức năng của khối u hoặc dấu hiệu ung thư.

Kết quả của 18F-FDG PET-CT có thể cung cấp thông tin quyết định về việc xác định ung thư, đánh giá mức độ phát triển của ung thư, đánh giá tác động của liệu pháp, xác định sự lan tỏa của ung thư và theo dõi sự phát triển của ung thư sau khi điều trị. Nó cũng có thể hữu ích trong chẩn đoán và đánh giá các bệnh lý khác như viêm nhiễm, bệnh tim mạch và bệnh lý thần kinh.

Câu hỏi thường gặp

Hiệu ứng Warburg là nền tảng sinh học phân tử cho kỹ thuật chụp 18F-FDG PET/CT như thế nào?

Tế bào ung thư ưa thích chuyển hóa đường phân kỵ khí ngay cả khi có đủ oxy (hiệu ứng Warburg), khiến chúng biểu hiện thụ thể vận chuyển glucose (GLUT1, GLUT3) và enzyme hexokinase tăng vọt, giữ chặt phân tử 18F-FDG bị phosphoryl hóa bên trong tế bào.

Chỉ số hấp thu chuẩn hóa (Standardized Uptake Value - SUV) có ý nghĩa gì trong đánh giá tổn thương?

SUV (đặc biệt là SUVmax) là thước đo bán định lượng nồng độ phóng xạ tích tụ tại mô tổn thương so với liều tiêm và trọng lượng bệnh nhân. SUVmax càng cao thì mức độ ác tính và tốc độ tăng sinh chuyển hóa của tế bào u càng lớn.

Tại sao bệnh nhân cần nhịn ăn ít nhất 4 - 6 giờ và kiểm tra đường huyết trước khi tiêm 18F-FDG?

Nếu nồng độ glucose trong máu cao, glucose nội sinh sẽ cạnh tranh liên kết với thụ thể GLUT và enzyme hexokinase, làm giảm hấp thu dược chất phóng xạ 18F-FDG vào tế bào u và làm tăng hấp thu nền ở cơ vân, gây giảm tương phản hình ảnh.

Tài liệu tham khảo

  1. Chen (2008). Nasopharyngeal Carcinoma for Staging and Re-Staging with 18F-FDG-PET/CT. Cancer Imaging. DOI: 10.1016/b978-012374212-4.50127-9
  2. Khatami, Sutherland, Romsa (2025). The Role of Metabolic Parameters of 18F-Fluorodeoxyglucose Positron Emission Tomography-Computed Tomography (18F-FDG PET-CT) Imaging in Predicting Progression-Free Survival of Radioiodine-Refractory Differentiated Thyroid Cancer: A Single-Center Stud. Cureus. DOI: 10.7759/cureus.84998
  3. Singnurkar, Poon, Metser (2017). Comparison of 18F-FDG-PET/CT and 18F-FDG-PET/MR imaging in oncology: a systematic review. Annals of Nuclear Medicine. DOI: 10.1007/s12149-017-1164-5