Từ điển học thuật Khoa học y - dược

Đau cột sống thắt lưng là gì? Các công bố khoa học về Đau cột sống thắt lưng

Tiếng AnhLow back pain / Lumbar spinal pain

Đau cột sống thắt lưng là triệu chứng đau, căng cơ hoặc cứng khu trú ở vùng thắt lưng dưới bờ sườn và trên nếp lằn mông, có hoặc không kèm đau rễ thần kinh.

226 lượt xem Cập nhật 13/9/2026

Đau cột sống thắt lưng (Low back pain / Lumbar spinal pain) là hội chứng cơ xương khớp mạn tính phổ biến nhất trên toàn cầu, gây suy giảm khả năng vận động và chất lượng cuộc sống do tổn thương đĩa đệm, đốt sống hoặc cơ dây chằng.

Đau cột sống thắt lưng, hay còn gọi là đau lưng, là tình trạng đau hoặc khó chịu ở vùng lưng phía dưới, gần cột sống. Đau thường xuất hiện ở các vùng có động tác và áp lực cao, bao gồm các đốt sống thắt lưng (đốt sống L1 đến L5) và gần khớp mặt đốt sống thắt lưng.

Nguyên nhân gây ra đau cột sống thắt lưng có thể là do căng thẳng cơ, chấn thương, viêm hoặc tổn thương các cấu trúc trong vùng lưng như gân, cơ, dây chằng, đốt sống và đĩa đệm.

Các triệu chứng của đau cột sống thắt lưng bao gồm đau, cứng cổ, giới hạn động lực cột sống, hạn chế hoạt động và tức ngực. Đau lưng thường có thể ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày và chất lượng cuộc sống.

Để chẩn đoán và điều trị rõ ràng, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa cột sống hoặc chuyên gia về cơ xương khớp. Đau cột sống thắt lưng có thể được chia thành hai loại chính: cấp tính và mạn tính.

1. Đau cột sống thắt lưng cấp tính: Đau cột sống thắt lưng cấp tính thường xuất hiện sau một cử động không đúng cách hoặc sau một tác động mạnh tới cột sống. Đau có thể khó chịu và cản trở hoạt động hàng ngày. Thời gian hồi phục thường diễn ra trong vòng vài ngày cho đến vài tuần.

2. Đau cột sống thắt lưng mạn tính: Đau cột sống thắt lưng mạn tính kéo dài thường xuất hiện lâu hơn và kéo dài hơn 3 tháng. Đau có thể là kết quả của nhiều nguyên nhân, bao gồm viêm, thoái hóa, chấn thương hoặc xương khớp bị tổn thương. Đau lưng mạn tính có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và hoạt động hàng ngày của người bệnh.

Nguyên nhân gây đau cột sống thắt lưng bao gồm

  • Căng thẳng cơ: Vận động quá mức hoặc căng thẳng quá mức của cơ xương khớp có thể gây ra đau cột sống thắt lưng.
  • Chấn thương: Chấn thương do tai nạn, ngã, hoặc vận động với áp lực mạnh có thể gây đau cột sống thắt lưng.
  • Viêm: Viêm có thể xảy ra trong các khớp, gân, hoặc mô mềm trong vùng lưng, gây đau và sưng.
  • Tổn thương đĩa đệm: Đĩa đệm nằm giữa các đốt sống có thể bị tổn thương hoặc thoái hóa, gây ra đau cột sống thắt lưng.
  • Bệnh lý về cột sống: Các bệnh lý như thoái hóa đốt sống, thoái hóa đĩa đệm, viêm khớp dạng thoái hóa, hay dạng thoái hóa khớp cột sống có thể gây ra đau cột sống thắt lưng.

Để chẩn đoán và điều trị đau cột sống thắt lưng, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa cột sống hoặc chuyên gia về cơ xương khớp. Trong một số trường hợp nặng, có thể yêu cầu các xét nghiệm bổ sung như X-quang, MRI, hoặc thăm khám chuyên khoa để tìm hiểu nguyên nhân cụ thể và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Những dấu hiệu cờ đỏ (red flags) cảnh báo bệnh lý nguy hiểm ở bệnh nhân đau lưng là gì?

Bao gồm rối loạn cơ tròn (tiểu tiện/đại tiện mất kiểm soát), tê bì vùng tầng sinh môn (hội chứng đuôi ngựa), sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt, tiền sử ung thư hoặc thiếu hụt thần kinh tiến triển nhanh ở chân.

Tại sao hướng dẫn quốc tế khuyến cáo hạn chế chụp X-quang hoặc MRI sớm ở đau lưng cấp không triệu chứng báo động?

Hầu hết các trường hợp đau thắt lưng cơ học tự hồi phục trong 4-6 tuần; chụp phim sớm không cải thiện kết quả điều trị mà dễ dẫn đến can thiệp quá mức do các thoái hóa đĩa đệm sinh lý bình thường.

Phương pháp điều trị không dùng thuốc nào là cốt lõi cho đau lưng mạn tính?

Tập thể dục vận động chủ động, phục hồi chức năng cơ lõi (core stability exercises), yoga, liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) và giáo dục nhận thức về cơn đau để duy trì sinh hoạt tích cực.

Tài liệu tham khảo

  1. Tang, S., Weber, C., Hwang, C. et al. (2019). (157) Humans with Inducible Symptoms of Low Back Pain Show Intervertebral Disc Changes in the Lumbar Spine during Prolonged Standing. The Journal of Pain. DOI: 10.1016/j.jpain.2019.01.075
  2. amir, S. (2018). Intervertebral Surgical Disc Management: A Systemic Review of Treatment of Chronic Lower Back Pain. Spinal Diseases and Research. DOI: 10.31579/jsdr.2018/009
  3. Phillips, F., Slosar, P., Youssef, J. et al. (2013). Lumbar Spine Fusion for Chronic Low Back Pain Due to Degenerative Disc Disease. Spine. DOI: 10.1097/brs.0b013e3182877f11