Từ điển học thuật Khoa học xã hội

Tham nhũng là gì? Các công bố khoa học về Tham nhũng

Tiếng AnhCorruption

Tham nhũng là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn vì vụ lợi cá nhân, gây tổn hại đến nguồn lực công, tính minh bạch và sự phát triển kinh tế - xã hội.

241 lượt xem Cập nhật 13/9/2026

Tham nhũng (Corruption) là hiện tượng xã hội và pháp lý đặc trưng bởi sự lạm dụng quyền lực công vụ nhằm mưu cầu lợi ích bất chính, làm xói mòn lòng tin thể chế và pháp quyền. Tham nhũng gây ra tác động tiêu cực, làm suy yếu niềm tin của người dân vào nhà nước và gây ảnh hưởng xấu đến sự công bằng, phát triển kinh tế và xã hội của một quốc gia. Tham nhũng là một vấn đề phức tạp và đa dạng, có thể xảy ra ở nhiều lĩnh vực khác nhau như chính trị, kinh tế, hành chính công, tư pháp, y tế, giáo dục, an ninh... Tham nhũng có thể diễn ra từ cấp quản lý cao nhất đến cấp cơ sở.

Các hình thức phổ biến của tham nhũng bao gồm: 1. Hối lộ: Đây là hình thức tham nhũng thông qua việc trao đổi tiền bạc, quà tặng hoặc các khoản lợi ích vật chất để nhận được sự chiếu cố, sự ưu ái, tiếp cận thông tin hoặc thủ tục hành chính thuận lợi từ người có quyền lực. 2. Các giao dịch phi chính thức: Tham nhũng cũng có thể xảy ra thông qua các giao dịch không chính thức hoặc ẩn danh nhằm trốn thuế, tạo lợi nhuận bất hợp pháp hay chuyển tiền từ nguồn hợp pháp sang cá nhân hoặc tổ chức tham nhũng. 3. Lạm dụng quyền lực: Tham nhũng còn liên quan đến việc lạm dụng quyền lực trong các vị trí chức vụ để tạo ra những lợi ích cá nhân bằng cách gian lận, nhũng nhiễu hoặc chiếm đoạt tài sản hoặc nguồn lực công.

Tham nhũng gây nhiều hậu quả tiêu cực như: 1. Gây thiệt hại về kinh tế: Tham nhũng giảm đi sự minh bạch, tăng chi phí, giảm hiệu quả và động lực đầu tư trong kinh tế, ảnh hưởng đến tăng trưởng và phát triển của một quốc gia. 2. Gây thiệt hại cho sự công bằng và phát triển xã hội: Tham nhũng làm gia tăng bất công, chia rẽ tầng lớp xã hội, tạo ra sự thiếu công bằng trong cơ hội tiếp cận giáo dục, công việc, chăm sóc y tế và các dịch vụ cơ bản khác. 3. Mất lòng tin vào chính phủ và hệ thống công quyền: Tham nhũng làm mất đi niềm tin của người dân vào chính phủ và các cơ quan chức năng, gây tác động tiêu cực đến sự ổn định chính trị và xã hội.

Trong các nỗ lực chống tham nhũng, các quốc gia thường thiết lập các cơ quan chuyên trách,制定法律和政策来惩罚腐败行为。 Các biện pháp phổ biến như kiểm soát tài sản, tăng cường minh bạch và quản lý công, nâng cao trách nhiệm và đạo đức của các nhà lãnh đạo, cũng như tăng cường giáo dục và nhận thức của cộng đồng về vấn đề tham nhũng cũng được áp dụng để giảm thiểu tham nhũng và xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ số cảm nhận tham nhũng (CPI) của Tổ chức Minh bạch Quốc tế được xây dựng ra sao?

CPI tổng hợp dữ liệu từ nhiều cuộc khảo sát và đánh giá của các tổ chức tài chính, chuyên gia quốc tế để xếp hạng mức độ nhận thức về tham nhũng trong khu vực công của từng quốc gia theo thang điểm từ 0 (rất tham nhũng) đến 100 (rất trong sạch).

Tham nhũng ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế như thế nào?

Tham nhũng làm biến dạng phân bổ nguồn lực công, tăng chi phí giao dịch không chính thức, làm nản lòng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và làm suy giảm chất lượng các dự án cơ sở hạ tầng thiết yếu.

Các trụ cột chính của công ước Liên Hợp Quốc về chống tham nhũng (UNCAC) là gì?

Bao gồm các biện pháp phòng ngừa, hình sự hóa các hành vi tham nhũng, hợp tác quốc tế trong điều tra tư pháp và cơ chế thu hồi tài sản tham nhũng qua biên giới.

Tài liệu tham khảo

  1. Cuervo-Cazurra, A. (2014). Transparency and Corruption. The Oxford Handbook of Economic and Institutional Transparency. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199917693.013.0015
  2. Berglund, T. (2014). Corporate Governance and Optimal Transparency. The Oxford Handbook of Economic and Institutional Transparency. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199917693.013.0017
  3. Sullivan, J. (2006). Corruption, Economic Development, and Governance : Private Sector Perspectives from Developing Countries. World Bank, Washington, DC. DOI: 10.1596/11199