Purpureocillium lilacinum là gì?

Tiếng Anhpurpureocillium lilacinum

Tên gọi khácPaecilomyces lilacinusnấm tím

Purpureocillium lilacinum là một loài vi nấm sợi hoại sinh trong đất thuộc họ Ophiocordycipitaceae, có khả năng tiết enzyme phá hủy vỏ trứng tuyến trùng thực vật và là tác nhân gây bệnh nấm cơ hội ở người.

Khoa học nông nghiệp 1 lượt xem Cập nhật 9/11/2026

Purpureocillium lilacinum là một loài vi nấm sợi hoại sinh trong đất thuộc họ Ophiocordycipitaceae, được biết đến rộng rãi trong khoa học nông nghiệp như một tác nhân kiểm soát sinh học quan trọng đối với các loài tuyến trùng ký sinh thực vật. Bên cạnh vai trò hữu ích trong bảo vệ cây trồng, loài vi nấm này còn được y văn ghi nhận như một tác nhân gây bệnh nấm cơ hội ở người, đặc biệt nguy hiểm đối với các cá thể bị suy giảm miễn dịch hoặc mang dị vật nhãn khoa. Bài viết này trình bày toàn diện về vị trí phân loại, đặc điểm sinh học, cơ chế phá hủy trứng tuyến trùng, tiềm năng ứng dụng thực địa và những lưu ý an toàn y sinh học của loài nấm này.

Vị trí phân loại học và lịch sử danh pháp

Lịch sử phân loại của loài vi nấm này trải qua nhiều thay đổi quan trọng gắn liền với sự phát triển của công nghệ sinh học phân tử. Ban đầu, loài nấm được Charles Thom mô tả khoa học vào đầu thế kỷ trước dưới danh pháp Penicillium lilacinum. Sau đó, nhà nấm học Robert A. Samson đã chuyển loài này sang chi Paecilomyces với tên gọi Paecilomyces lilacinus dựa trên các đặc điểm hình thái tương đồng của cấu trúc thể sinh bào tử (phialide) và chuỗi bào tử đính.

Tuy nhiên, các nghiên cứu phát sinh chủng loại học phân tử ở giai đoạn sau đã chỉ ra rằng chi Paecilomyces theo quan niệm truyền thống là một nhóm đa ngành (polyphyletic). Phân tích trình tự nhiều vùng gene bao gồm tiểu đơn vị nhỏ ribosome 18S rRNA, yếu tố kéo dài dịch mã 1-alpha (EF-1alpha) và tiểu đơn vị lớn thứ hai của enzyme RNA polymerase II (RPB2) do Luangsa-ard và cộng sự công bố năm 2011 đã chứng minh rằng Paecilomyces lilacinus không thuộc về họ Trichocomaceae (bộ Eurotiales) như loài chuẩn Paecilomyces variotii. Thay vào đó, loài này có quan hệ họ hàng gần gũi với các loài nấm ký sinh côn trùng và tuyến trùng thuộc họ Ophiocordycipitaceae trong bộ Hypocreales. Do đó, Luangsa-ard và cộng sự (2011) đã chính thức thiết lập chi mới Purpureocillium và chuyển loài này sang danh pháp hiện hành là Purpureocillium lilacinum.

Đặc điểm sinh học và hình thái học

Purpureocillium lilacinum phân bố tự nhiên trong nhiều loại đất khác nhau trên toàn cầu, đặc biệt phong phú ở các vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới ấm áp. Nấm phát triển tốt trong vùng quyển rễ (rhizosphere), nơi có lượng dịch tiết rễ dồi dào cung cấp nguồn dinh dưỡng cho sự nảy mầm và phát triển sợi nấm.

Đặc điểm nuôi cấy và màu sắc khuẩn lạc

Khi được nuôi cấy trên môi trường thạch tiêu chuẩn như Potato Dextrose Agar (PDA) hoặc Malt Extract Agar (MEA), khuẩn lạc của nấm phát triển tương đối nhanh, lan rộng mạnh mẽ sau một tuần ủ ở điều kiện thích hợp. Sợi nấm khí sinh ban đầu có màu trắng, xốp mịn như bông hoặc mượt như nhung. Khi nấm bắt đầu quá trình sinh sản vô tính và hình thành bào tử phân sinh, bề mặt khuẩn lạc chuyển dần sang màu tím tử đinh hương (lilac), màu hồng tím hoặc tím xám nhạt đặc trưng. Màu sắc tím này là dấu hiệu cảm quan quan trọng giúp phân biệt nấm với nhiều loài nấm mốc hoại sinh khác trong đất.

Cấu trúc vi học

Dưới kính hiển vi quang học, sợi nấm có vách ngăn, trong suốt và phân nhánh đều đặn. Cuống sinh bào tử phân sinh (conidiophore) mọc thẳng từ sợi nấm cơ chất hoặc sợi nấm khí sinh, mang các nhánh phân chia theo dạng xim hoặc chùm lỏng lẻo. Ở đầu mỗi nhánh mang từ 2 đến 4 thể bình (phialide). Thể bình có phần gốc phình rộng hình bầu dục hoặc hình trụ và thon nhọn dần về phía cổ hẹp ở đỉnh. Các bào tử phân sinh (conidia) hình elip hoặc hình trứng, vách nhẵn hoặc hơi thô nhẹ, kích thước nhỏ và được sinh ra liên tục tạo thành những chuỗi dài không phân nhánh.

Nhiệt độ sinh trưởng và khả năng thích nghi

Nấm phát triển tối ưu trong điều kiện nhiệt độ ấm áp của vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới. Khác với nhiều loài nấm hoại sinh thông thường chỉ sinh trưởng ở tầng đất mát mẻ, loài nấm này có khả năng chịu nhiệt tương đối rộng và vẫn có thể duy trì sinh trưởng ở các mức nhiệt độ cao, thậm chí một số chủng có thể tồn tại và phát triển trong điều kiện thân nhiệt của động vật máu nóng. Đặc tính sinh lý chịu nhiệt này giải thích lý do tại sao loài nấm vừa có khả năng thích nghi tốt tại các vùng nhiệt đới, vừa có tiềm năng phát triển trong cơ thể động vật hằng nhiệt để trở thành tác nhân gây nhiễm trùng cơ hội.

Cơ chế kiểm soát sinh học đối với tuyến trùng ký sinh thực vật

Tuyến trùng ký sinh thực vật, đặc biệt là nhóm tuyến trùng tạo nốt sưng (Meloidogyne spp.), tuyến trùng gây u sưng rễ và tuyến trùng hoại tử rễ (Pratylenchus spp.), là mối đe dọa nghiêm trọng đối với ngành nông nghiệp toàn cầu. Purpureocillium lilacinum được đánh giá là một trong những tác nhân sinh học có hiệu lực cao nhất trong việc ký sinh và tiêu diệt các giai đoạn sinh trưởng của tuyến trùng, đặc biệt là giai đoạn trứng tĩnh trong đất.

Quá trình bám dính và hình thành giác bám

Khi bào tử phân sinh của nấm tiếp xúc với bề mặt vỏ trứng hoặc lớp cutin của tuyến trùng trong đất, tín hiệu nhận diện hóa học sẽ kích thích bào tử nảy mầm. Ống mầm phát triển và phân nhánh áp sát trên bề mặt trứng, hình thành các giác bám (appressorium) hoặc cấu trúc phình bám phẳng chuyên biệt. Cấu trúc này giúp cố định sợi nấm vững chắc, tạo điểm tựa cơ học để tiết enzyme phân giải và đâm xuyên qua các lớp màng bảo vệ kiên cố của vỏ trứng.

Hệ enzyme ngoại bào phân giải vỏ trứng

Vỏ trứng của tuyến trùng nốt sưng có cấu trúc phân tầng phức tạp bao gồm: lớp màng noãn hoàng ngoài cùng chứa lipoprotein, lớp giữa dày giàu sợi chitin liên kết chặt chẽ và lớp màng lipid bên trong cùng đóng vai trò rào cản thẩm thấu. Để xâm nhập vào phôi trứng, nấm tiết ra một phức hợp enzyme ngoại bào đa dạng, trong đó hai nhóm enzyme giữ vai trò quyết định là serine protease và chitinase.

Nghiên cứu cơ chế của Khan và cộng sự (2004) đã làm sáng tỏ tương tác sinh hóa của các enzyme này đối với trứng tuyến trùng Meloidogyne javanica. Theo đó, enzyme serine protease (đặc biệt là protease kiềm ngoại bào tương đồng dòng PR1) tác động trước tiên làm tiêu hủy lớp vỏ protein ngoài cùng và làm tan rã lớp lipid bảo vệ. Tiếp theo, các enzyme chitinase ngoại bào tấn công vào lớp khung carbohydrate, thủy phân các chuỗi polymer chitin, tạo ra các lỗ thủng và túi rỗng lớn trong thành vỏ trứng. Khan và cộng sự (2004) ghi nhận rằng sự kết hợp đồng thời giữa serine protease và chitinase mang lại hiệu ứng hiệp đồng mạnh mẽ, phá hủy hoàn toàn tính toàn vẹn cấu trúc của vỏ trứng và ức chế triệt để khả năng nở của ấu trùng tuyến trùng tuổi hai.

Ký sinh phôi và tiêu thụ chất dinh dưỡng

Sau khi thành vỏ bị làm mềm và đục thủng bởi enzyme, sợi nấm xâm nhập vào khoang bên trong của trứng. Tại đây, sợi nấm phân nhánh dày đặc, tiêu thụ toàn bộ chất dịch phôi bào và chất dinh dưỡng của ấu trùng đang phát triển. Quá trình này làm phôi bị teo khô, biến dạng và chết hoàn toàn. Khi nguồn dinh dưỡng bên trong trứng cạn kiệt, các sợi nấm đâm xuyên ngược ra ngoài vỏ để hình thành các cuống sinh bào tử mới, phát tán conidia vào môi trường đất xung quanh nhằm tiếp tục chu kỳ lây nhiễm cho các bọc trứng lân cận.

Hiệu lực ứng dụng nông nghiệp và các nghiên cứu thực địa

Khả năng phòng trừ tuyến trùng của nấm đã được kiểm chứng qua nhiều thử nghiệm trong điều kiện phòng thí nghiệm, nhà lưới và đồng ruộng đối với nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cà chua, cà tím, thuốc lá, khoai tây, chuối, hồ tiêu và cà phê.

Bằng chứng từ các nghiên cứu đối chứng

Một trong những chủng nấm được thương mại hóa rộng rãi nhất trên thế giới là chủng Paecilomyces lilacinus strain 251 (nay là Purpureocillium lilacinum strain 251). Trong nghiên cứu kinh điển của Kiewnick và Sikora (2006) thực hiện trong buồng sinh trưởng có kiểm soát, việc tiền xử lý đất trồng bằng chế phẩm conidia của chủng 251 trước khi trồng cà chua đã giúp giảm 66% chỉ số sưng rễ, giảm 74% số lượng bọc trứng và giảm 71% tổng quần thể tuyến trùng Meloidogyne incognita trong hệ rễ so với công thức đối chứng chỉ cấy tuyến trùng mà không bổ sung nấm. Nghiên cứu cũng xác lập mối tương quan liều lượng - đáp ứng rõ rệt, khẳng định mật độ bào tử trong đất là yếu tố quyết định hiệu quả phòng vệ.

Gần đây hơn, nghiên cứu của Khan và Tanaka (2023) trên đối tượng cây cà tím bị nhiễm Meloidogyne incognita cho thấy việc bổ sung nấm vào đất trước khi gieo trồng đã làm giảm 52% số nốt sưng rễ và giảm 62% số lượng bọc trứng tuyến trùng. Đáng chú ý, các tác giả ghi nhận nấm không chỉ đóng vai trò thuốc trừ tuyến trùng sinh học mà còn hoạt động như một loại nấm kích thích sinh trưởng thực vật, giúp cải thiện rõ rệt sinh khối thân rễ và nâng cao hàm lượng diệp lục của cây trồng ngay cả trong điều kiện chịu áp lực gây hại của tuyến trùng.

Bối cảnh ứng dụng tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tuyến trùng nốt sưng (Meloidogyne spp.) kết hợp với các phức hợp nấm đất gây hại như Phytophthora spp., Fusarium spp. và Pythium spp. là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các hội chứng nguy hiểm như bệnh vàng lá chết chậm trên cây hồ tiêu và hiện tượng thối đầu rễ tơ trên cây cà phê tại khu vực Tây Nguyên. Tuyến trùng đục khoét làm tổn thương cơ giới hệ rễ cây trồng, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh xâm nhập gây thối rữa hàng loạt.

Trước thực trạng lạm dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật hóa học độc hại gây thoái hóa đất, ô nhiễm nguồn nước ngầm và nguy cơ vượt ngưỡng dư lượng xuất khẩu, các nghiên cứu nông nghiệp trong nước về quản lý dịch hại tổng hợp theo hướng sinh học đã chú trọng khảo sát và đánh giá tiềm năng của các chủng vi nấm đối kháng có khả năng sinh enzyme protease và chitinase. Việc ứng dụng các chế phẩm vi sinh vùng rễ kết hợp cùng phân bón hữu cơ sinh học là một trong những giải pháp bền vững nhằm hạn chế mật độ tuyến trùng gây hại, bảo vệ bộ rễ cây công nghiệp dài ngày, kích thích rễ tơ phục hồi và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu nông sản an toàn.

Bảng so sánh đặc điểm sinh học và vai trò ứng dụng

Để có cái nhìn tổng quan về vị trí của loài nấm này so với các loài vi sinh vật kiểm soát tuyến trùng và nấm đối kháng phổ biến khác trong đất, bảng đối chiếu dưới đây tóm tắt các đặc tính cốt lõi:

Đặc điểm so sánh Purpureocillium lilacinum Pochonia chlamydosporia Trichoderma harzianum
Họ và bộ phân loại Ophiocordycipitaceae, Hypocreales Clavicipitaceae, Hypocreales Hypocreaceae, Hypocreales
Mục tiêu tác động chính Trứng và ấu trùng tuyến trùng rễ Trứng và con cái tuyến trùng u sưng Nấm gây bệnh vùng rễ (Fusarium, Rhizoctonia)
Cơ chế phân giải vỏ trứng Tiết serine protease và chitinase phá hủy vỏ Tiết protease VCP1 và chitinase xâm nhập Cạnh tranh dinh dưỡng, đối kháng, kích kháng
Khả năng thích ứng nhiệt độ Rất cao (thích ứng tốt với môi trường ấm áp và chịu được thân nhiệt động vật) Trung bình (phát triển thuận lợi trong điều kiện mát, hạn chế khi nhiệt độ cao) Trung bình đến cao (thích ứng tốt với điều kiện nhiệt độ ấm)
Nguy cơ gây bệnh trên người Có nguy cơ gây nhiễm trùng cơ hội (giác mạc, mô mềm) Rất hiếm khi ghi nhận gây bệnh Rất hiếm khi ghi nhận gây bệnh

Khả năng gây bệnh cơ hội ở người và kháng thuốc kháng nấm

Mặc dù mang lại lợi ích nông nghiệp to lớn, Purpureocillium lilacinum là một mầm bệnh cơ hội mới nổi (emerging opportunistic pathogen) ở người. Nấm thường gây bệnh cảnh nhiễm nấm sợi trong suốt (hyalohyphomycosis), ảnh hưởng nghiêm trọng đến mắt, da, mô dưới da và có thể lan tỏa toàn thân ở những bệnh nhân có hệ miễn dịch suy yếu trầm trọng.

Nhiễm trùng nhãn khoa (Viêm giác mạc và viêm nội nhãn)

Ở những người có hệ miễn dịch bình thường, bệnh cảnh phổ biến nhất là viêm loét giác mạc do nấm (fungal keratitis) và viêm nội nhãn (endophthalmitis). Các trường hợp này thường xảy ra sau chấn thương mắt do bụi đất, cành cây va đập hoặc do sử dụng kính áp tròng bị nhiễm bẩn dung dịch bảo quản. Bào tử nấm bám vào biểu mô giác mạc bị tổn thương, nảy mầm và phát triển sợi nấm ăn sâu vào lớp nhu mô, gây loét thủng giác mạc và có thể dẫn đến mù lòa nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nhiễm trùng xâm lấn toàn thân

Ở các bệnh nhân suy giảm miễn dịch nặng, nấm có thể xâm nhập vào đường hô hấp hoặc qua các vết thương ngoài da để lan truyền theo đường máu đến nhiều cơ quan nội tạng. Nghiên cứu dịch tễ học và lâm sàng quy mô lớn của Sprute và cộng sự (2021) phân tích 101 ca nhiễm trùng xâm lấn do Purpureocillium lilacinum từ cơ sở dữ liệu FungiScope và y văn quốc tế đã chỉ ra những đặc điểm lâm sàng đáng báo động. Nhóm tác giả ghi nhận tỷ lệ tử vong chung của bệnh nhân lên tới 21,8% (tương đương 22 ca tử vong trên tổng số 101 ca), trong đó tử vong trực tiếp do nấm gây ra chiếm 45,5% số ca tử vong (10 trên 22 ca tử vong). Các yếu tố nguy cơ và bệnh nền phổ biến nhất gồm có bệnh lý huyết học và ung thư chiếm 30,7%, điều trị bằng corticosteroid toàn thân kéo dài chiếm 26,7% và bệnh nhân sau phẫu thuật ghép tạng đặc chiếm 25,7%.

Đặc tính kháng thuốc nội tại

Một thách thức điều trị lớn đối với các bác sĩ lâm sàng là loài nấm này mang đặc tính kháng tự nhiên (kháng nội tại) đối với nhiều loại thuốc kháng nấm truyền thống, đặc biệt là amphotericin B và các echinocandin. Nghiên cứu của Sprute và cộng sự (2021) nhấn mạnh rằng việc sử dụng amphotericin B không những không đem lại hiệu quả diệt nấm mà còn liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn ở bệnh nhân. Ngược lại, các thuốc kháng nấm thuộc nhóm triazole thế hệ mới, điển hình là voriconazole và posaconazole, thể hiện hoạt tính ức chế nấm mạnh in vitro và giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ sống sót của người bệnh trên lâm sàng. Vì vậy, việc định danh chính xác loài bằng kỹ thuật sinh học phân tử và thực hiện kháng nấm đồ là yêu cầu bắt buộc khi phát hiện ca bệnh.

Hạn chế và những vấn đề còn mở trong ứng dụng thực địa

Mặc dù sở hữu tiềm năng sinh học vượt trội, việc triển khai ứng dụng Purpureocillium lilacinum trên quy mô canh tác nông nghiệp đại trà vẫn đối mặt với một số rào cản kỹ thuật và sinh thái học cần được giải quyết:

  • Tính biến thiên về hiệu lực thực địa: Hiệu quả kiểm soát tuyến trùng của nấm phụ thuộc chặt chẽ vào các yếu tố ngoại cảnh như nhiệt độ đất, độ ẩm, độ thoáng khí, độ pH và cấu trúc đất. Ở đất cát nghèo chất hữu cơ hoặc vùng đất ngập úng thiếu oxy, sợi nấm khó duy trì mật độ quần thể ổn định để ngăn chặn tuyến trùng bùng phát.
  • Cạnh tranh sinh học từ hệ vi sinh vật bản địa: Khi đưa một chủng nấm phân lập vào đất tự nhiên, nấm phải cạnh tranh không gian sống và nguồn cơ chất với hàng triệu vi sinh vật bản địa, bao gồm xạ khuẩn, vi khuẩn đối kháng và các loài nấm hoại sinh phát triển nhanh khác. Nếu công nghệ phối chế chất mang (formulation) chưa đạt chuẩn, conidia rất dễ bị tiêu diệt trước khi kịp thiết lập vùng chiếm cứ.
  • Tương thích với thuốc bảo vệ thực vật hóa học: Trong các mô hình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), nông dân thường phun thuốc trừ bệnh phổ rộng. Các loại thuốc diệt nấm gốc đồng, carbendazim hay mancozeb có thể ức chế trực tiếp sự nảy mầm của bào tử P. lilacinum, làm mất hoàn toàn hiệu lực sinh học nếu không có khoảng thời gian cách ly thích hợp giữa các lần xử lý.
  • An toàn sinh học lao động: Do nấm có khả năng gây viêm giác mạc và kích ứng đường hô hấp, quá trình sản xuất chế phẩm sinh học ở quy mô công nghiệp và thao tác phun xịt trên đồng ruộng đòi hỏi người lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định bảo hộ cá nhân, đeo khẩu trang chuyên dụng và kính bảo hộ mắt nhằm ngăn ngừa nguy cơ phơi nhiễm bào tử.

Tóm lại, Purpureocillium lilacinum là một mô hình sinh học độc đáo phản ánh tính hai mặt giữa lợi ích sinh thái nông nghiệp và nguy cơ y tế công cộng. Nắm vững cơ chế phân tử của hệ enzyme phân giải màng trứng cũng như hiểu rõ đặc tính chịu nhiệt và hồ sơ kháng thuốc của nấm là chìa khóa then chốt để khai thác an toàn, hiệu quả tiềm năng bảo vệ thực vật mà loài vi sinh vật này mang lại.

Câu hỏi thường gặp

Purpureocillium lilacinum tiêu diệt tuyến trùng hại rễ cây bằng cơ chế nào?

Nấm tiết ra các enzyme ngoại bào gồm serine protease và chitinase để phá hủy màng lipid và vỏ chitin của trứng tuyến trùng. Sau khi đục thủng vỏ, sợi nấm xâm nhập vào trong để hấp thụ dinh dưỡng phôi bào, làm phôi teo chết và ngăn chặn ấu trùng nở.

Vì sao tên nấm Paecilomyces lilacinus được đổi thành Purpureocillium lilacinum?

Năm 2011, các phân tích phát sinh loài đa gene chứng minh loài nấm này không thuộc họ Trichocomaceae (bộ Eurotiales) như loài chuẩn của chi Paecilomyces. Nấm thuộc họ Ophiocordycipitaceae trong bộ Hypocreales nên đã được chuyển sang chi mới Purpureocillium.

Purpureocillium lilacinum có gây nguy hiểm cho sức khỏe con người không?

Ở người có hệ miễn dịch bình thường, nấm có thể gây viêm loét giác mạc sau chấn thương mắt hoặc do dùng kính áp tròng nhiễm bẩn. Ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch nặng, nấm có thể gây nhiễm trùng xâm lấn mô mềm hoặc toàn thân với tỷ lệ tử vong cao.

Thuốc kháng nấm amphotericin B có hiệu quả với Purpureocillium lilacinum không?

Loài nấm này mang đặc tính kháng nội tại với amphotericin B nên thuốc không mang lại hiệu quả điều trị. Các nghiên cứu lâm sàng khuyến cáo sử dụng các thuốc kháng nấm nhóm triazole như voriconazole để có tiên lượng tốt hơn.

Tài liệu tham khảo

  1. Luangsa-ard, J., Houbraken, J., van Doorn, T., Hong, S.-B., Borman, A. M., Hywel-Jones, N. L., & Samson, R. A. (2011). Purpureocillium, a new genus for the medically important Paecilomyces lilacinus. FEMS Microbiology Letters, 321(2), 141-149. DOI: 10.1111/j.1574-6968.2011.02322.x
  2. Kiewnick, S., & Sikora, R. A. (2006). Biological control of the root-knot nematode Meloidogyne incognita by Paecilomyces lilacinus strain 251. Biological Control, 38(2), 179-187. DOI: 10.1016/j.biocontrol.2005.12.006
  3. Khan, A., Williams, K. L., & Nevalainen, H. K. (2004). Effects of Paecilomyces lilacinus protease and chitinase on the eggshell structures and hatching of Meloidogyne javanica juveniles. Biological Control, 31(3), 346-352. DOI: 10.1016/j.biocontrol.2004.07.011
  4. Khan, M., & Tanaka, K. (2023). Purpureocillium lilacinum for plant growth promotion and biocontrol against root-knot nematodes infecting eggplant. PLOS ONE, 18(3), e0283550. DOI: 10.1371/journal.pone.0283550
  5. Sprute, R., Salmanton-García, J., Sal, E., Malaj, X., Ráčil, Z., Ruiz de Alegría Puig, C., Falces-Romero, I., Barać, A., Desoubeaux, G., Kindo, A. J., Morris, D. E., Pelletier, R., Steinmann, J., Thompson, G. R., Cornely, O. A., Seidel, D., & Stemler, J. (2021). Invasive infections with Purpureocillium lilacinum: clinical characteristics and outcome of 101 cases from FungiScope and the literature. Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 76(6), 1593-1603. DOI: 10.1093/jac/dkab039