Từ điển học thuật Khoa học y - dược

Loạn thị là gì? Các công bố khoa học về Loạn thị

Tiếng AnhAstigmatism

Loạn thị là một tật khúc xạ mắt do giác mạc hoặc thể thủy tinh có độ cong không đối xứng dọc theo các kinh tuyến quang học, khiến các tia sáng đi vào mắt không thể hội tụ tại một tiêu điểm duy nhất trên võng mạc.

255 lượt xem Cập nhật 8/9/2026

Loạn thị (Astigmatism) là tật khúc xạ quang học phổ biến xảy ra khi bề mặt khúc xạ của giác mạc hoặc thể thủy tinh có dạng hình cầu bất đối xứng, dẫn đến hiện tượng hình ảnh bị mờ hoặc méo mó ở mọi khoảng cách quan sát.

một tình trạng mắt không đồng nhất, trong đó hai mắt không cùng tập trung vào một điểm nhìn. Do đó, người bị loạn thị có thể gặp khó khăn trong việc nhìn rõ đồng thời bằng cả hai mắt. Thường thì một mắt sẽ nhìn rõ hơn mắt còn lại. Loạn thị có thể gây ra các triệu chứng như mỏi mắt, đau đầu, khó chịu khi nhìn hoặc khó nhìn các vật ở xa. Việc điều trị loạn thị có thể bao gồm đeo kính, sử dụng trái cật nhân tạo, phẫu thuật hoặc kỹ thuật quang học. Loạn thị là tình trạng mắt không đồng nhất, khi mà hai mắt không cùng tập trung vào một điểm nhìn. Thường thì một mắt sẽ có độ lệch tập trung so với mắt còn lại, gây ra sự không nhất quán trong hình ảnh nhìn thấy.

Có hai loại loạn thị chính: loạn thị góc và loạn thị cân đối. Loạn thị góc xảy ra khi độ lệch tập trung giữa hai mắt khác nhau trong cả chiều ngang và chiều dọc, làm cho mắt chủ đạo nhìn đúng tâm và mắt còn lại nhìn một điểm khác trong không gian. Loạn thị cân đối xảy ra khi mắt chủ đạo nhìn đúng tâm nhưng có lỗi tập trung, trong khi mắt còn lại có độ lệch tập trung khác so với mắt chủ đạo.

Người bị loạn thị có thể gặp khó khăn trong việc nhìn rõ đồng thời với cả hai mắt. Các triệu chứng thường gặp bao gồm mỏi mắt, khó chịu khi nhìn, mệt mỏi, đau đầu, khó nhìn các vật ở xa, hoặc gặp vấn đề với khả năng đánh giá khoảng cách và định hình.

Để chẩn đoán và điều trị loạn thị, người bệnh nên đi khám mắt và được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa mắt. Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ và loại loạn thị, tuổi của bệnh nhân, và những tác động của loạn thị lên chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Các phương pháp điều trị thường bao gồm đeo kính hiệu chỉnh, sử dụng trái cật nhân tạo cho mắt yếu, gắn kính tiếp xúc hội tụ (CRT) để điều chỉnh loạn thị góc, và phẫu thuật. Trong một số trường hợp, các kỹ thuật quang học như gắn kính tiếp xúc Pháp Burgundy hoặc Ortho-K cũng có thể được sử dụng để giảm thiểu loạn thị.

Quan trọng nhất, việc chẩn đoán sớm và điều trị loạn thị sẽ giúp cải thiện tầm nhìn và chất lượng cuộc sống cho người bị loạn thị.

Câu hỏi thường gặp

Triệu chứng lâm sàng điển hình của loạn thị là gì?

Nhìn mờ hoặc biến dạng hình ảnh ở cả khoảng cách nhìn xa lẫn nhìn gần, mỏi mắt, nhức đầu sau khi tập trung thị giác, nhìn thấy hào quang hoặc bóng đôi mờ xung quanh vật thể, đặc biệt trong điều kiện ánh sáng yếu.

Loạn thị được phân loại như thế nào trong khúc xạ nhãn khoa?

Phân loại gồm loạn thị giác mạc và loạn thị thể thủy tinh; theo kinh tuyến chính có: loạn thị đều (kinh tuyến vuông góc nhau, gồm loạn thị thuận quy, nghịch quy và chéo) và loạn thị không đều (kinh tuyến không vuông góc, thường do sẹo giác mạc hoặc giác mạc chóp).

Các phương pháp điều trị và chỉnh quang cho người bị loạn thị là gì?

Đeo kính gọng có thấu kính trụ (cylindrical lens), kính áp tròng mềm toric hoặc kính áp tròng cứng thấm khí (RGP), chỉnh hình giác mạc ban đêm Ortho-K, và phẫu thuật khúc xạ bằng laser (LASIK, PRK, SMILE) hoặc đặt thấu kính nội nhãn Toric ICL.

Tài liệu tham khảo

  1. Bassily (2010). Customized toric intraocular lens implantation for correction of extreme corneal astigmatism due to corneal scarring. Clinical Optometry. DOI: 10.2147/opto.s9305
  2. Kawahara (2021). Prediction of Postoperative Refractive Astigmatism Before Toric Intraocular Lens Implantation. Research Square Platform LLC. DOI: 10.21203/rs.3.rs-244451/v1
  3. Maedel et al. (2014). Rotational performance and corneal astigmatism correction during cataract surgery: Aspheric toric intraocular lens versus aspheric nontoric intraocular lens with opposite clear corneal incision. Journal of Cataract and Refractive Surgery. DOI: 10.1016/j.jcrs.2013.11.039