Từ điển học thuật Khoa học xã hội

Hiệu quả kỹ thuật là gì? Các công bố khoa học về Hiệu quả kỹ thuật

Tiếng Anhtechnical efficiency

Tên gọi kháchiệu quả kỹ thuật sản xuấtTE

Hiệu quả kỹ thuật (Technical Efficiency, TE) trong kinh tế học vi mô và phân tích sản xuất là khả năng của một đơn vị ra quyết định (DMU, như doanh nghiệp hoặc nông hộ) tạo ra mức sản lượng đầu ra tối đa từ một tập hợp các yếu tố đầu vào nhất định, hoặc sử dụng mức đầu vào tối thiểu để đạt được một mức sản lượng cho trước.

1.016 lượt xem Cập nhật 30/8/2026

Hiệu quả kỹ thuật (technical efficiency) là Hiệu quả kỹ thuật (Technical Efficiency, TE) trong kinh tế học vi mô và phân tích sản xuất là khả năng của một đơn vị ra quyết định (DMU, như doanh nghiệp hoặc nông hộ) tạo ra mức sản lượng đầu ra tối đa từ một tập hợp các yếu tố đầu vào nhất định, hoặc sử dụng mức đầu vào tối thiểu để đạt được một mức sản lượng cho trước.

Hiệu quả kỹ thuật (tiếng Anh: technical efficiency) là khả năng sử dụng tối ưu những nguồn lực có sẵn để đạt được mục tiêu cụ thể trong môi trường công nghệ và sản xuất. Nó đo lường khả năng của một hệ thống, quy trình hoặc công nghệ để sử dụng một lượng nguồn lực cố định để đạt được kết quả tốt nhất. Hiệu quả kỹ thuật được đánh giá dựa trên cách thức tối ưu hóa sự sắp xếp và sử dụng nguồn lực, bao gồm nhân lực, vật liệu, thời gian và công nghệ, để tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ mong muốn với mức độ hiệu quả cao nhất. Hiệu quả kỹ thuật có thể được đo lường và đánh giá bằng nhiều phương pháp khác nhau, nhưng phổ biến nhất là sử dụng công thức tính toán hoặc các chỉ số định lượng. Dưới đây là một số phương pháp và chỉ số điển hình để đo lường hiệu quả kỹ thuật:

1. Tỷ lệ giữa đầu vào và đầu ra: Phương pháp này đo lường khả năng chuyển đổi nguồn lực đầu vào thành sản phẩm hoặc dịch vụ đầu ra. Công thức tính toán được sử dụng thường là sản lượng chia cho lượng nguồn lực sử dụng để đạt được nó.

2. Chỉ số TFP (Total Factor Productivity): Chỉ số TFP đo lường sự gia tăng hiệu suất của cả nguồn lực đầu vào và đầu ra. Nó tính toán sự tăng trưởng tổng thể của một hệ thống trong quá trình sản xuất/hoạt động và đưa ra đánh giá về tăng trưởng hiệu quả.

3. Phân tích quy trình: Phương pháp này dùng để phân tích và đánh giá các bước và quy trình trong quá trình sản xuất/dịch vụ để tìm ra những đặc điểm không hiệu quả và đề xuất các cải tiến để tăng hiệu quả.

4. Cải tiến công nghệ: Việc áp dụng công nghệ mới, quy trình tiến bộ, hoặc cải tiến công nghệ hiện tại có thể tạo ra sự tăng cường hiệu quả kỹ thuật. Điều này có thể đạt được thông qua đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, và sử dụng các công nghệ tiên tiến.

Hiệu quả kỹ thuật là yếu tố cực kỳ quan trọng trong việc tối ưu hóa sử dụng nguồn lực và đạt được hiệu suất cao trong sản xuất và hoạt động kinh doanh. Đo lường và nâng cao hiệu quả kỹ thuật giúp tăng cường sự cạnh tranh và tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Hiệu quả kỹ thuật (TE) khác gì so với Hiệu quả kinh tế (Economic Efficiency)?

Hiệu quả kỹ thuật chỉ xét khía cạnh vật lý/kỹ thuật không liên quan đến giá cả; Hiệu quả kinh tế (EE) là tích số giữa Hiệu quả kỹ thuật (TE) và Hiệu quả phân bổ (Allocative Efficiency - AE, tối ưu hóa chi phí dựa trên giá tương đối của các yếu tố đầu vào).

Hai phương pháp định lượng hiệu quả kỹ thuật phổ biến nhất là gì?

Phương pháp màng bao dữ liệu phi tham số DEA (Data Envelopment Analysis) sử dụng quy hoạch tuyến tính, và Phương pháp hàm biên ngẫu nhiên tham số SFA (Stochastic Frontier Analysis) sử dụng kinh tế lượng.

Thang đo điểm hiệu quả kỹ thuật nhận giá trị trong khoảng nào?

Điểm hiệu quả kỹ thuật nằm trong đoạn từ 0 đến 1 (hoặc 0% đến 100%), trong đó điểm 1 (100%) đại diện cho đơn vị nằm trên đường biên sản xuất tốt nhất (Best-practice Frontier).

Các nghiên cứu khoa học về “hiệu quả kỹ thuật”

Công bố nổi bật trên thế giới và tại Việt Nam, kèm tóm tắt theo hướng chủ đề.

Trích dẫn nhiều nhất

  • NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT CỦA NGÀNH CHĂN NUÔI HEO ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO TẠI VÙNG ĐÔNG NAM BỘ

    Quyết Thắng Đào2026Tạp chí Nghiên cứu Khoa học và Phát triển

    AI tóm tắt

    Khảo sát thực tế trên 121 trang trại chăn nuôi heo công nghệ cao tại vùng Đông Nam Bộ ứng dụng mô hình bao dữ liệu DEA nhằm xác định hiệu quả kỹ thuật với 6 biến đầu vào và 3 biến đầu ra. Điểm hiệu quả kỹ thuật theo quy mô không đổi CRS đạt trung bình 0,881, thấp hơn so với mô hình VRS đạt 0,966. Dữ liệu thực nghiệm làm cơ sở hoạch định chính sách cho ngành chăn nuôi heo.

  • Đánh giá hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân bổ nguồn lực của nông dân sản xuất rau an toàn trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

    Phương Nguyễn Thanh và cộng sự2023Tạp chí Khoa học Tây Nguyên

    AI tóm tắt

    Nghiên cứu khảo sát trên 63 hộ nông dân sản xuất rau an toàn tại Buôn Ma Thuột áp dụng mô hình CRS định hướng đầu vào đo lường hiệu quả kỹ thuật và phân bổ nguồn lực. Điểm hiệu quả kỹ thuật trung bình đạt 0,878 với 25,4% số hộ đạt mức tối ưu, trong khi hiệu quả phân bổ nguồn lực chỉ đạt 0,636. Kết quả chỉ ra sự cấp thiết của việc tập huấn quy trình kỹ thuật và ứng dụng khoa học công nghệ cho nông hộ.

  • PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SẢN XUẤT CỦA CÁC DOANH NGHIỆP ĐIỆN TỬ VIỆT NAM

    VĂN NGUYỄN 2020Tạp chí Khoa học Công nghệ Hàng hải

    AI tóm tắt

    Nghiên cứu kinh tế lượng giai đoạn 2012–2016 trên các doanh nghiệp điện tử và quang học Việt Nam ứng dụng mô hình Tobit đánh giá hiệu quả kỹ thuật sản xuất. Kết quả chỉ ra điểm hiệu quả kỹ thuật trung bình toàn ngành đạt 46,9%, ghi nhận sự khác biệt lớn về hiệu suất sử dụng vốn giữa các đơn vị. Phân tích chỉ ra cải thiện thể chế môi trường kinh doanh đóng vai trò then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

  • Thay đổi trong hiệu quả kỹ thuật và quy mô sản xuất lúa tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam

    Diep Thanh Tung2013Agricultural and Food Economics

    AI tóm tắt

    Nghiên cứu kinh tế nông nghiệp theo chuỗi thời gian từ năm 1998 đến 2010 sử dụng kỹ thuật bootstrapping DEA đánh giá sự thay đổi hiệu quả kỹ thuật trong sản xuất lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long. Dữ liệu phân tích ghi nhận xu hướng tăng trưởng hiệu quả kỹ thuật song hành với sự gia tăng lợi suất theo quy mô canh tác. Kết quả cung cấp luận cứ thực tiễn ủng hộ chính sách tích tụ ruộng đất để tối ưu hóa quy mô sản xuất lúa.

Tài liệu tham khảo

  1. Farrell, M. J. (1957). The measurement of productive efficiency. Journal of the Royal Statistical Society: Series A (General), 120(3), 253-281. DOI: 10.2307/2343100