Từ điển học thuật Kỹ thuật và công nghệ

Công nghệ in 3d là gì? Các công bố khoa học về Công nghệ in 3d

Tiếng Anh3D printing technology / Additive manufacturing

Công nghệ in 3D (sản xuất bồi đắp) là quá trình tạo hình vật thể ba chiều bằng cách đắp từng lớp vật liệu nối tiếp nhau dựa trên mô hình kỹ thuật số CAD.

249 lượt xem Cập nhật 13/9/2026

Công nghệ in 3D (3D printing technology / Additive manufacturing) là phương thức chế tạo vật thể ba chiều tiên tiến thông qua việc lắng đọng, liên kết hoặc quang hóa vật liệu theo từng lớp liên tiếp từ mô hình thiết kế kỹ thuật số. Quá trình in 3D thường bắt đầu bằng việc tạo ra một mô hình ba chiều của đối tượng cần in bằng phần mềm đồ họa hoặc máy quét 3D. Sau đó, máy in 3D sẽ hoạt động bằng cách đặt lòng cắt của vật liệu (thường là nhựa, kim loại hoặc sợi tổng hợp) thành từng lớp liên tiếp cho đến khi đối tượng hoàn chỉnh được tạo ra. Công nghệ in 3D có thể được áp dụng trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, y tế, nghệ thuật và xây dựng. Công nghệ in 3D sử dụng các quy trình và thiết bị đặc biệt để tạo ra các vật thể có hình dạng phức tạp và chi tiết cao. Dưới đây là quy trình thông thường để thực hiện in 3D:

1. Tạo mô hình 3D: Đầu tiên, một mô hình 3D của đối tượng cần in được tạo ra. Có thể tạo mô hình bằng cách sử dụng phần mềm thiết kế 3D hoặc máy quét 3D. Mô hình này đại diện cho hình dạng và các thuộc tính của vật thể cuối cùng.

2. Chuẩn bị tệp in: Mô hình 3D được chuyển đổi thành một tệp in 3D đặc biệt, như STL, AMF hoặc OBJ. Tệp in này chứa thông tin về các lớp và hình dạng của vật thể, được sử dụng để hướng dẫn quá trình in của máy in 3D.

3. Chuẩn bị vật liệu in: Máy in 3D sử dụng các loại vật liệu khác nhau tùy thuộc vào loại máy và ứng dụng. Có thể sử dụng nhựa, kim loại, sợi tổng hợp, gỗ, thậm chí thức ăn để tạo ra các đối tượng in 3D.

4. Quá trình in: Mô hình 3D và tệp in được nạp vào máy in 3D. Máy tính điều khiển máy in 3D di chuyển và kiểm soát đầu phun hoặc laser để đặt tới các lớp vật liệu liền kề nhau. Áp dụng vật liệu từng lớp lên nhau dẫn đến việc xây dựng từng lớp để tạo thành đối tượng cuối cùng. Các lớp vật liệu được kết dính lại với nhau để tạo thành cấu trúc chắc chắn.

5. Hoàn thiện và hoàn chỉnh: Sau khi quá trình in hoàn tất, sản phẩm in 3D cần thông qua các bước hoàn thiện tiếp theo. Các bước này có thể bao gồm làm sạch, mài mượt bề mặt, sơn, hoặc bất kỳ công đoạn chức năng hoặc thẩm mỹ nào khác để đạt được thành phẩm cuối cùng.

Công nghệ in 3D mang lại nhiều lợi ích, bao gồm khả năng tạo ra các hình dạng phức tạp, tùy chỉnh và độ chính xác cao, giảm thời gian sản xuất, giảm số lượng chất thải và tạo ra các sản phẩm có hiệu suất tốt hơn. Nó được áp dụng trong các ngành công nghiệp từ sản xuất và y tế đến nghệ thuật và giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

Các công nghệ in 3D phổ biến nhất hiện nay là gì?

Bao gồm in FDM (nấu chảy và đùn sợi nhựa), SLA/DLP (quang hóa nhựa polymer lỏng bằng tia cực tím), SLS (thiêu kết bột nhựa/kim loại bằng chùm laser) và SLM/DMLS (nấu chảy laser chọn lọc trên bột kim loại).

Ứng dụng nổi bật của công nghệ in 3D trong y sinh học là gì?

In 3D được ứng dụng chế tạo mô hình phẫu thuật cá thể hóa, máng hướng dẫn phẫu thuật, cấy ghép xương titan tương thích sinh học, khí cụ chỉnh nha và nghiên cứu in sinh học mô tế bào (bioprinting).

Những thách thức kỹ thuật lớn trong sản xuất bồi đắp kim loại là gì?

Thách thức gồm ứng suất dư nhiệt gây cong vênh chi tiết, độ xốp vi mô bên trong cấu trúc, độ nhám bề mặt sau in và chi phí cao của thiết bị cũng như bột hợp kim kim loại chất lượng cao.

Tài liệu tham khảo

  1. Tan, D., Nokhodchi, A., Maniruzzaman, M. (2018). <scp>3D</scp>and<scp>4D</scp>Printing Technologies: Innovative Process Engineering and Smart Additive Manufacturing. 3D and 4D Printing in Biomedical Applications. DOI: 10.1002/9783527813704.ch2
  2. Hopson, P. (2022). Pharmaceutical 3D Printing. Additive Manufacturing in Biomedical Applications. DOI: 10.31399/asm.hb.v23a.a0006900
  3. Mani, G., Thepperumal, S. (2024). Recent Trends on Additive Manufacturing Biomaterial Composites in Tissue Regeneration Future Perspectives, Challenges, and Road Maps to Clinics for Biomedical Applications—A Review. 3D Printing and Additive Manufacturing. DOI: 10.1089/3dp.2024.0123