Thông gió tự nhiên là quá trình lưu thông không khí trong một không gian một cách tự nhiên, mà không có sự can thiệp từ các công nghệ như hệ thống điều hòa không khí hay quạt thông gió. Trong thông gió tự nhiên, không khí tự do đi lại thông qua các cửa, cửa sổ, khe hở hoặc hệ thống thông gió thiết kế đặc biệt để đảm bảo sự lưu thông không khí. Mục đích của thông gió tự nhiên là cung cấp không khí tươi và thoáng đãng trong không gian, giúp tạo ra môi trường sống và làm việc thoải mái và lành mạnh.
Thông gió tự nhiên là một phương pháp sử dụng các cửa, cửa sổ, khe hở và hệ thống thông gió để tạo ra độ thông gió tự nhiên cho không gian bên trong. Quá trình thông gió tự nhiên xảy ra do sự chênh lệch áp suất và sự chuẩn bị không gian bên trong.
Các cửa, cửa sổ và khe hở được đặt ở vị trí chiến lược để tạo ra luồng khí tự nhiên. Cửa và cửa sổ có thể được mở hoặc đóng để điều chỉnh lưu lượng không khí. Ngoài ra, các khe hở nhỏ cũng có thể được sử dụng để cho phép không khí chảy qua.
Một yếu tố quan trọng trong việc tạo ra thông gió tự nhiên là sự tận dụng hiệu quả sự chênh lệch áp suất giữa không gian bên trong và bên ngoài. Áp suất bên trong có thể được điều chỉnh thông qua các biện pháp như sử dụng quạt thông gió, loại bỏ trở lực không khí hoặc cài đặt các cửa và cửa sổ mở rộng để tạo ra sự thoải mái và tiện lợi cho người sử dụng.
Ngoài ra, hệ thống thông gió tự nhiên cũng có thể được thiết kế để kết hợp với các yếu tố khác như ánh sáng tự nhiên, nhiệt độ và độ ẩm để tạo ra môi trường sống và làm việc thoải mái và lành mạnh. Nó cũng có thể được tích hợp vào các vật liệu gọn nhẹ và thiết kế nhà thông minh để tối ưu hóa việc sử dụng và tiết kiệm năng lượng.
Tổ chức thiết kế và xây dựng thông gió tự nhiên đòi hỏi kiến thức về cơ học không khí, kiến thức về khí động học và đầu tư trí tuệ vào việc tìm hiểu điều kiện thực tế của không gian và các yếu tố liên quan trong việc cung cấp thông gió tự nhiên hiệu quả.
Thông gió tự nhiên có thể được đạt được bằng cách sử dụng các yếu tố và thiết kế dưới đây:
1. Hướng gió: Điều chỉnh hướng cửa và cửa sổ để tận dụng hiệu quả hướng gió tự nhiên. Đối với các vị trí có gió thường xuyên, đặt các cửa, cửa sổ ở đúng hướng để khai thác luồng gió đối lưu. Đối với các vị trí có gió thổi qua một cách không thường xuyên, hãy đảm bảo cửa, cửa sổ có thể mở được để cho phép luồng gió đi vào khi có điều kiện thích hợp.
2. Tính linh hoạt của cửa và cửa sổ: Đảm bảo rằng cửa và cửa sổ có thể mở rộng hoặc điều chỉnh lưu lượng không khí. Điều này cho phép điều chỉnh lượng không khí vào và ra khỏi không gian để tạo ra sự thoải mái.
3. Sự tạo lập luồng không khí: Cần đảm bảo sự cân đối giữa cửa và cửa sổ. Một cửa hay cửa sổ quá lớn so với các cửa và cửa sổ khác có thể gây ra một lưu lượng không khí quá mạnh hoặc không đủ để lưu thông một cách đều đặn. Kích thước và số lượng cửa, cửa sổ cần được thiết kế một cách tỉ lệ với diện tích và yêu cầu thông gió của không gian.
4. Khe hở và chất liệu thông gió: Sử dụng khe hở nhỏ để cho phép không khí lưu thông qua các không gian như khe hở dưới cửa, giữa các cánh cửa hoặc bên trên cửa sổ. Chất liệu thông gió như lưới chắn côn trùng hoặc vật liệu lọc không khí có thể được sử dụng để điều chỉnh lưu lượng không khí và ngăn nhanh côn trùng hoặc bụi bẩn vào không gian.
5. Kiểm soát ánh sáng và nhiệt độ: Thiết kế thông gió tự nhiên cũng có thể tích hợp với hệ thống điều khiển ánh sáng và nhiệt độ. Ví dụ, sử dụng các cửa kính chống nhiệt để kiểm soát lượng nhiệt đi qua, hoặc sử dụng rèm cửa điều chỉnh ánh sáng và độ ẩm trong không gian.
6. Tích hợp với kiến trúc: Thiết kế thông gió tự nhiên cần phối hợp với kiến trúc và thiết kế của không gian. Điều này bao gồm đặt vị trí và hướng cửa, cửa sổ, khe hở để tạo ra một không gian thoáng đãng và hòa nhập với kiến trúc xung quanh.
Tóm lại, thông gió tự nhiên là một phương pháp tiết kiệm năng lượng và bền vững để cung cấp không khí tươi và thoáng đãng trong không gian. Sự tận dụng và sử dụng hiệu quả luồng gió tự nhiên là cách giúp tạo ra một môi trường sống và làm việc thoải mái và lành mạnh.
Thông gió tự nhiên là gì? Các công bố khoa học về Thông gió tự nhiên
natural ventilation
Thông gió tự nhiên là quá trình trao đổi không khí giữa bên trong công trình và môi trường bên ngoài hoàn toàn nhờ các động lực vật lý tự nhiên như áp suất gió và hiệu ứng ống khói nhiệt, không sử dụng hệ thống quạt cơ khí.
Hai động lực vật lý cơ bản thúc đẩy thông gió tự nhiên là gì?
Đó là áp suất gió (sự chênh lệch áp suất tĩnh giữa mặt đón gió và mặt khuất gió của công trình) và lực nổi nhiệt hay hiệu ứng ống khói (sự chênh lệch mật độ không khí do chênh lệch nhiệt độ giữa bên trong và bên ngoài).
Lợi ích nổi bật của thông gió tự nhiên trong kiến trúc bền vững là gì?
Giải pháp này giúp tiết kiệm đáng kể năng lượng tiêu thụ cho hệ thống điều hòa HVAC, giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng không khí trong nhà và loại bỏ hội chứng nhà kín (Sick Building Syndrome).
Làm thế nào để tối ưu hóa thông gió tự nhiên trong môi trường đô thị mật độ cao?
Cần kết hợp định hướng tòa nhà đón luồng gió chủ đạo, thiết kế giếng trời trung tâm, cửa thông gió xuyên phòng (cross-ventilation), lam chắn gió điều hướng và ứng dụng ống thu gió (windcatcher) trên mái nhà.
Mới nhất
- Đo đạc thực địa về tác động của thông gió tự nhiên và máy lọc không khí di động lên chất lượng không khí trong nhà ở ba trạng thái cư trú
Dịch bởi AIField measurement of the impact of natural ventilation and portable air cleaners on indoor air quality in three occupant states
AI tóm tắtĐo đạc thực địa tại Tây An (China) đánh giá ảnh hưởng của chế độ thông gió tự nhiên kết hợp máy lọc không khí theo 3 trạng thái cư trú. Tỷ số PM2.5 trong/ngoài phòng ngủ đạt thấp nhất 0,3 khi mở cửa sổ 1/2 hoặc 3/4; kết hợp lọc khí giúp rút ngắn thời gian làm sạch 90% từ 87,5 phút xuống 25 phút. Kết quả cung cấp cẩm nang vận hành vi khí hậu thiết thực, dù mới khảo sát trên một hình mẫu căn hộ.
- Assessment of natural ventilation strategy to decrease the risk of COVID 19 infection at a rural elementary schoolAI tóm tắt
Thực nghiệm tại 9 lớp học thuộc trường tiểu học (elementary school) Los Zumacales đánh giá giải pháp thông gió tự nhiên nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm COVID-19. Tác giả áp dụng phương pháp suy giảm CO2 xác định tỷ lệ trao đổi khí (ACH). Kết quả ghi nhận 8 phòng học đạt chuẩn thông thoáng với xác suất lây nhiễm dưới 14% và nhiệt độ ổn định 19°C.
- Nghiên cứu ảnh hưởng của cây xanh ngoài trời lên hiệu suất thông gió tự nhiên của một tòa nhà học thuật
Dịch bởi AIResearch on the influence of outdoor trees on natural ventilation performance of an academic building
AI tóm tắtMô phỏng CFD với mô hình rối k-ε phân tích ảnh hưởng của cây xanh ngoài trời (outdoor trees) đến hiệu quả thông gió tự nhiên của tòa nhà học thuật (academic building). Nghiên cứu so sánh hai loài cây long não và thủy sam ở 6 khoảng cách tán lá. Kết quả cho thấy cây xanh có thể làm giảm lưu lượng thông gió đến 31,97%.
- Nghiên cứu hiệu suất thông gió tự nhiên của kho chứa than mái vòm tròn không gian lớn
Dịch bởi AIInvestigation of natural ventilation performance of large space circular coal storage dome
AI tóm tắtỨng dụng mô phỏng CFD và hầm gió khảo sát hiệu năng thông gió tự nhiên trong vòm chứa than tròn không gian lớn (circular storage dome). Nghiên cứu đánh giá tác động của tỷ lệ chiều cao trên nhịp vòm và cách bố trí cửa mở khuyên kép. Kết quả ghi nhận tỷ lệ nhịp tối ưu 0,37 giúp nâng lưu lượng thông gió lên 100%.
- Mô phỏng số và phân tích hiệu quả của thông gió tự nhiên trong các nhà công nghiệp
Dịch bởi AINUMERICAL SIMULATION AND ANALYSIS OF THE EFFICIENCY OF NATURAL VENTILATION IN INDUSTRIAL BUILDINGS
AI tóm tắtMô phỏng khí động học số phân tích đặc tính dòng chảy của các hệ thống thoát gió đỉnh mái phục vụ thông gió tự nhiên trong nhà xưởng công nghiệp (industrial buildings). Nghiên cứu khảo sát trường vận tốc và phân bố áp suất quanh kết cấu mái. Kết quả xác định phương án có lực cản khí động thấp nhất để tăng lưu lượng thông gió thụ động.
Trích dẫn nhiều nhất
- Cơ học chất lưu của thông gió tự nhiên
Dịch bởi AITHE FLUID MECHANICS OF NATURAL VENTILATION
AI tóm tắtTổng quan cơ học chất lưu (fluid mechanics) phân tích cơ chế dòng chảy trong thông gió tự nhiên công trình do gió và lực nổi nhiệt (buoyancy) tạo ra. Tác giả luận giải hai hình thái chuyển động gồm thông gió hòa trộn (mixing) nhiệt độ đồng nhất và thông gió thế chỗ (displacement) có phân tầng nhiệt độ mạnh mẽ trong phòng. Công trình cung cấp nguyên lý thiết kế dòng khí cho kiến trúc sư, dù dựa trên hình học lý tưởng hóa.
- Thẩm định các công cụ mô phỏng số cho thiết kế thông gió tự nhiên do gió
Dịch bởi AIValidation of numerical simulation tools for wind-driven natural ventilation design
AI tóm tắtKiểm chuẩn các công cụ mô phỏng số gồm mạng lưới dòng khí AFN và động lực học chất lưu CFD trong thiết kế thông gió tự nhiên do áp lực gió cho tòa nhà văn phòng. Dữ liệu thực nghiệm hầm gió làm chuẩn đối chiếu hệ số áp suất ngoài và lưu lượng khí hiệu dụng qua các cửa sổ mở một phần suốt chu kỳ thời tiết năm. Kết quả cho thấy mô hình số phản ánh chính xác diện tích mở cửa sổ trung bình nhằm đảm bảo tiện nghi nhiệt.
- So sánh chất lượng không khí trong nhà tại một văn phòng vận hành bằng thông gió tự nhiên hoặc cơ học bằng quan trắc chất ô nhiễm chuyên sâu ngắn hạn
Dịch bởi AIComparison of the indoor air quality in an office operating with natural or mechanical ventilation using short-term intensive pollutant monitoring
AI tóm tắtQuan trắc thực nghiệm so sánh chất lượng không khí của một văn phòng khi vận hành thông gió cơ học và thông gió tự nhiên. Tỷ lệ trao đổi khí tự nhiên tương quan nghịch với TVOC (r = -0,66), và tỷ số PM2.5 trong/ngoài nhà đạt 0,87 ở chế độ tự nhiên so với 0,5 khi thông gió cơ học. Nghiên cứu gợi ý giải pháp lai ghép (hybrid) để kiểm soát bụi mịn, dù theo dõi trong thời gian ngắn.
- Đánh giá hiệu suất của một không gian văn phòng với các hệ thống thông gió dịch chuyển, thông gió cá nhân và thông gió tự nhiên
Dịch bởi AIA performance assessment of an office space with displacement, personal, and natural ventilation systems
AI tóm tắtKhảo sát thực địa kết hợp mô phỏng CFD đánh giá chất lượng không khí tại văn phòng (office space) áp dụng thông gió dịch chuyển (displacement) và thông gió tự nhiên. Dữ liệu vi khí hậu và khảo sát người dùng cung cấp thông số vận tốc gió để tính chỉ số PMV. Kết quả cho thấy hệ thống hỗn hợp đáp ứng tốt tiện nghi nhiệt trong nhà.
- Mô phỏng thông gió tự nhiên cho một nhà kính nhiều nhịp
Dịch bởi AIA SIMULATION OF NATURAL VENTILATION FOR A MULTI-SPAN GREENHOUSE
AI tóm tắtMô hình hóa số học phát triển chương trình máy tính ước tính lưu lượng thông gió tự nhiên cho cụm nhà kính nhiều nhịp (multi-span greenhouse). Thuật toán áp dụng định lý Bernoulli và phương trình dòng qua lỗ mở để phân tích kết cấu công trình. Kết quả cung cấp công cụ tính toán hỗ trợ kiểm soát vi khí hậu nông nghiệp hiệu quả.
Nổi bật tại Việt Nam
- DESIGN SOLUTIONS TO THE IMPROVEMENT OF NATURAL VENTILATION FOR LOW-RISE APARTMENT BUILDINGS IN DANANG CITY AI tóm tắt
Khảo sát hiện trạng kiến trúc đề xuất giải pháp thiết kế nâng cao hiệu quả thông gió tự nhiên cho chung cư thấp tầng (apartment buildings) tại Đà Nẵng (Danang City). Nghiên cứu phân tích các hạn chế mặt bằng ở nhà ở xã hội. Nhóm tác giả đề xuất định hướng mở cửa đón gió và bố trí giếng trời nhằm cải thiện vi khí hậu nhà ở.
- Thông gió tự nhiên cho nhà đơn lẻ bằng ống khói nhiệt thẳng đứng: ảnh hưởng của kích thước và vị trí lỗ thông gió lên hiệu quả thông gióAI tóm tắt
Ứng dụng mô phỏng số CFD trên mô hình nhà ở đơn lẻ gắn ống khói nhiệt thẳng đứng nhằm đánh giá hiệu quả thông gió tự nhiên do hiệu ứng nhiệt. Kết quả chỉ ra lưu lượng và thể tích thông gió tăng rõ rệt khi bố trí lỗ mở sát sàn và bố trí hai lỗ cấp khí vào ống khói thay vì một lỗ. Phát hiện cung cấp căn cứ hình học tối ưu hóa thiết bị thông gió nhiệt, dù chưa tính đến tác động đổi hướng của gió ngoài trời.
- Giải pháp thiết kế cửa sổ nhằm khai thác hiệu quả thông gió tự nhiên cho căn hộ chung cư cao tầngAI tóm tắt
Phân tích giải pháp hình học cửa sổ căn hộ chung cư cao tầng nhằm khai thác hiệu quả thông gió tự nhiên. Tác giả đề xuất các thông số thiết kế then chốt gồm vị trí mở trên mặt bằng và mặt cắt, góc xoay đón gió và quy luật biến thiên diện tích cửa theo chiều cao tầng nhà. Kết quả cung cấp chỉ dẫn thụ động giúp tiết kiệm năng lượng công trình, dù thiếu mô phỏng số chi tiết cho từng loại phòng.
- Mức tiện nghi nhiệt trong các phòng học thông gió tự nhiên ở Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí MinhAI tóm tắt
Khảo sát cảm giác nhiệt sinh viên theo thang ASHRAE tại các phòng học thông gió tự nhiên kết hợp quạt trần ở Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG TP.HCM. Phân tích cho thấy nhiệt độ tiện nghi trung bình đạt 30 °C, tỷ lệ dễ chịu dưới 50% và nữ giới có xu hướng nhạy cảm nhiệt hơn nam giới. Kết quả gợi ý căn cứ thiết kế vi khí hậu thích ứng nhiệt đới, dù mới khảo sát tại một cơ sở đào tạo.
- Đề xuất tương quan kích thước của phòng nhằm nâng cao hiệu quả thông gió tự nhiên cho căn hộ chung cư cao tầngAI tóm tắt
Khảo sát thông số kích thước phòng chữ nhật trong căn hộ chung cư cao tầng nhằm tối ưu hóa tổ chức thông gió tự nhiên. Kết quả phân tích trường gió chỉ ra tỷ lệ chiều sâu phòng bằng 1,0 đến 1,5 lần chiều rộng đem lại vận tốc gió vào và độ phân bố không khí tốt nhất. Nghiên cứu bổ sung cơ sở lý thuyết cho thiết kế căn hộ tiết kiệm năng lượng, dù chưa đánh giá tương tác liên phòng trong mặt bằng tổng thể.
Mới nhất tại Việt Nam
- Đánh giá độ tin cậy phần mềm autodesk CFD trong mô phỏng thông gió tự nhiên trong công trìnhAI tóm tắt
Đánh giá độ tin cậy của bộ công cụ Autodesk CFD trong mô phỏng khí động học thông gió tự nhiên cho công trình xây dựng. So sánh kết quả mô phỏng với dữ liệu thực nghiệm trên ống khí động cho thấy sự phù hợp cao về trường áp suất và vận tốc dòng khí. Tác giả đề xuất ứng dụng phần mềm vào quy trình thiết kế thụ động thực tiễn, dù giới hạn ở các bài toán thông gió đẳng nhiệt.
- Mô phỏng số đặc tính của lưu lượng khí qua ống khói nhiệt loại nghiêngAI tóm tắt
Mô hình hóa động lực học chất lưu (CFD) ống khói nhiệt loại nghiêng nhằm khảo sát dòng khí phục vụ thông gió tự nhiên cho công trình nhà ở. Kết quả kiểm chứng thực nghiệm chỉ ra đường đặc tính lưu lượng phụ thuộc chủ yếu vào tỷ số giữa chiều dài và bề dày kênh dẫn khí, trong khi góc nghiêng ảnh hưởng không đáng kể. Phát hiện cung cấp thông số kích thước then chốt cho thiết kế thông gió thụ động, dù chưa xét tương tác với áp lực gió bên ngoài.
- Thông gió tự nhiên cho nhà cao tầng bằng hiệu ứng Bernoulli: Ảnh hưởng của kích thước giếng trời lên phân bố áp suất bên dưới máiAI tóm tắt
Thực nghiệm hầm gió hở trên mô hình nhà cao tầng mái cong tạo hiệu ứng Bernoulli nhằm tăng áp suất âm hút gió qua giếng trời thông gió tự nhiên. Đo đạc đa điểm chỉ ra tăng kích thước giếng trời làm tăng áp suất dưới mái, dẫn đến suy giảm hiệu quả thông gió của giếng trời, nhất là khi chiều cao mái thấp. Kết quả định hướng giải pháp thiết kế mái kết hợp giếng hút gió, dù chưa thử nghiệm hình học mái phức tạp.
- Tiện nghi nhiệt trong một số giảng đường thông gió tự nhiênAI tóm tắt
Điều tra cảm giác nhiệt kéo dài hơn 1 năm trên sinh viên tại các giảng đường đại học áp dụng thông gió tự nhiên. Kết quả xác định nhiệt độ tiện nghi trung bình đạt 28,1 °C, cao hơn 2 °C so với phòng điều hòa, nhưng có 29/40 đợt khảo sát ghi nhận người học không hài lòng do quá nóng hoặc quá lạnh. Dữ liệu cung cấp định hướng cải tạo vỏ bao che công trình, dù chưa thử nghiệm can thiệp.
- Cải thiện thông gió tự nhiên trong nhà ở bằng sân trongAI tóm tắt
Mô phỏng CFD trên hai kiểu nhà ở đô thị nhằm đánh giá hiệu quả bố trí sân trong cho thông gió tự nhiên xuyên phòng. Kết quả trường khí động chỉ ra sân trong giúp nâng cao rõ rệt vận tốc gió trung bình và tối đa trong nhà so với thiết kế ban đầu. Công trình đề xuất sân trong là giải pháp thụ động hữu ích cải thiện vi khí hậu, dù chưa khảo sát biến thiên hướng gió theo mùa.
- Linden, P. F. (1999). The Fluid Mechanics of Natural Ventilation. Annual Review of Fluid Mechanics, 31(1), 201-238. DOI: 10.1146/annurev.fluid.31.1.201
- Germano, M., Ghiaus, C., Roulet, C. A., & Allard, F. (2005). Natural Ventilation Potential of Urban Buildings. International Journal of Ventilation, 4(3), 241-248. DOI: 10.1080/14733315.2005.11683698
- Djongyang, N., & Tchinda, R. (2009). A study of coupled heat and mass transfer across a porous medium applied to solar drying and natural ventilation. Energy and Buildings, 41(11), 1139-1145. DOI: 10.1016/j.enbuild.2008.11.009