Từ điển học thuật

Suy đa tạng là gì? Các công bố khoa học về Suy đa tạng

Suy đa tạng (hay còn được gọi là suy tạng đa) là một trạng thái mà nhiều cơ quan và hệ thống trong cơ thể người bị tổn thương nghiêm trọng. Thường xảy ra sau mộ...

424 lượt xem Cập nhật 4/9/2026

Suy đa tạng (hay còn được gọi là suy tạng đa) là một trạng thái mà nhiều cơ quan và hệ thống trong cơ thể người bị tổn thương nghiêm trọng. Thường xảy ra sau một sự kiện căn nguyên như sự cấp cứu do tai nạn giao thông, viêm nhiễm nặng, thương tích nghiêm trọng hoặc các bệnh nội tiết cấp. Suy đa tạng đe dọa tính mạng và yêu cầu chăm sóc y tế tập trung và tích cực để hỗ trợ sinh tồn.
Suy đa tạng được định nghĩa là trạng thái bệnh lý mà trong đó có sự suy giảm chức năng của nhiều cơ quan và hệ thống trong cơ thể. Điều này thường xảy ra do sự cấp cứu hoặc cấp cứu do tai nạn hoặc chấn thương nghiêm trọng, nhiễm trùng nặng, bệnh tim mạch, bệnh nhiễm trùng, đột quỵ, bệnh gan mạn tính hoặc bất kỳ trạng thái nào gây tổn thương toàn bộ cơ thể.

Suy đa tạng có thể ảnh hưởng đến và gây suy giảm chức năng của các cơ quan như tim, phổi, gan, thận, não, hệ tiêu hóahệ thần kinh. Sự tổn thương và suy giảm chức năng cơ quan dẫn đến việc không đủ cung cấp oxy và dưỡng chất cho các cơ quan và mô, gây ra sự suy giảm chức năng và tổn thương tiếp theo.

Biểu hiện của suy đa tạng có thể bao gồm huyết áp thấp, tần suất tim không đều, nhịp tim nhanh hoặc chậm, thở gấp hoặc thở đều không đều, da nhợt nhạt hoặc tái nhợt, nhiễm trùng, sốt, mất cân bằng dịch và suy giảm chức năng thận.

Để chẩn đoán suy đa tạng, người ta thường sử dụng các dấu hiệu và triệu chứng cùng với các xét nghiệm máu và hình ảnh học như siêu âm, CT scan hoặc MRI. Điều trị suy đa tạng đòi hỏi chăm sóc y tế tập trung, bao gồm hỗ trợ sinh tồn như đưa oxy, giữ cân bằng dịch và điều chỉnh nồng độ điện giải, điều trị nguyên nhân gốc và hỗ trợ chức năng cơ quan bị tổn thương.
Để hiểu chi tiết hơn về suy đa tạng, chúng ta có thể xem xét các hệ và cơ quan thường bị ảnh hưởng trong trạng thái này:

1. Hệ tim mạch: Suy đa tạng thường gây suy giảm chức năng tim, gây ra huyết áp thấp, nhịp tim không đều, giảm lưu lượng máu và khả năng cung cấp oxy cho các cơ quan khác.

2. Hệ hô hấp: Suy đa tạng có thể gây viêm phổi, suy hô hấp, áp xe phổi, buồn ngủ hoặc thậm chí suy hô hấp.

3. Hệ thận: Suýt thận thường gây ra suy thận, tức là sự suy giảm chức năng thận, dẫn đến mất khả năng thải độc và cân bằng chất lỏng trong cơ thể.

4. Hệ gan: Suýt tạng cũng có thể gây suy gan, khi chức năng gan bị suy giảm, dẫn đến việc không thể xử lý đủ các chất lọc và chất độc tích tụ trong cơ thể.

5. Hệ tiêu hóa: Suýt tạng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa, gây ra viêm ruột, suy gan hoặc suýt thận và gây ra các vấn đề tiêu hóa như tiêu chảy hoặc táo bón.

6. Hệ thần kinh: Suýt tạng có thể gây tổn thương cho hệ thần kinh, dẫn đến tình trạng hôn mê, suy giảm ý thức, tình trạng tâm thần và thậm chí gây ra tổn thương não.

Điều này chỉ là một số ví dụ về các hệ và cơ quan có thể bị ảnh hưởng trong trạng thái suy đa tạng. Mỗi trường hợp suy đa tạng có thể khác nhau và yêu cầu chẩn đoán và điều trị cụ thể phụ thuộc vào nguyên nhân do bệnh lý hoặc sự vụn vặt.

Các nghiên cứu khoa học về “suy đa tạng”

Công bố nổi bật trên thế giới và tại Việt Nam, kèm tóm tắt theo hướng chủ đề.

Trích dẫn nhiều nhất

  • Suy gan đa tạng do ngộ độc thuốc thảo dược Trung Quốc Xanthii Fructus: báo cáo trường hợp

    Dịch bởi AIMultiorgan failure caused by Chinese herbal medicine Xanthii Fructus poisoning: a case report

    Yaqian Li và cộng sự2023BMC Complementary Medicine and Therapies

    AI tóm tắt

    Báo cáo ca bệnh lâm sàng cảnh báo hội chứng suy đa tạng nhiễm độc cấp tính do ngộ độc vị thuốc thảo mộc Ké đầu ngựa (Xanthii Fructus) dùng sai liều lượng trong y học cổ truyền. Nhóm tác giả mô tả diễn biến hoại tử tế bào gan cấp kèm suy thận cấp và tổn thương cơ tim do độc chất carboxyatractyloside. Kết quả ca bệnh cung cấp chỉ dẫn hồi sức khẩn cấp nhằm ngăn chặn diễn tiến tử vong vì suy đa tạng nhiễm độc.

Nổi bật tại Việt Nam