Kết quả can thiệp nội mạch điều trị hẹp tắc tĩnh mạch trung tâm ở bệnh nhân chạy thận nhân tạo

Tạp chí Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực Việt Nam - Tập 55 - Trang 53-60 - 2026
Nguyễn Duy Tân1,2, Trần Thị Tuyết Mai, Lâm Thảo Cường3,4
1Thong Nhat Hospital
2University of Health Sciences, VNU at HCMC
3University Medical Center HCMC
4University of Medicine and Pharmacy at HCMC

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả kỹ thuật và kết quả lâm sàng của can thiệp nội mạch trong xử trí hẹp tắc tĩnh mạch trung tâm (HTTMTT) liên quan đến đường thông động tĩnh mạch (AVF) ở bệnh nhân chạy thận nhân tạo (CTNT) tại Bệnh viện Thống Nhất TP. Hồ Chí Minh. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu, mô tả loạt ca trên 37 bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối có HTTMTT được xác nhận qua chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), điều trị tại Khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất, giai đoạn 01/2021–01/2025. Can thiệp bao gồm nong bóng qua da (PTA) đơn thuần hoặc kết hợp đặt stent. Kết quả: Tuổi trung bình 46,1 ± 13,2 năm; tỷ lệ nam 48,6%. Thời gian từ khi tạo AVF đến chẩn đoán HTTMTT là 42,37 ± 27,14 tháng. Tổn thương chủ yếu tại tĩnh mạch dưới đòn (54,1%). Tỷ lệ thành công kỹ thuật đạt 88,5%; PTA đơn thuần chiếm 83,8%. Sau can thiệp, 90,6% bệnh nhân giảm phù tay, 71,4% giảm đau và 94,6% duy trì rù tại AVF, tiếp tục sử dụng được cho CTNT. Phân tích so sánh cho thấy nhóm PTA + stent có tỷ lệ tái hẹp tại 6 tháng thấp hơn rõ rệt so với nhóm PTA đơn thuần (0,0% so với 29,0%, p = 0,04) và thời gian đến tái hẹp kéo dài hơn (13,9 ± 4,3 so với 8,4 ± 3,6 tháng, p = 0,03). Kết luận: Can thiệp nội mạch là lựa chọn điều trị an toàn, hiệu quả cho HTTMTT ở bệnh nhân CTNT, giúp bảo tồn AVF và duy trì hiệu quả lọc máu. PTA là phương pháp đầu tay; kết hợp stent nên được ưu tiên trong các trường hợp hẹp nặng, tái phát sớm hoặc tổn thương có đàn hồi cao.

Từ khóa

#hẹp tắc tĩnh mạch trung tâm #chạy thận nhân tạo #can thiệp nội mạch #nong bóng #stent

Tài liệu tham khảo

Agarwal AK. Central vein stenosis. Am J Kidney Dis. 2013;61(6):1001-1015.

Lok CE, Huber TS, Lee T, et al. KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access: 2019 Update. Am J Kidney Dis. 2020;75(4 Suppl 2):S1-S164.

Echefu G, Stowe I, Lukan A, et al. Central vein stenosis in hemodialysis vascular access: clinical manifestations and contemporary management strategies. Front Nephrol. 2023;3:1280666.

Dariushnia SR, Walker TG, Silberzweig JE, et al. Quality Improvement Guidelines for Percutaneous Image-Guided Management of the Thrombosed or Dysfunctional Dialysis Circuit. J Vasc Interv Radiol. 2016;27(10):1518-1530.

Quaretti P, Galli F, Moramarco LP, et al. Comparison of Percutaneous Transluminal Angioplasty with Stenting for Treatment of Central Venous Stenosis or Occlusion in Hemodialysis Patients: A Systematic Review and Meta-analysis. Cardiovasc Intervent Radiol. 2020;43(7):1003-1015.

Mehta KS, Joshi MA, Bharadwaj HR, et al. Percutaneous Transluminal Angioplasty (PTA) and Stent Implantation in Hemodialysis Patients with Central Venous Stenosis. Int J Med Students. 2023;11(4):315-322.

Ozyer U, Harman A, Yildirim E, et al. Long-term results of angioplasty and stent placement for treatment of central venous obstruction in 126 hemodialysis patients: a 10-year single-center experience. AJR Am J Roentgenol. 2009;193(6):1672-1679.

Dương Đinh Bảo, Trần Thanh Vỹ, Lâm Văn Nút. Ứng dụng kỹ thuật can thiệp nội mạch điều trị hẹp tắc tĩnh mạch trung tâm ở bệnh nhân chạy thận nhân tạo. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;542(3):160-165.

Kitrou P, Katsanos K, Karnabatidis D. Management of Central Venous Stenoses and Occlusions. Cardiovasc Intervent Radiol. 2023;46(8):1182-1191.

Thông tin
Thông tin xuất bản

Tạp chí Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực Việt Nam

Tập 55

53-60

Thông tin tác giả