Từ điển học thuật

Quyền tác giả là gì? Các công bố khoa học về Quyền tác giả

Quyền tác giả là quyền của tác giả đối với tác phẩm sáng tạo mà tác giả đã tạo ra. Đây là quyền pháp lý được cấp cho tác giả để kiểm soát việc sao chép, sử dụng...

427 lượt xem Cập nhật 4/9/2026

Quyền tác giả là quyền của tác giả đối với tác phẩm sáng tạo mà tác giả đã tạo ra. Đây là quyền pháp lý được cấp cho tác giả để kiểm soát việc sao chép, sử dụng, phân phối và sửa đổi các tác phẩm của họ. Quyền tác giả bảo vệ quyền lợi của tác giả và đảm bảo rằng tác phẩm của họ không bị sử dụng mà không có sự cho phép hoặc không có sự chia sẻ công bằng.
Quyền tác giả đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tác phẩm và đảm bảo công bằng về sáng tạo. Nhờ quyền tác giả, tác giả có quyền kiểm soát và quyết định việc sử dụng tác phẩm của mình.

Cụ thể, quyền tác giả bao gồm:

1. Quyền sao chép: Tác giả có quyền chống lại việc sao chép, tái bản, và xuất bản tác phẩm của mình mà không có sự cho phép từ tác giả. Ai muốn tái bản hoặc xuất bản tác phẩm phải lấy sự đồng ý và trả công tác giả.

2. Quyền phân phối: Tác giả có quyền kiểm soát việc phân phối tác phẩm của mình. Điều này bao gồm quyền quyết định cách thức và địa điểm tiếp cận của tác phẩm.

3. Quyền công bố: Tác giả có quyền công bố tác phẩm của mình, tức là quyết định khi nào và cách thức tiết lộ tác phẩm đến công chúng.

4. Quyền sửa đổi: Tác giả có quyền kiểm soát việc sửa đổi, chỉnh sửa hoặc tạo ra các phiên bản phụ của tác phẩm của mình.

5. Quyền rút lại: Tác giả có quyền rút lại tác phẩm khỏi lưu hành công cộng trong trường hợp tác phẩm bị sử dụng một cách không hợp lệ hoặc tác giả muốn ngừng sự phân phối của tác phẩm.

Quyền tác giả được bảo vệ bởi luật pháp và các thỏa thuận quốc tế. Người sử dụng tác phẩm phải tuân thủ các quy định của người tác giả và có trách nhiệm trả công cho tác giả khi sử dụng tác phẩm.
Dưới đây là một số điểm chi tiết hơn về quyền tác giả:

1. Quyền tác giả bảo vệ các tác phẩm có sức sáng tạo và độc đáo như sách, bài viết, bài hát, phim, tác phẩm nghệ thuật, và phần mềm máy tính. Quyền tác giả không áp dụng cho các ý tưởng hay thông tin thông thường.

2. Quyền tác giả tồn tại từ khi tác phẩm được tạo ra, mà không cần đăng ký hay điền đơn. Tuy nhiên, việc đăng ký tác phẩm tại cơ quan tác quyền có thể tạo ra bằng chứng và bảo vệ tốt hơn trong trường hợp tranh chấp về quyền tác giả.

3. Thời hạn bảo vệ quyền tác giả thường kéo dài suốt đời tác giả và một khoảng thời gian sau khi tác giả qua đời. Thời hạn này thay đổi tùy theo quốc gia và luật pháp địa phương.

4. Quyền tác giả có thể được chuyển nhượng hoặc quyền sử dụng tạm thời cho bên thứ ba thông qua hợp đồng tác giả. Việc chuyển nhượng quyền tác giả yêu cầu sự đồng ý rõ ràng của tác giả và thường được xác định trong văn bản hợp đồng.

5. Vi phạm quyền tác giả có thể bị truy cứu trước pháp luật. Tác giả có quyền kiện và yêu cầu bồi thường thiệt hại do việc vi phạm quyền tác giả gây ra.

6. Một số nước áp dụng khái niệm "fair use" hoặc "công bằng sử dụng" để miễn trừ việc sử dụng tác phẩm một cách hợp pháp mà không cần sự cho phép của tác giả. Tuy nhiên, phạm vi và điều kiện của công bằng sử dụng phụ thuộc vào luật pháp của từng quốc gia và có thể khác nhau.

Quyền tác giả đóng vai trò quan trọng để khuyến khích sáng tạo và đảm bảo tác giả nhận được đền bù và sự công nhận xứng đáng cho công sức tạo ra tác phẩm.

Các nghiên cứu khoa học về “quyền tác giả”

Công bố nổi bật trên thế giới và tại Việt Nam, kèm tóm tắt theo hướng chủ đề.

Nổi bật tại Việt Nam

  • Mối quan hệ nhân quả trong trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm quyền tác giả

    Nguyễn Phương Thảo2020Tạp chí Luật học

    AI tóm tắt

    Khoa học luật dân sự nghiên cứu bản chất mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm pháp luật và các thiệt hại kinh tế phát sinh trong chế định bồi thường xâm phạm quyền tác giả copyright infringement. Tác giả bình luận các tiền lệ xét xử tranh chấp tài phán tại Việt Nam để làm rõ tiêu chí chứng minh thiệt hại vô hình. Kết quả nghiên cứu đưa ra định hướng pháp lý hỗ trợ cơ quan tư pháp lượng hóa chính xác mức đền bù thỏa đáng.

  • Một số vấn đề về nguyên tắc hết quyền tác giả trong không gian ảo

    Nguyễn Lương Sỹ2017Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn

    AI tóm tắt

    Phân tích pháp lý sở hữu trí tuệ luận giải nguyên tắc hết quyền exhausted rights trong bảo hộ quyền tác giả đối với các sản phẩm nội dung số lưu hành trên môi trường mạng và không gian ảo. Tác giả phân tích án lệ của Liên minh Châu Âu về phân phối phần mềm và nhập khẩu song song hàng hóa vô hình. Bài viết đề xuất bài học lập pháp giúp hoàn thiện luật sở hữu trí tuệ Việt Nam trước xu hướng chuyển đổi số.