Từ điển học thuật Khoa học y - dược

Phẫu thuật cột sống thắt lưng là gì? Các công bố khoa học về Phẫu thuật cột sống thắt lưng

Tiếng AnhLumbar spine surgery

Phẫu thuật cột sống thắt lưng là can thiệp ngoại khoa tác động vào các cấu trúc giải phẫu vùng thắt lưng (L1–S1) nhằm giải phóng chèn ép rễ thần kinh, tủy sống hoặc tái lập độ vững chắc cơ học của cột sống.

349 lượt xem Cập nhật 8/9/2026

Phẫu thuật cột sống thắt lưng (Lumbar spine surgery) là can thiệp ngoại khoa chuyên sâu tại vùng cột sống thắt lưng nhằm giải ép thần kinh, nắn chỉnh biến dạng giải phẫu và cố định vững chắc các đốt sống bị mất vững do chấn thương hoặc thoái hóa.

một quy trình phẫu thuật được thực hiện để giảm đau và tái thiết cấu trúc của cột sống thắt lưng. Phẫu thuật có thể được thực hiện để điều trị các vấn đề như thoái hóa đĩa đệm, suy yếu cơ, hiện tượng thoát vị đĩa đệm, đau thắt lưng mạn tính hoặc các tình trạng khác gây ra bởi sự tổn thương hoặc bất thường trong cột sống thắt lưng. Trong quá trình phẫu thuật, các bộ phận bị tổn thương hoặc không lành được chỉnh lại và các đĩa đệm hoặc bộ phận bị tổn thương khác có thể được tạo mới hoặc thay thế. Quy trình này có thể được thực hiện thông qua các phương pháp tiếp cận ngoài da, tiếp cận tiểu phẫu hoặc tiếp cận thông qua ống nội soi. Phẫu thuật cột sống thắt lưng có thể được thực hiện thông qua một số phương pháp khác nhau, dựa trên tình trạng cụ thể của bệnh nhân và vị trí của vấn đề cột sống. Dưới đây là một số phương pháp phổ biến trong phẫu thuật cột sống thắt lưng:

1. Laminectomy: Phẫu thuật này thường được sử dụng để giảm áp lực lên dây thần kinh do đĩa đệm thoát vị, tạo ra không gian để dây thần kinh thoải mái hơn. Trong quá trình này, một phần của xương gọng cột sống, được gọi là lợi khễu (lamina), được loại bỏ.

2. Discectomy: Phương pháp này được sử dụng để loại bỏ hoặc giảm kích thước của đĩa đệm bị thoát vị gây ra áp lực lên dây thần kinh. Quá trình này thường bao gồm lấy đi một phần hoặc toàn bộ của đĩa đệm bị tổn thương.

3. Fusion cột sống: Quá trình fusion (hàn xương) được thực hiện để hàn các đốt sống lại với nhau để loại bỏ hoặc giảm sự chuyển động không mong muốn và giảm đau. Trong quá trình này, các đốt sống bị tổn thương được loại bỏ hoặc điều chỉnh và sau đó được hàn với nhau bằng vật liệu như ốc vít, thanh thép hoặc xương lấy từ bệnh nhân.

4. Artificial disc replacement: Thay thế đĩa đệm bị tổn thương bằng đĩa nhân tạo là một phương pháp mới phát triển trong phẫu thuật cột sống thắt lưng. Thay vì hàn các đốt sống, đĩa đệm bị tổn thương được thay bằng một đĩa nhân tạo giúp duy trì khả năng di chuyển tự nhiên của cột sống.

Trước khi quyết định phẫu thuật, bệnh nhân sẽ tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế và các xét nghiệm hình ảnh như CT Scan hoặc MRI để xác định vấn đề chính xác và lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Những chỉ định ngoại khoa tuyệt đối trong phẫu thuật cột sống thắt lưng là gì?

Hội chứng chùm đuôi ngựa (Cauda Equina Syndrome) biểu hiện bằng bí tiểu cấp hoặc mất tự chủ cơ tròn và tê bì vùng yên ngựa; liệt vận động tiến triển nhanh (như rũ bàn chân do tổn thương rễ L5); hoặc mất vững cột sống nặng do chấn thương gãy vỡ, u xương chèn ép.

Hai nhóm kỹ thuật phẫu thuật cột sống thắt lưng cơ bản nhất là gì?

Phẫu thuật giải ép thần kinh (decompression surgery - gồm cắt cung sau laminectomy, mở lỗ liên hợp foraminotomy, cắt đĩa đệm microdiscectomy) và phẫu thuật hàn xương cố định cột sống (lumbar spinal fusion - như PLIF, TLIF, ALIF, XLIF) kèm nẹp vít cuống sống.

Ưu điểm của phẫu thuật cột sống thắt lưng xâm lấn tối thiểu (MISS) là gì?

Đường rạch da nhỏ, ít tổn thương bóc tách cơ cạnh sống, mất máu trong mổ ít, giảm đau sau mổ rõ rệt, tỷ lệ nhiễm trùng thấp hơn và rút ngắn đáng kể thời gian nằm viện cũng như phục hồi chức năng của người bệnh.

Tài liệu tham khảo

  1. Dowdell et al. (2022). Lumbar Degenerative Disc Disease and Lumbar Disc Herniation. Essentials of Spine Surgery. DOI: 10.1007/978-3-030-80356-8_45
  2. Weber et al. (2026). Decompression Without Fusion for Lumbar Degenerative Lumber Spondylolisthesis (DLS) Decompression Without Fusion: Evidence and Technique. Surgery of the Lumbar Spine. DOI: 10.1007/978-3-032-18097-1_19
  3. Wang et al. (2020). Comparison of Percutaneous Endoscopic Lumbar Discectomy and Minimally Invasive Transforaminal Lumbar Interbody Fusion for Revision Surgery for the Recurrent Lumbar Disc Herniation After Percutaneous Endoscopic Lumbar Discectomy. Research Square Platform LLC. DOI: 10.21203/rs.3.rs-52606/v1