Wat als prostaatkanker in de familie voorkomt?

R.G.H.M. Cremers1, Marco Blanker2, Maaike M. Bloemendal3
1afdeling Urologie, Deventer Ziekenhuis, Deventer, Nederland
2afdeling Huisartsgeneeskunde en ouderengeneeskunde, Universitair Medisch Centrum Groningen, Groningen, Nederland
3Twello, Nederland

Tóm tắt

SamenvattingIn de algemene populatie geldt het advies om bij een verzoek om PSA-bepaling eerst de voors en tegens goed af te wegen, eventueel ondersteund door online tools, zoals te vinden zijn op https://www.thuisarts.nl/keuzehulpen/psa/. De familieanamnese is daarbij van belang voor het inschatten van een mogelijk erfelijk verhoogde kans op een agressieve prostaatkanker. Zowel het voorkomen als ook de mate van agressiviteit van de prostaatkankers dient daarbij uitgevraagd te worden, als ook tumoren die aan BRCA2-mutaties gerelateerd zijn (mammacarcinoom en ovariumcarcinoom bij vrouwelijke familieleden). Een (mogelijk) verhoogd erfelijk risico op agressieve prostaatkanker kan worden gebruikt om af te wijken van het algemene advies: bij eerstegraads verwanten van prostaatkankerpatiënten in HPC-families wordt tweejaarlijks PSA-onderzoek vanaf 50 jaar (of vanaf 5 jaar vóór de jongste prostaatkankerpatiënt in de familie) geadviseerd. Het vóórkomen van niet-agressieve prostaatkankers in de familie is biologisch gezien geen reden om af te wijken van het algemene advies ten aanzien van prostaatkankerscreening.

Từ khóa


Tài liệu tham khảo

Nederland IK. Incidentie prostaatkanker 2018. 2018. https://www.iknl.nl/nkr-cijfers. Geraadpleegd op: 15 januari 2020.

Gezondheidsraad. Wet bevolkingsonderzoek: een beslishulp bij prostaatkankerscreening 2010. 2010. https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2010/04/28/wet-bevolkingsonderzoek-een-beslishulp-bij-prostaatkankerscreening-1. Geraadpleegd op: 15 januari 2020.

Gezondheidsraad. WBO: onderzoek naar screening op prostaatkanker 2018. 2018. https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2018/11/27/wbo-onderzoek-naar-screening-op-prostaatkanker. Geraadpleegd op: 15 januari 2020.

Hugosson J, Roobol MJ, Mansson M, Tammela TLJ, Zappa M, Nelen V, et al. A 16-yr follow-up of the European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer. Eur Urol. 2019;76(1):43–51.

Meer S van der, Kollen BJ, Hirdes WH, Steffens MG, Hoekstra-Weebers JE, Nijman RM, et al. Impact of the European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer (ERSPC) on prostate-specific antigen (PSA) testing by Dutch general practitioners. BJU Int. 2013;112(1):26–31.

Blanker MH, Breed SA, van der Heide WK, Norg RJC, de Vries A, Wolters RJ, et al. NHG-Standaard Mictieklachten bij mannen. Huisarts Wet. 2014;3(56):114–22. Actualisering bijlage in Oktober 2014;10(57):538.

Gudmundsson J, Sulem P, Gudbjartsson DF, Blondal T, Gylfason A, Agnarsson BA, et al. Genome-wide association and replication studies identify four variants associated with prostate cancer susceptibility. Nat Genet. 2009;41(10):1122–6.

Roobol MJ, van Vugt HA, Loeb S, Zhu X, Bul M, Bangma CH, et al. Prediction of prostate cancer risk: the role of prostate volume and digital rectal examination in the ERSPC risk calculators. Eur Urol. 2012;61(3):577–83.

Kicinski M, Vangronsveld J, Nawrot TS. An epidemiological reappraisal of the familial aggregation of prostate cancer: a meta-analysis. Plos One. 2011;6(10):e27130.

Kinsella N, Stattin P, Cahill D, Brown C, Bill-Axelson A, Bratt O, et al. Factors influencing men’s choice of and adherence to active surveillance for low-risk prostate cancer: a mixed-method systematic review. Eur Urol. 2018;74(3):261–80.

Carter BS, Bova GS, Beaty TH, Steinberg GD, Childs B, Isaacs WB, et al. Hereditary prostate cancer: epidemiologic and clinical features. J Urol. 1993;150(3):797–802.

Vasen HFA, Hes FJ, Jong MM de. Erfelijke tumoren: richtlijnen voor diagnostiek en preventie. 6e druk. Leiden: Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren (StOET); 2017.

Cremers RG, Aben KK, van Oort IM, Sedelaar JP, Vasen HF, Vermeulen SH, et al. The clinical phenotype of hereditary versus sporadic prostate cancer: HPC definition revisited. Prostate. 2016;76(10):897–904.

Cremers RG, Galesloot TE, Aben KK, van Oort IM, Vasen HF, Vermeulen SH, et al. Known susceptibility SNPs for sporadic prostate cancer show a similar association with “hereditary” prostate cancer. Prostate. 2015;75(5):474–83.

Kiemeney LA, Broeders MJ, Pelger M, Kil PJ, Schroder FH, Witjes JA, et al. Screening for prostate cancer in Dutch hereditary prostate cancer families. Int J Cancer. 2008;122(4):871–6.

Leefstijl, preventief onderzoek; geslacht en leeftijd; 2010–2013: CBS. 2015. https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/. Geraadpleegd op: 15 januari 2020, updated 8 april 2015.