Nguồn gốc của triết học và văn hóa Trung Quốc — Giới thiệu về “xiang” và “xiang thinking”

Frontiers of Philosophy in China - Tập 4 - Trang 1-12 - 2009
Shuren Wang1
1Insitute of Philosophy, Chinese Academy of Social Sciences, Beijing, China

Tóm tắt

Để nắm bắt sự thật trong các kinh điển truyền thống của Trung Quốc, chúng ta cần khám phá tư duy “xiang” 象 (hình ảnh) đã bị che khuất trong suốt thời gian dài do chủ nghĩa phương Tây. "Tư duy xiang" là tư duy cơ bản nhất của con người. Logic của ngôn ngữ học đều bắt nguồn từ tư duy "xiang". Thông qua tư duy khái niệm, con người có thể hiểu những kinh điển phương Tây về siêu hình học, nhưng họ có thể không hoàn toàn hiểu được các trường phái khác nhau của kinh điển Trung Quốc. Sự khác biệt giữa cách nghĩ Trung Quốc và phương Tây bắt nguồn từ sự khác biệt trong các quan điểm cơ bản hình thành trong “Thời kỳ Trục”. Từ khi Aristoteles, các ý tưởng siêu hình học phương Tây đã được thể hiện qua tính chất, khách quan, và sự tồn tại sẵn có, trong khi đó, Trung Quốc với Taiji, Đạo, Tâm-tính và Thiền đã được thể hiện qua tính không vật thể, không khách quan, và không sẵn có của một toàn thể động. Để nắm bắt được bản chất, tư duy hợp lý và logic như định nghĩa, phán xét, và lập luận là cần thiết. Mặt khác, để nắm bắt được Taiji, Đạo, v.v., những điều thuộc về toàn thể động hoặc phi vật chất, thì tư duy “xiang”, liên quan đến nhận thức và phong phú trong sự liên tưởng thơ ca, là điều thiết yếu. Lịch sử đã dạy chúng ta một bài học, tức là, khi chúng ta mở cửa sổ cho tư duy logic, chúng ta đã đóng lại cửa sổ cho “tư duy xiang”. Chúng ta nên nhớ lời của Từ Quảng Khởi, tức là, “Hài hòa kết hợp và hiểu biết thấu đáo để vượt trội”.

Từ khóa

#xiang #tư duy xiang #triết học Trung Quốc #văn hóa Trung Quốc #siêu hình học #thời kỳ Trục

Tài liệu tham khảo

Aristotle (1997). Complete Works of Aristotle, Vol.7 (in Chinese, trans. by Miao Litian). Beijing: Zhongguo renmin daxue chubanshe Chen Guying (1983). Zhuangzi jinzhu jinyi 庄子今注今译 (New Commentaries and Translations into Modern Chinese of Zhuangzi). Beijing: Zhonghua shuju Gao Heng (1984). Zhouyi gujing jinzhu 周易古经今注 (I Ching, Old and New Explanations). Beijing: Zhonghua shuju Hui Neng (2001). Liuzu Tanjing 六祖坛经(敦煌新本) (Platform Sutra of Liuzu (Dunhuan New Version)). Zongjiao wenhua chubanshe Ji Zhigang (2006). “Cong ‘huitong’ dao ‘chaosheng’: Xu Guangqi kexue sixiang de lishi jiazhi yu dangdai yiyi” 从“会通”到“超胜”: 徐光启科学思想的历史价值与当代意义 (“From huitong to chaosheng: The actual meaning and historical value of Xu Guangqi’s scientific theory”). In: Song Haojie, ed. Zhongxi wenhua huitong diyiren 中西文化会通第一人 (On Xu Guangqi — A Pioneer in Combining Western and Chinese Culture). Shanghai: Shanghai guji chubanshe Laozi (2002). Laozi 老子 (The Works of Laozi). Hefei: Huangshan shushe Wang Shuren (2005). Huigui yuanchuang zhisi 回归原创之思 (Thoughts on Returning to the Origin of Creativity). Nanjing: Jiangsu renmin chubanshe Wang Shuren (2007). Zhongguo chuantong zhihui yu yihun 中国传统智慧与艺魂 (Chinese Traditional Wisdom and Soul of Art). Wuhan: Wuhan chubanshe Zhou Dunyi (2000). “Taiji tushuo” 太极图说 (“On Taichi”). In: Zhouzi tongshu 周子通书 (The Works of Zhou Dunyi). Shanghai: Shanghai guji chubanshe Zhu Xi (1989). Sishu zhangju jizhu 四书章句集注 (Collected Commentaries on the “Four Chinese Classics”). Shandong: Qilu shushe