Nội dung được dịch bởi AI, chỉ mang tính chất tham khảo
Các Quan điểm Phong trào Phụ nữ trong Đạo đức Y tế Tiếng Đức: Một Cuộc Tổng hợp và Ba Thông điệp
Tóm tắt
Trong diễn đàn quốc tế, các quan điểm mang tính nữ quyền về đạo đức y tế đã được thiết lập. Ngược lại, chúng dường như mới chỉ được đưa vào thảo luận về đạo đức y tế ở các nước nói tiếng Đức một cách rải rác. Trong bài viết này, chúng tôi khảo sát các quan điểm nữ quyền nào đang được đại diện trong thảo luận về đạo đức y tế bằng tiếng Đức và đề xuất thêm các cách tiếp cận cho một đạo đức y tế nữ quyền. Để làm điều này, chúng tôi lần theo các quan điểm nữ quyền trong thảo luận về đạo đức y tế bằng tiếng Đức kể từ khi đạo đức y tế được thành lập như một ngành khoa học độc lập qua một nghiên cứu tài liệu có hệ thống. Chúng tôi phân tích các chủ đề đã được nghiên cứu từ góc độ nữ quyền trong đạo đức y tế và xác định các khoảng trống. Dựa trên nghiên cứu tài liệu, các nghiên cứu trước của chúng tôi cũng như sự hợp tác trong nhóm làm việc của Học viện Đạo đức Y tế "Các Quan điểm Nữ quyền trong Đạo đức Sinh học và Y tế", chúng tôi trình bày ba luận điểm mà theo quan điểm của chúng tôi có thể phục vụ cho sự phát triển của thảo luận về đạo đức y tế tiếng Đức. Luận điểm đầu tiên liên quan đến các mục tiêu của các đạo đức y tế nữ quyền và nêu lên rằng chúng nhằm hướng tới công lý (epistemic). Luận điểm thứ hai làm nổi bật các đặc điểm cốt yếu của các đạo đức y tế nữ quyền như là sự phê phán và nhạy cảm với bối cảnh. Trong luận điểm thứ ba, chúng tôi thảo luận về tính giao thoa và chủ nghĩa hậu thuộc địa như là các cách tiếp cận lý thuyết có thể đóng góp vào một đạo đức y tế công bằng về mặt tri thức, phê phán và nhạy cảm với bối cảnh. Chúng tôi lập luận rằng các quan điểm nữ quyền cần được khẳng định một cách sâu sắc. Bài viết kết thúc với cái nhìn về công việc của nhóm làm việc được thành lập vào năm ngoái tại Học viện Đạo đức Y tế "Các Quan điểm Nữ quyền trong Đạo đức Sinh học và Y tế".
Từ khóa
#Đạo đức y tế #quan điểm nữ quyền #nghiên cứu tài liệu #tính giao thoa #chủ nghĩa hậu thuộc địaTài liệu tham khảo
American Heart Association (2019) Racial disparities continue for black women seeking heart health care. https://medicalxpress.com/news/2019-04-racial-disparities-black-women-heart.html. Zugegriffen: 9. März 2022
Auth D (2021) Kollektive Interessenvertretung von Altenpflegekräften aus Geschlechter-Perspektive. Z Med Ethik 67(1):61–76
Beauchamp TL, Childress JF (2001) Principles of biomedical ethics. Oxford University Press, Oxford
Beier K, Wöhlke S (2019) An ethical comparison of living kidney donation and surrogacy: understanding the relational dimension. Philos Ethics Humanit Med 14:1–9. https://doi.org/10.1186/s13010-019-0080-9
Bernstein S, Wiesemann C (2014) Should postponing motherhood via “social freezing” be legally banned? An ethical analysis. Laws 3(2):282–300. https://doi.org/10.3390/laws3020282
Bradock CH (2021) Racism and bioethics: the myth of color blindness. Am J Bioeth 21(2):28–32. https://doi.org/10.1080/15265161.2020.1851812
Buse G (2003) … als hätte ich ein Schatzkästlein verloren. Hysterektomie aus der Perspektive einer feministisch-theologischen Medizinethik. LIT, Münster
Butler J (2011) Bodies that matter: on the discursive limits of sex. Routledge, London https://doi.org/10.1080/15265161.2019.1575142
Cirillo D, Catuara-Solarz S, Morey C et al (2020) Sex and gender differences and biases in artificial intelligence for biomedicine and healthcare. Npj Digit Med 3:81. https://doi.org/10.1038/s41746-020-0288-5
Combahee River Collective (1977) The Combahee river collective statement. https://www.blackpast.org/african-american-history/combahee-river-collective-statement-1977/. Zugegriffen: 12. Okt. 2021
Crenshaw K (1989) Demarginalizing the intersection of race and sex: a black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory and antiracist politics. In: Bartlett KT, Kennedy R (Hrsg) Feminist legal theory, 1. Aufl. Routledge, London, S 57–80 https://doi.org/10.4324/9780429500480
Dotson K (2012) A cautionary tale: on limiting epistemic oppression. Front A J Women Stud 33(1):24–47. https://doi.org/10.5250/fronjwomestud.33.1.0024
Drożdżowicz A (2021) Epistemic injustice in psychiatric practice: epistemic duties and the phenomenological approach. J Med Ethics 47:e69. https://doi.org/10.1136/medethics-2020-106679
Ernst W (2013) Feministische Technikphilosophie. In: Grunwald A, Simonidis-Puschmann M (Hrsg) Handbuch Technikethik. J.B. Metzler, Stuttgart, S 113–118
Faissner M, Juckel G, Gather J (2022) Testimoniale Ungerechtigkeit gegenüber Menschen mit psychischer Erkrankung in der Gesundheitsversorgung. Eine konzeptionelle und ethische Analyse. Ethik Medizin 34:145–160. https://doi.org/10.1007/s00481-021-00666-7
Foth T, Leibing A (2021) Rethinking dementia as a queer way of life and as ‘crip possibility’: a critique of the concept of person in person-centredness. Nurs Philos 23(1):e12373. https://doi.org/10.1111/nup.12373
Freeman L, Stewart H (2018) Microaggressions in clinical medicine. Kennedy Inst Ethics J 28(4):411–449. https://doi.org/10.1353/ken.2018.0024
Fricker M (2007) Epistemic injustice: power and the ethics of knowing. Oxford University Press, London. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198237907.001.0001
Giese C (2019) Antinomie statt Autonomie. Iris Marion Youngs Theorie der „Fünf Formen der Unterdrückung“ als Beitrag zum Verständnis der Widersprüche der Pflege- und Pflegebildungspolitik. Ethik Med 31(4):305–323
Grabow J (2021) Kritik Intervention Transformation. Feministische Widerständigkeit im hegemonialen Geschlechterdispositiv. VS, Wiesbaden
Graumann S (2003) Sind „Biomedizin“ und „Bioethik“ behindertenfeindlich? Ethik Med 15(3):161–170
Grzanka P, Brian JD, Shim JK (2016) My bioethics will be intersectional or it will be [Bleep. Am J Bioeth 16(4):27–29. https://doi.org/10.1080/15265161.2016.1145289
Hädicke M (2021) Auftakttreffen der neugegründeten Arbeitsgruppe „Feministische Perspektiven in der Medizin- und Bioethik“ in der AEM. Ethik Med 33(4):563–566. https://doi.org/10.1007/s00481-021-00673-8
Hädicke M, Wiesemann C (2021) Was kann das Konzept der Diskriminierung für die Medizinethik leisten? – Eine Analyse. Ethik Med 33(3):369–386. https://doi.org/10.1007/s00481-021-00631-4
Haker H (2003) Feministische Bioethik. In: Düwell M, Steigleder K (Hrsg) Bioethik. Eine Einführung. Suhrkamp, Frankfurt am Main, S 168–183
Haslanger S (2020) Why I don’t believe in patriarchy: comments on Kate Manne’s down girl. Philos Phenomenol Res 101(1):220–229. https://doi.org/10.1111/phpr.12697
Hester DJ (2004) Intersex(e) und alternative Heilungsstrategien. Medizin, soziale Imperative und identitätsstiftende Gemeinschaften. Ethik Med 16(1):48–67. https://doi.org/10.1007/s00481-004-0284-3
Hill Collins P (2015) Intersectionality’s definitional dilemmas. Annu Rev Sociol 41(1):1–20. https://doi.org/10.1146/annurev-soc-073014-112142
Kalendar U (2010) Nothing beyond the able mother? A queer-crip perspective on notions of the reproductive subject in German feminist bioethics. Int J Fem Approaches 3(2):150–169. https://doi.org/10.3138/ijfab.3.2.150
Kohlen H (2019) Ethische Fragen der Pflegepraxis im Krankenhaus und Möglichkeiten der Thematisierung. Ethik Med 31(4):325–343. https://doi.org/10.1007/s00481-019-00547-0
Kohlen H (2020) Hospital Ethics Committees and the dismissal of nursing ethical concerns: a feminist perspective. In: Kohlen H, McCarthy J (Hrsg) Nursing ethics: feminist perspectives. Springer, Cham, S 117–136
Kohlen H, McCarthy J (2020) Nursing ethics: feminist perspectives. Springer, Cham
Körtner UHJ (2008) Der marginalisierte Patient – medizinische Realität oder polemische Fiktion? Z Med Ethik 54(2):147–160
Kuhlmann H (1998) Schwangerschaftskonflikte im Zeitalter humangenetischer Diagnostik. Das Recht der Frauen auf selbstbestimmte Schwangerschaft und das Recht des/der Anderen. Z Evangelische Ethik 42(1):266–280. https://doi.org/10.14315/zee-1998-0139
Leopold K, Mateo MM (2019) Schwerpunkt: Critical Philosophy of Race. Dtsch Z Philos 67(4):572–588. https://doi.org/10.1515/dzph-2019-0044
Loh J (2019) Feministische Ansätze im Trans- und Posthumanismus. genderstudies 34:8–11
Merz CNB (2011) The Yentl syndrome is alive and well. Eur Heart J 32(11):1313–1315. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehr083
Mills C (2017) Black rights/white wrongs: the critique of racial liberalism. Oxford University Press, New York https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780190245412.001.0001
Mithani A, Cooper J, Boyd JW (2021) Race, power, and COVID-19: a call for advocacy within bioethics. Am J Bioeth 21(2):11–18. https://doi.org/10.1080/15265161.2020.1851810
Mohan R (2018) Die Ökonomisierung des Krankenhauses: Eine Studie über den Wandel pflegerischer Arbeit. transcript, Bielefeld
Motakef M (2013) Frauen spenden, Männer empfangen. Gender und Normen bei der Lebendorganspende. Impu!se Gesundheitsförd 81:9–10
Motakef M, Wöhlke S (2013) Ambivalente Praxen der (Re‑)Produktion. Fürsorge, Bioökonomie und Geschlecht in der Lebendorganspende. gender 5(3):94–113
Müller A (2021) „Are we doing alright?“ Die Komplexität ethisch-verantwortlicher Forschung zu sexueller Orientierung, geschlechtlicher Identität und Gesundheit im südlichen und östlichen Afrika. Ethik Med 33(2):293–299. https://doi.org/10.1007/s00481-021-00626-1
Musschenga B (2009) Was ist empirische Ethik? Ethik Med 21:187–199. https://doi.org/10.1007/s00481-009-0025-8
Nagl-Docekal H, Pauer-Studer H (1993) Jenseits der Geschlechtermoral. Beiträge zur feministischen Ethik. S. Fischer, Frankfurt am Main
Pauer-Studer H (1996) Ethik und Geschlechterdifferenz. In: Nida-Ruemelin J (Hrsg) Angewandte Ethik. Die Bereichsethiken und ihre theoretische Fundierung. Ein Handbuch. Kröner, Stuttgart, S 87–136
Petzen J (2012) Queer trouble: centring race in queer and feminist politics. J Intercult Stud 33(3):289–302. https://doi.org/10.1080/07256868.2012.673472
Pierce C (1970) Offensive mechanisms. In: Barbour F (Hrsg) The black seventies. Porter Sargent, Boston, S 265–382
Pöge K, Franke Y, Mozygemba K, Ritter B, Venohr D (2014) Welcome to Plurality. Ein kaleidoskopischer Blick auf Feminismen heute. In: Franke Y, Mozygemba K, Pöge K, Ritter B, Venohr D (Hrsg) Feminismen heute: Positionen in Theorie und Praxis. transcript, Bielefeld, S 19–32
Prietl B (2021) Warum Ethikstandards nicht alles sind. Zu den herrschaftskonservierenden Effekten aktueller Digitalisierungskritik. Behemotha J Civil 14(2):19–30
de Proost M (2021) Integrating intersectionality into autonomy: reflections on feminist bioethics and egg freezing. DiGeSt J Dig Divers Gend Stud 7(2):21–33. https://doi.org/10.21825/digest.v7i2.16532
Rice C, Harrison E, Friedman M (2019) Doing justice to intersectionality in research. Cult Stud Crit Methodol 19(6):409–420. https://doi.org/10.1177/1532708619829779
Robinson F (2011) The ethics of care: A feminist approach to human security. Temple University Press, Philadelphia
Robinson F, Mahon R (2011) Care ethics and the transnationalization of care: reflections on autonomy, hegemonic masculinities, and globalization. In: Mahon R, Robinson F (Hrsg) Feminist ethics and social policy: towards a new global political economy of care. UBC Press, Vancouver, Toronto, S 127–144
Rogers WA (2006) Feminism and public health ethics. J Med Ethics 32(6):351–354. https://doi.org/10.1136/jme.2005.013466
Russell C (2016) Questions of race in bioethics: deceit, disregard, disparity, and the work of decentering. Philos Compass 11(1):43–55. https://doi.org/10.1111/phc3.12302
Salloch S, Schildmann J, Vollmann J (2011) Empirische Medizinethik: Eine Übersicht zu Begriff und Konzepten. In: Vollmann J, Schildmann J (Hrsg) Empirische Medizinethik. Konzepte, Methoden und Ergebnisse. LIT, Berlin, S 11–24
Sauerborn E, Eisenhut K, Ganguli-Mitra A, Wild V (2021) Digitally supported public health interventions through the lens of structural injustice: The case of mobile apps responding to violence against women and girls. Bioethics 36(1):71–76. https://doi.org/10.1111/bioe.12965
Schicktanz S (2012) Epistemische Gerechtigkeit. Sozialempirie und Perspektivenpluralismus in der Angewandten Ethik. Dtsch Z Philos 60(2):269–283. https://doi.org/10.1524/dzph.2012.0019
Schicktanz S, Schweda M, Wöhlke S (2010) Gender issues in living organ donation: medical, social, and ethical aspects. In: Klinge I, Wiesemann C (Hrsg) Sex and gender in biomedicine. Universitätsverlag Göttingen, Göttingen, S 33–57
Schneider I (2021) Diskriminierungsgefahren und Regulationsansätze bei der medizinischen Nutzung von KI. Z Med Ethik 67(3):327–350
Schweda M (2019) Empirische Sozialforschung in der Medizinethik. In: Bauer AM, Meyerhuber M (Hrsg) Philosophie zwischen Sein und Sollen. De Gruyter, Berlin, Boston, S 73–92 https://doi.org/10.1515/9783110613773-007
Seidlein AH et al (2019) Relationships and burden: an empirical-ethical investigation of lived experience in home nursing arrangements. Bioethics 33(4):448–456. https://doi.org/10.1111/bioe.12586
Sherwin S (1989) Feminist and medical ethics: two different approaches to contextual ethics. Hypatia 4(2):57–72. https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.1989.tb00573.x
Varkey B (2021) Principles of clinical ethics and their application to practice. Med Princ Pract 30(1):17–28. https://doi.org/10.1159/000509119
Verdonk P, Gawinski L, Herbst FA et al (2020) Reflexionen und Analysen zu Geschlecht, Gender und Diversity in der Palliativmedizinischen Forschung: Wie können wir Intersektionalität in unserer wissenschaftlichen Praxis umsetzen? Z Palliativmed 21(3):129–135. https://doi.org/10.1055/a-1134-6922
Vollmann J (1995) Fürsorgen und Anteilnehmen: Ethics of Care. Ruhr-Universität Bochum, Zentrum für Medizinische Ethik, Bochum
Waldschmidt A (2014) Das Mädchen Ashley oder: Intersektionen von Behinderung, Normalität und Geschlecht. In: Jacob J, Köbsell S, Wollrad E (Hrsg) Gendering Disability: Intersektionale Aspekte von Behinderung und Geschlecht. transcript, Bielefeld, S 35–60 https://doi.org/10.1515/transcript.9783839413975.35
Walser A (2004) Feministische Grundanliegen im bioethischen Diskurs. Ethica 12(3):293–314
Walser A (2017) Zwischen reproduktiver Autonomie und Vulnerabilität. Theologisch-ethische Anmerkungen zu (Social) Egg Freezing/Eizellspende. Ethica 25(3):243–267
Wang Y, Pan B, Liu Y, Wilson A, Ou J, Chen R (2020) Health care and mental health challenges for transgender individuals during the COVID-19 pandemic. Lancet Diabetes Endocrinol 8:564–565. https://doi.org/10.1016/s2213-8587(20)30182-0
Weßel M (2021) Feminist approach to geriatric care. Comprehensive geriatric assessment, diversity and intersectionality. Med Health Care and Philos 25:87–97. https://doi.org/10.1007/s11019-021-10052-1
Weßel M, Ellerich-Groppe N, Schweda M (2021) Gender stereotyping of robotic systems in eldercare: an exploratory analysis of ethical problems and possible solutions. Int J of Soc Robotics. https://doi.org/10.1007/s12369-021-00854-x
Weßel M, Müller R, Marcinski-Michel I, Hartmann KV, Faissner M (2022) Feminismus in der Medizin- und Bioethik. Forschungslücken. Dtsch Hebammenzeitschrift 3:36–39
Wild V (2007) Plädoyer für einen Einschluss schwangerer Frauen in Arzneimittelstudien. Ethik Med 19(1):7–23
Wilson Y, White A, Jefferson A, Danis M (2019) Intersectionality in clinical medicine: the need for a conceptual framework. Am J Bioeth 19(2):8–19. https://doi.org/10.1080/15265161.2018.1557275
Wirtz U (1996) Feministische Ethik und Psychotherapie. In: Hutterer-Krisch R (Hrsg) Fragen der Ethik in der Psychotherapie. Springer, Wien, S 328–333 https://doi.org/10.1007/978-3-7091-3690-4_24
Wöhlke S (2014) Lebendorganspende. Zur Relevanz von Geschlecht und Reziprozität. Wege Mensch 66(6):600–614. https://doi.org/10.13109/weme.2014.66.6.600
Wolbert W (2002) Spielen Gender-Fragen in der medizinischen Ethik, speziell in Fragen der Reproduktionstechnologie eine Rolle? Salzburger Theol Z 6(2):235–244