Nội dung được dịch bởi AI, chỉ mang tính chất tham khảo
Sự ngần ngại trong việc tiêm vaccine COVID-19: đánh giá sự phổ biến, các yếu tố dự đoán và hiệu quả của can thiệp tư vấn dựa trên nhà thuốc cộng đồng
Tóm tắt
Sự ngần ngại về vaccine COVID-19 là một thách thức toàn cầu. Ở những quốc gia có thu nhập thấp và trung bình (LMIC), vấn đề này vẫn tồn tại mặc dù vaccine đã sẵn có và số ca mắc giảm dần. Tại Uganda, vẫn còn thông tin hạn chế về mức độ và các yếu tố dự đoán sự ngần ngại tiêm vaccine. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tỷ lệ và các yếu tố dự đoán sự ngần ngại vaccine COVID-19, cũng như hiệu quả của một can thiệp liên quan đến việc tư vấn tại các nhà thuốc cộng đồng trong việc đấu tranh với sự ngần ngại này. Tổng cộng có 394 người tham gia được tuyển chọn vào một nghiên cứu can thiệp theo nhóm tiền cứu kéo dài 4 tuần. Nghiên cứu được thực hiện tại tám nhà thuốc cộng đồng ở Thành phố Mbarara, từ 9:00 AM đến 5:00 PM hàng ngày. Nhân viên nghiên cứu đã xác định tình trạng tiêm chủng của tất cả khách hàng tìm kiếm dịch vụ tại nhà thuốc cộng đồng. Tất cả khách hàng chưa tiêm được đánh giá liên tiếp xem có đủ điều kiện hay không, và những khách hàng đủ điều kiện được ghi danh theo hệ thống sau khi nhận các dịch vụ tại nhà thuốc cộng đồng mà họ yêu cầu. Can thiệp nghiên cứu bao gồm tư vấn có cấu trúc cho người tham gia (trong khuôn viên nhà thuốc), dịch vụ nhắn tin ngắn theo dõi (hàng tuần), và các cuộc gọi điện thoại (hai tuần một lần). Chỉ những người tham gia không đồng ý nhận vaccine COVID-19 bất chấp việc tư vấn mới được theo dõi trong bốn tuần, hoặc cho đến khi họ đồng ý nhận vaccine COVID-19. Hiệu quả của can thiệp tư vấn tại nhà thuốc cộng đồng được xác định thông qua sự gia tăng trong tỷ lệ chấp nhận vaccine COVID-19, và sự thay đổi mong muốn trong thái độ đối với bệnh COVID-19, hoạt động tiêm chủng, và vaccine. Phân tích mô tả được sử dụng để tóm tắt dữ liệu, và phân tích đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố dự đoán sự ngần ngại vaccine COVID-19. Giá trị p < 0.05 được coi là có ý nghĩa thống kê. Trong số 394 người tham gia, 221 (56%) cảm thấy ngần ngại trong việc nhận vaccine COVID-19. Người tham gia đã nêu ra nhiều lý do (trung bình 2±1) cho sự ngần ngại vaccine COVID-19, chủ yếu liên quan đến sự an toàn của vaccine (N=160, 47.3%). Tỷ lệ chấp nhận vaccine COVID-19 tổng thể tăng 25.4 điểm phần trăm (43.9 – 69.3 điểm phần trăm) sau can thiệp nghiên cứu. Độ tuổi, tôn giáo, trình độ học vấn, khoảng cách từ cơ sở y tế công cộng gần nhất, việc có bạn bè/người thân được chẩn đoán mắc COVID-19, và nghi ngờ cá nhân về việc nhiễm COVID-19 là những yếu tố dự đoán quan trọng của sự ngần ngại tiêm vaccine COVID-19. Sự ngần ngại tiêm vaccine COVID-19 là một thách thức lớn ở Uganda. Sự kết hợp giữa các yếu tố nhân khẩu học và nhận thức về vaccine COVID-19 là các yếu tố dự đoán chính của sự ngần ngại này. Mặc dù vaccine COVID-19 không có sẵn tại thời điểm nghiên cứu, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng các can thiệp tư vấn có cấu trúc có thể cải thiện tỷ lệ chấp nhận vaccine COVID-19. Các nghiên cứu tiền cứu lớn hơn nên đánh giá hiệu quả của các can thiệp tương tự tại các nhà thuốc cộng đồng và các cơ sở y tế khác.
Từ khóa
#COVID-19 #vaccine hesitancy #community pharmacy #intervention #predictors #UgandaTài liệu tham khảo
Kandel N, Chungong S, Omaar A, Xing J. Health security capacities in the context of COVID-19 outbreak: an analysis of International Health Regulations annual report data from 182 countries. Lancet. 2020;395(10229):1047–53.
Tessema GA, Kinfu Y, Dachew BA, Tesema AG, Assefa Y, Alene KA, et al. The COVID-19 pandemic and healthcare systems in Africa: a scoping review of preparedness, impact and response. BMJ Global Health. 2021;6(12):e007179.
Levin AT, Owusu-Boaitey N, Pugh S, Fosdick BK, Zwi AB, Malani A, et al. Assessing the burden of COVID-19 in developing countries: systematic review, meta-analysis and public policy implications. BMJ Global Health. 2022;7(5):e008477.
Lau H, Khosrawipour V, Kocbach P, Mikolajczyk A, Schubert J, Bania J, et al. The positive impact of lockdown in Wuhan on containing the COVID-19 outbreak in China. J Travel Med. 2020;27(3):1–7.
Farooq F, Khan J, Khan MUG. Effect of Lockdown on the spread of COVID-19 in Pakistan. arXiv preprint arXiv:200509422. 2020;1–7. Available from: https://doi.org/10.48550/arXiv.2005.09422.
Ghosal S, Bhattacharyya R, Majumder M. Impact of complete lockdown on total infection and death rates: a hierarchical cluster analysis. Diabetes Metab Syndr. 2020;14(4):707–11.
Yu Z, Razzaq A, Rehman A, Shah A, Jameel K, Mor RS. Disruption in global supply chain and socio-economic shocks: a lesson from COVID-19 for sustainable production and consumption. Oper Manag Res. 2021;15:233–48.
Matovu JK, Kabwama SN, Ssekamatte T, Ssenkusu J, Wanyenze RK. COVID-19 awareness, adoption of COVID-19 preventive measures, and effects of COVID-19 lockdown among adolescent boys and young men in Kampala Uganda. J Community Health. 2021;46(4):842–53.
Kansiime MK, Tambo JA, Mugambi I, Bundi M, Kara A, Owuor C. COVID-19 implications on household income and food security in Kenya and Uganda: Findings from a rapid assessment. World Dev. 2021;137:105199.
Cao C, Wang L, Fang R, Liu P, Bi Y, Luo S, et al. Anxiety, depression, and PTSD symptoms among high school students in china in response to the COVID-19 pandemic and lockdown. J Affect Disord. 2022;296:126–9.
Batteux E, Mills F, Jones LF, Symons C, Weston D. The Effectiveness of Interventions for Increasing COVID-19 Vaccine Uptake: A Systematic Review. Vaccines. 2022;10(3):386.
Derevyankina E, Yankovskaya D. The impact of Covid-19 on supply chain management and global economy development. 2021;9(4):765–74.
Bante A, Mersha A, Tesfaye A, Tsegaye B, Shibiru S, Ayele G, et al. Adherence with COVID-19 preventive measures and associated factors among residents of Dirashe District Southern Ethiopia. Patient Prefer Adher. 2021;15:237–49.
Gandhi PA, Rehman T, Ilanchoorian D, Kathirvel S. Community Preparedness and Practices for Prevention and Control of COVID-19 (COP-COVID): An Assessment from Rural Northern India. Disaster Med Public Health Prepared. 2023;17:e29.
Tadesse T, Alemu T, Amogne G, Endazenaw G, Mamo E, Predictors of coronavirus disease,. (COVID-19) prevention practices using health belief model among employees in Addis Ababa, Ethiopia, 2020. Infect Drug Resist. 2019;2020:3751–61.
Tatar M, Shoorekchali JM, Faraji MR, Wilson FA. International COVID-19 vaccine inequality amid the pandemic: Perpetuating a global crisis? J Global Health. 2021;11:03086.
Altindis E. Inequitable COVID-19 vaccine distribution and the intellectual property rights prolong the pandemic. Expert Rev Vaccines. 2022;21(4):427–30.
Burki T. Global COVID-19 vaccine inequity. Lancet Infect Dis. 2021;21(7):922–3.
Ochola EA. Vaccine hesitancy in Sub-Saharan Africa in the Context of COVID-19 vaccination exercise: a systematic review. Diseases. 2023;11(1):32.
Sallam M. COVID-19 vaccine hesitancy worldwide: a concise systematic review of vaccine acceptance rates. Vaccines. 2021;9(2):160.
WHO. World Health Organization. Ten health issues WHO will tackle this year. 2019.
Eccleston-Turner M, Upton H. International collaboration to ensure equitable access to vaccines for COVID-19: the ACT-Accelerator and the COVAX facility. The Milbank Quarterly. 2021;99(2):426–49.
WHO. Accelerating COVID-19 Vaccine Deployment. 2022.
Wong RS. COVID-19 vaccines and herd immunity: Perspectives, challenges and prospects. Malays J Pathol. 2021;43(2):203–17.
Larson HJ, Jarrett C, Eckersberger E, Smith DM, Paterson P. Understanding vaccine hesitancy around vaccines and vaccination from a global perspective: a systematic review of published literature, 2007–2012. Vaccine. 2014;32(19):2150–9.
Hajj Hussein I, Chams N, Chams S, El Sayegh S, Badran R, Raad M, et al. Vaccines through centuries: major cornerstones of global health. Front Public Health. 2015;3:269.
Prasad NK, Lake R, Englum BR, Turner DJ, Siddiqui T, Mayorga-Carlin M, et al. COVID-19 vaccination associated with reduced postoperative SARS-CoV-2 infection and morbidity. Ann Surg. 2022;275(1):31.
Pinato DJ, Ferrante D, Aguilar-Company J, Bower M, Salazar R, Mirallas O, et al. Vaccination against SARS-CoV-2 protects from morbidity, mortality and sequelae from COVID19 in patients with cancer. Eur J Cancer. 2022;171:64–74.
Chung JY, Thone MN, Kwon YJ. COVID-19 vaccines: The status and perspectives in delivery points of view. Adv Drug Deliv Rev. 2021;170:1–25.
Reynolds MW, Secora A, Joules A, Albert L, Brinkley E, Kwon T, et al. Evaluating real-world COVID-19 vaccine effectiveness using a test-negative case–control design. J Comp Eff Res. 2022;11(16):1161–72.
Liu M, Li Y. Advances in COVID-19 vaccines and new coronavirus variants. Front Med. 2022;9:1–10.
Fajar JK, Sallam M, Soegiarto G, Sugiri YJ, Anshory M, Wulandari L, et al. Global Prevalence and Potential Influencing Factors of COVID-19 Vaccination Hesitancy: A Meta-Analysis. Vaccines. 2022;10(8):1356.
Wafula ST, Mugume IB, Sensasi B, Okware S, Chimbaru A, Nanyunja M, et al. Intention to vaccinate against COVID-19 and adherence to non-pharmaceutical interventions against COVID-19 prior to the second wave of the pandemic in Uganda: a cross-sectional study. BMJ Open. 2022;12(6):e057322.
Tracker CV. Vaccines Approved for Use in Uganda. 2022. Available from: https://covid19.trackvaccines.org/country/uganda/ .
MoH. Ministry of Health, Republic of Uganda: Update on COVID-19 vaccination in Uganda. 2022. Cited 2022 25th June. Available from: https://www.health.go.ug/covid/ .
Data OWi. Coronavirus (COVID-19) Vaccinations 2023. Cited 2023 7th March. Available from: https://ourworldindata.org/covid-vaccinations.
Plans-Rubió P. Vaccination coverage for routine vaccines and herd immunity levels against measles and pertussis in the world in 2019. Vaccines. 2021;9(3):256.
Afolabi AA, Ilesanmi OS. Dealing with vaccine hesitancy in Africa: the prospective COVID-19 vaccine context. Pan Afr Med J. 2021;38:1–7.
Acheampong T, Akorsikumah EA, Osae-Kwapong J, Khalid M, Appiah A, Amuasi JH. Examining vaccine Hesitancy in Sub-Saharan Africa: a survey of the knowledge and attitudes among adults to receive COVID-19 vaccines in Ghana. Vaccines. 2021;9(8):814.
Dinga JN, Njoh AA, Gamua SD, Muki SE, Titanji VP. Factors driving COVID-19 Vaccine hesitancy in Cameroon and their implications for Africa: A comparison of two cross-sectional studies conducted 19 months apart in 2020 and 2022. Vaccines. 2022;10(9):1401.
Ouni PD, Namulondo R, Wanume B, Okia D, Olupot PO, Nantale R, et al. COVID-19 vaccine hesitancy among health workers in rural Uganda: A mixed methods study. Vaccine: X. 2023;13:100260.
Ackah BB, Woo M, Stallwood L, Fazal ZA, Okpani A, Ukah UV, et al. COVID-19 vaccine hesitancy in Africa: a scoping review. Global Health Res Policy. 2022;7(1):1–20.
Bongomin F, Olum R, Andia-Biraro I, Nakwagala FN, Hassan KH, Nassozi DR, et al. COVID-19 vaccine acceptance among high-risk populations in Uganda. Ther Adv Infect Dis. 2021;8:20499361211024376.
Calina D, Docea AO, Petrakis D, Egorov AM, Ishmukhametov AA, Gabibov AG, et al. Towards effective COVID-19 vaccines: updates, perspectives and challenges (Review). Int J Mol Med. 2020;46(1):3–16.
Jennings W, Stoker G, Bunting H, Valgarðsson VO, Gaskell J, Devine D, et al. Lack of trust, conspiracy beliefs, and social media use predict COVID-19 vaccine hesitancy. Vaccines. 2021;9(6):593.
Bright B, Babalola CP, Sam-Agudu NA, Onyeaghala AA, Olatunji A, Aduh U, et al. COVID-19 preparedness: capacity to manufacture vaccines, therapeutics and diagnostics in sub-Saharan Africa. Glob Health. 2021;17(1):24.
Marco-Franco JE, Pita-Barros P, Vivas-Orts D, González-de-Julián S, Vivas-Consuelo D. COVID-19, fake news, and vaccines: should regulation be implemented? Int J Environ Res Public Health. 2021;18(2):744.
Forbes. 2021. Cited 2023 21st March. Available from: https://www.forbes.com/sites/jemimamcevoy/2021/06/03/microchips-and-shedding-here-are-5-debunked-covid-vaccine-conspiracy-theories-spreading-online/.
WHO. Strategic Advisory Group of Experts on Immunization (SAGE). 2022.
Nawas GT, Zeidan RS, Edwards CA, El-Desoky RH. Barriers to COVID-19 Vaccines and Strategies to Improve Acceptability and Uptake. J Pharm Pract. 2022;36(4):08971900221081621.
Dai H, Saccardo S, Han MA, Roh L, Raja N, Vangala S, et al. Behavioural nudges increase COVID-19 vaccinations. Nature. 2021;597(7876):404–9.
Licensed drug outlets in Mbarara city. 2021. Cited 24th October 2021. Available from: https://www.nda.or.ug/licensed-outlets/.
Bertram D. (n.d.). Likert scales. 2007;2(10):1-10. Cited 30th March 2023. Retrieved from http://poincare.matf.bg.ac.rs/~kristina/topicdane-likert.pdf.
Mohammed R, Nguse TM, Habte BM, Fentie AM, Gebretekle GB. COVID-19 vaccine hesitancy among Ethiopian healthcare workers. PloS One. 2021;16(12):e0261125.
Danabal KGM, Magesh SS, Saravanan S, Gopichandran V. Attitude towards COVID 19 vaccines and vaccine hesitancy in urban and rural communities in Tamil Nadu, India – a community based survey. BMC Health Serv Res. 2021;21(1):994.
Bain N, Nguyen M, Grech L, Day D, McCartney A, Webber K, et al. COVID-19 vaccine hesitancy in Australian patients with solid organ cancers. Vaccines. 2022;10(9):1373.
Scoccimarro D, Panichi L, Ragghianti B, Silverii A, Mannucci E, Monami M. Sars-CoV2 vaccine hesitancy in Italy: a survey on subjects with diabetes. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2021;31(11):3243–6.
Asadi-Pooya AA, Barzegar Z, Sadeghian S, Nezafat A, Shahisavandi M, Nabavizadeh SA. COVID-19 vaccine hesitancy among patients with epilepsy or other chronic conditions. Disast Med Public Health Prepared. 2022;16(5):1848–50.
Sarasty O, Carpio CE, Hudson D, Guerrero-Ochoa PA, Borja I. The demand for a COVID-19 vaccine in Ecuador. Vaccine. 2020;38(51):8090–8.
Wong LP, Alias H, Wong P-F, Lee HY, AbuBakar S. The use of the health belief model to assess predictors of intent to receive the COVID-19 vaccine and willingness to pay. Hum Vacc Immunother. 2020;16(9):2204–14.
Cambon L, Schwarzinger M, Alla F. Increasing acceptance of a vaccination program for coronavirus disease 2019 in France: a challenge for one of the world’s most vaccine-hesitant countries. Vaccine. 2022;40(2):178–82.
Yeşiltepe A, Aslan S, Bulbuloglu S. Investigation of perceived fear of COVID-19 and vaccine hesitancy in nursing students. Hum Vacc Immunother. 2021;17(12):5030–7.
Yehualashet DE, Seboka BT, Tesfa GA, Mamo TT, Yawo MN, Hailegebreal S. Prevalence and determinants of COVID-19 vaccine hesitancy among the Ethiopian population: a systematic review. Risk Manag Healthc Policy. 2022;15:1433–45.
Lucero-Prisno DE, Ogunkola IO, Imo UF, Adebisi YA. Who Will Pay for the COVID-19 Vaccines for Africa? Am J Trop Med Hyg. 2021;104(3):794–6.
Zaidi A, Elmasaad A, Alobaidli H, Sayed R, Al-Ali D, Al-Kuwari D, et al. Attitudes and Intentions toward COVID-19 vaccination among Health professions students and faculty in Qatar. Vaccines. 2021;9(11):1275.
Savoia E, Harriman NW, Piltch-Loeb R, Bonetti M, Toffolutti V, Testa MA. Exploring the association between misinformation endorsement, opinions on the government response, risk perception, and COVID-19 vaccine hesitancy in the US, Canada, and Italy. Vaccines. 2022;10(5):671.
Kobayashi T, Nishina Y, Tomoi H, Harada K, Matsumoto E, Inaba K, et al. 439. Corowa-kun: Impact of a COVID-19 Vaccine Information Chatbot on Vaccine Hesitancy, Japan 2021. Open Forum Infect Dis. 2021;8(Supplement_1):S321-S2.
Bates BR, Villegas-Botero A, Costales JA, Moncayo AL, Tami A, Carvajal A, et al. COVID-19 vaccine hesitancy in three Latin American countries: reasons given for not becoming vaccinated in Colombia, Ecuador, and Venezuela. Health Commun. 2022;37(12):1465–75.
McElfish PA, Willis DE, Shah SK, Bryant-Moore K, Rojo MO, Selig JP. Sociodemographic determinants of COVID-19 vaccine hesitancy, fear of infection, and protection self-efficacy. J Prim Care Commun Health. 2021;12:21501327211040744.
Ouyang H, Ma X, Wu X. The prevalence and determinants of COVID-19 vaccine hesitancy in the age of infodemic. Hum Vacc Immunother. 2022;18(1):2013694.
Soares P, Rocha JV, Moniz M, Gama A, Laires PA, Pedro AR, et al. Factors associated with COVID-19 vaccine hesitancy. Vaccines. 2021;9(3):300.
Corcoran KE, Scheitle CP, DiGregorio BD. Christian nationalism and COVID-19 vaccine hesitancy and uptake. Vaccine. 2021;39(45):6614–21.
Syed Alwi S, Rafidah E, Zurraini A, Juslina O, Brohi IB, Lukas S. A survey on COVID-19 vaccine acceptance and concern among Malaysians. BMC Public Health. 2021;21(1):1129.
Qunaibi E, Basheti I, Soudy M, Sultan I. Hesitancy of Arab healthcare workers towards COVID-19 vaccination: a large-scale multinational study. Vaccines. 2021;9(5):446.