[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_ung%20th%C6%B0%20c%E1%BB%95%20t%E1%BB%AD%20cung{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_ung thư cổ tử cung":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":10,"definition":18,"discipline":19,"references":20,"faqs":42,"createUser":52,"publishUser":10,"keywords":56,"keywordCount":63,"enrichTopicLink":64,"status":65,"createTime":66,"updateTime":67,"publishTime":10,"linkEnrichedTime":68,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":69,"relateTopics":70},"ung thư cổ tử cung","Ung thư cổ tử cung","Ung thư cổ tử cung (còn được gọi là ung thư cổ tử cung, ung thư vùng xương chậu) là một loại ung thư phát triển từ các tế bào trong cổ tử cung, phần cổ họng của...","\u003Cp>\u003Cstrong>Ung thư cổ tử cung\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Cervical cancer\u003C\u002Fem>) là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô ở vùng chuyển tiếp cổ tử cung, có liên quan trực tiếp đến tình trạng nhiễm dai dẳng các chủng virus sinh u gai ở người (Human Papillomavirus - HPV) nguy cơ cao.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Căn nguyên virus học và cơ chế sinh ung thư HPV\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nUng thư cổ tử cung là một trong số rất ít các bệnh lý ác tính ở người có {{topic|%7B%22topic%22%3A%22c%C4%83n%20nguy%C3%AAn%20vi%20sinh%22%7D}} vật được xác định rõ ràng gần như tuyệt đối. Hơn 99% các trường hợp ung thư cổ tử cung liên quan đến nhiễm trùng dai dẳng các chủng HPV nguy cơ cao (high-risk HPV - hrHPV) lây truyền qua đường tình dục. Trong đó, hai type 16 và 18 chịu trách nhiệm cho hơn 70% tổng số ca mắc, tiếp nối bởi các type 31, 33, 45, 52 và 58.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCơ chế biến đổi ác tính diễn ra qua sự tích hợp bộ gen virus vào hệ gen tế bào chủ, dẫn đến sự biểu hiện quá mức liên tục của hai oncoprotein sinh ung thư chủ đạo:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Oncoprotein E6:\u003C\u002Fstrong> Liên kết với protein ức chế khối u p53 của tế bào chủ thông qua ubiquitin ligase E6AP, thúc đẩy quá trình giáng hóa p53 theo con đường proteasome, làm mất trạm kiểm soát {{topic|%7B%22topic%22%3A%22chu%20k%E1%BB%B3%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%22%7D}} G1\u002FS và triệt tiêu khả năng kích hoạt chết tế bào theo chương trình (apoptosis) khi DNA bị tổn thương.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Oncoprotein E7:\u003C\u002Fstrong> Liên kết ái lực cao với protein ức chế khối u Retinoblastoma (pRb) đã khử phosphoryl, giải phóng các yếu tố phiên mã họ E2F, thúc đẩy tế bào tiến vào pha S sao chép DNA một cách mất kiểm soát.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Tổn thương tiền ung thư và phân loại mô bệnh học\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nUng thư cổ tử cung tiến triển chậm qua nhiều năm từ các tổn thương tiền {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ung%20th%C6%B0%20bi%E1%BB%83u%20m%C3%B4%20v%E1%BA%A3y%22%7D}} (Squamous Intraepithelial Lesions - SIL) hoặc tân sinh trong biểu mô cổ tử cung (Cervical Intraepithelial Neoplasia - CIN):\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Phân loại CIN (Mô học)\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Hệ thống Bethesda (Tế bào học)\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Đặc điểm vi thể & Xu hướng tự nhiên\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>CIN 1\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>LSIL (Tổn thương nội biểu mô vảy độ thấp)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tế bào không điển hình khu trú ở 1\u002F3 dưới biểu mô; thường thoái triển tự nhiên trong vòng 1-2 năm nhờ hệ miễn dịch đào thải virus (tỷ lệ thoái triển 60-70%).\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>CIN 2\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>HSIL (Tổn thương nội biểu mô vảy độ cao)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tế bào loạn sản lan đến 2\u002F3 bề mặt biểu mô; nguy cơ tiến triển thành ung thư xâm lấn cao hơn, cần theo dõi sát hoặc khoét chóp cổ tử cung.\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>CIN 3 \u002F CIS\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>HSIL (Tổn thương nội biểu mô vảy độ cao)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Loạn sản toàn bộ chiều dày biểu mô chưa qua màng đáy (ung thư tại chỗ); tỷ lệ tiến triển thành ung thư xâm lấn vượt quá 30% nếu không điều trị.\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Ung thư xâm lấn\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Xâm lấn qua màng đáy\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Gồm hai phân thể mô học chính: Ung thư biểu mô tế bào vảy (Squamous Cell Carcinoma - chiếm 75-80%) và Ung thư biểu mô tuyến (Adenocarcinoma - chiếm 20-25%, tiên lượng xấu hơn).\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Chiến lược dự phòng cấp một và tầm soát định kỳ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã phát động chiến lược toàn cầu nhằm thanh toán ung thư cổ tử cung dựa trên mô hình 90-70-90 vào năm 2030:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Dự phòng cấp một bằng vắc-xin HPV:\u003C\u002Fstrong> Vắc-xin tái tổ hợp (như Gardasil 9) chứa các hạt giống virus (Virus-Like Particles - VLP) bảo vệ chống 9 type HPV (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Tiêm chủng đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất khi thực hiện cho trẻ em gái và trai từ 9-14 tuổi trước khi có phơi nhiễm tình dục đầu tiên.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tầm soát định kỳ bằng xét nghiệm HPV-DNA:\u003C\u002Fstrong> Xét nghiệm phát hiện DNA của các chủng hrHPV là phương pháp tầm soát đầu tay được khuyến cáo ưu tiên nhờ độ nhạy vượt trội (> 95%) so với tế bào học truyền thống, cho phép kéo dài khoảng cách tầm soát lên mỗi 5 năm nếu kết quả âm tính.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tế bào học cổ tử cung (Pap smear \u002F Liquid-Based Cytology - LBC):\u003C\u002Fstrong> Đánh giá hình thái tế bào bong vùng chuyển tiếp, thường dùng phối hợp đồng thời (co-testing) hoặc làm xét nghiệm phân loại (triage) khi HPV dương tính.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Soi cổ tử cung và sinh thiết định vị:\u003C\u002Fstrong> Soi cổ tử cung phóng đại có tẩm acid acetic 3-5% (nhận diện vùng biểu mô trắng acid) và dung dịch Lugol (nhận diện vùng mất bắt màu iod) hướng dẫn bấm sinh thiết giải phẫu bệnh chính xác.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Điều trị đa mô thức theo phân loại giai đoạn FIGO\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nPhương thức {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91i%E1%BB%81u%20tr%E1%BB%8B%20ung%20th%C6%B0%22%7D}} cổ tử cung phụ thuộc chặt chẽ vào giai đoạn bệnh theo {{topic|%7B%22topic%22%3A%22h%E1%BB%87%20th%E1%BB%91ng%20ph%C3%A2n%20lo%E1%BA%A1i%22%7D}} của Liên đoàn Sản Phụ khoa Quốc tế (FIGO 2018):\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Giai đoạn rất sớm (FIGO IA1):\u003C\u002Fstrong> Khoét chóp cổ tử cung bằng vòng điện (LEEP) hoặc dao lạnh (Cold Knife Conization) là đủ triệt căn và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22b%E1%BA%A3o%20t%E1%BB%93n%20kh%E1%BA%A3%20n%C4%83ng%20sinh%20s%E1%BA%A3n%22%7D}} nếu diện cắt sạch và không có xâm lấn mạch máu - bạch huyết (LVSI).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Giai đoạn sớm có thể phẫu thuật (FIGO IA2 - IB2, IIA1):\u003C\u002Fstrong> Phẫu thuật cắt tử cung triệt căn (phẫu thuật Wertheim-Meigs) kèm vét hạch chậu hai bên. Bệnh nhân trẻ mong muốn bảo tồn thiên chức làm mẹ có thể lựa chọn phẫu thuật cắt cổ tử cung triệt căn (radical trachelectomy).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Giai đoạn tiến triển tại chỗ (FIGO IB3, IIA2, IIB - IVA):\u003C\u002Fstrong> Phẫu thuật không còn là chỉ định ưu tiên; thay vào đó, Hóa - Xạ trị đồng thời (Concurrent Chemoradiotherapy - CCRT) là tiêu chuẩn vàng. Phác đồ gồm xạ trị chiếu ngoài (EBRT) kết hợp hóa chất cisplatin hàng tuần, sau đó tiếp nối bằng xạ trị áp sát (brachytherapy) đưa nguồn phóng xạ vào buồng tử cung và âm đạo để tăng liều diệt u tối đa mà không gây hại trực tràng và bàng quang.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Giai đoạn tái phát hoặc di căn xa (FIGO IVB):\u003C\u002Fstrong> Hóa trị toàn thân phối hợp phác đồ platin kết hợp kháng thể ức chế tạo mạch bevacizumab và thuốc miễn dịch ức chế PD-1 (pembrolizumab cho bệnh nhân có CPS PD-L1 ≥ 1).\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n","Cervical cancer","Ung thư cổ tử cung (Cervical cancer) là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô ở vùng chuyển tiếp cổ tử cung, có liên quan trực tiếp đến tình trạng nhiễm dai dẳng các chủng virus sinh u gai ở người (Human Papillomavirus - HPV) nguy cơ cao.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[21,29,36],{"citationText":22,"title":23,"authors":24,"source":25,"year":26,"doi":27,"url":28},"Bhatla (2014). Role of Human Papillomavirus Detection in Cervical Cancer Screening. Precancerous Lesions of Cervix: Prevention, Early Diagnosis and Management.","Role of Human Papillomavirus Detection in Cervical Cancer Screening","Bhatla","Precancerous Lesions of Cervix: Prevention, Early Diagnosis and Management",2014,"10.5005\u002Fjp\u002Fbooks\u002F12324_9","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.5005\u002Fjp\u002Fbooks\u002F12324_9",{"citationText":30,"title":31,"authors":32,"source":32,"year":33,"doi":34,"url":35},"World Health Organization (2024). WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention. World Health Organization.","WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention","World Health Organization",2024,"10.2471\u002Fb09020","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.2471\u002Fb09020",{"citationText":37,"title":38,"authors":32,"source":32,"year":39,"doi":40,"url":41},"World Health Organization (2026). WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention: use of human papillomavirus (HPV) DNA genotyping. Web Annex A. Evidence summaries. World Health Organization.","WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention: use of human papillomavirus (HPV) DNA genotyping. Web Annex A. Evidence summaries",2026,"10.2471\u002Fb09736","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.2471\u002Fb09736",[43,46,49],{"question":44,"answer":45},"Những chủng HPV nào chịu trách nhiệm cho phần lớn các ca ung thư cổ tử cung?","HPV chủng 16 và 18 là hai type sinh ung thư mạnh nhất, chịu trách nhiệm cho hơn 70% tổng số ca ung thư cổ tử cung toàn cầu; các type nguy cơ cao khác bao gồm 31, 33, 45, 52 và 58.",{"question":47,"answer":48},"Chiến lược tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ hiện nay bao gồm những xét nghiệm nào?","Tầm soát định kỳ bao gồm xét nghiệm tế bào học cổ tử cung (Pap smear truyền thống hoặc ThinPrep\u002FLiquid-based cytology) và xét nghiệm định type HPV-DNA nguy cơ cao, hoặc phối hợp đồng thời (co-testing) mỗi 3-5 năm.",{"question":50,"answer":51},"Vắc-xin phòng ngừa HPV có hiệu quả tốt nhất khi nào?","Vắc-xin (như Gardasil 9) đạt hiệu quả sinh miễn dịch cao nhất và bảo vệ tối ưu khi được tiêm cho trẻ em gái và trai trong độ tuổi từ 9 đến 14 tuổi, trước khi bắt đầu có hoạt động quan hệ tình dục.",{"id":53,"researcherId":10,"name":54,"imageUrl":55},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[57,58,59,60,61,62],"căn nguyên vi sinh","chu kỳ tế bào","ung thư biểu mô vảy","điều trị ung thư","hệ thống phân loại","bảo tồn khả năng sinh sản",6,false,"PUBLISHED","2023-09-20T06:34:26.536+00:00","2026-09-08T13:13:32.016+00:00","2026-09-08T13:13:30.904+00:00",245,[71,80,83,86,89,92,95,98,101,106],{"id":72,"title":73,"term":72,"englishTitle":72,"definition":74,"discipline":75,"disciplineCode":76,"disciplineLabel":77,"disciplineColor":78,"disciplineIcon":79},"proton","Proton là gì? Cấu trúc và ứng dụng của Proton","Proton là một hạt hạ nguyên tử bền vững thuộc nhóm baryon cấu tạo từ hai quark lên và một quark xuống, mang điện tích nguyên tố dương và có khối lượng nghỉ xấp xỉ 1.6726 x 10^-27 kg nằm trong hạt nhân nguyên tử.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":81,"title":82,"term":81,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"saccharomyces cerevisiae","Saccharomyces cerevisiae là gì? Các công bố khoa học về Saccharomyces cerevisiae",{"id":84,"title":85,"term":84,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nano bạc","Nano bạc là gì? Các bài nghiên cứu khoa học về Nano bạc",{"id":87,"title":88,"term":87,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"acute toxicity","Acute toxicity là gì? Các nghiên cứu khoa học về Acute toxicity",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"apoptosis","Apoptosis là gì? Các nghiên cứu khoa học về Apoptosis",{"id":93,"title":94,"term":93,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"can thiệp dinh dưỡng","Can thiệp dinh dưỡng là gì? Các nghiên cứu khoa học",{"id":96,"title":97,"term":96,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"ontology","Ontology là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Ontology",{"id":99,"title":100,"term":99,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"xelox","Xelox là gì? Các nghiên cứu khoa học về Xelox",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":104,"definition":105,"discipline":75,"disciplineCode":76,"disciplineLabel":77,"disciplineColor":78,"disciplineIcon":79},"hạt nhân nhẹ","Hạt nhân nhẹ là gì? Cấu trúc, tính chất lượng tử và phản ứng nhiệt hạch","light nucleus","Hạt nhân nhẹ là các hạt nhân nguyên tử có số khối nhỏ (thông thường A ≤ 20), bao gồm các đồng vị của hydro, heli, liti, beri, bo và cacbon, đóng vai trò then chốt trong phản ứng tổng hợp nhiệt hạch sao và tổng hợp nguyên tố nguyên thủy Big Bang.",{"id":107,"title":108,"term":107,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"chiếu xạ","Chiếu xạ là gì? Các nghiên cứu khoa học về Chiếu xạ"]