[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_trois%20ilets%20volcanism{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_trois%20ilets%20volcanism":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":17,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":21,"discipline":22,"references":23,"faqs":47,"createUser":57,"publishUser":61,"keywords":62,"keywordCount":73,"enrichTopicLink":74,"status":75,"createTime":76,"updateTime":77,"publishTime":78,"linkEnrichedTime":79,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":80,"wikidataId":10,"relateTopics":81},"trois ilets volcanism","Trois Ilets volcanism là gì? Địa chất núi lửa Martinique","Trois Ilets volcanism là đơn vị núi lửa đơn nguồn thuộc cung gần đây tại đảo Martinique, hoạt động từ 2,36 Ma đến 0,35 Ma theo định tuổi K-Ar.","\u003Cp>Trois Ilets volcanism là một đơn vị núi lửa phun trào thuộc cung gần đây tại đảo Martinique trong quần đảo Tiểu Antilles. Đơn vị địa chất này đặc trưng bởi quần thể các núi lửa đơn nguồn phân bố tại bán đảo Trois Ilets, giữ vai trò quan trọng trong việc làm sáng tỏ cơ chế dịch chuyển của ranh giới hút chìm mảng kiến tạo Caribe.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bối cảnh kiến tạo và khung thời gian phun trào\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Lịch sử {{topic|%7B%22topic%22%3A%22n%C3%BAi%20l%E1%BB%ADa%22%7D}} tại đảo Martinique phản ánh sự tương tác phức tạp kéo dài qua nhiều kỷ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%8Ba%20ch%E1%BA%A5t%22%7D}} giữa mảng kiến tạo Nam Mỹ và mảng kiến tạo Caribe. Trong khu vực này, mảng đại dương Nam Mỹ bị hút chìm chéo góc xuống dưới mảng Caribe với {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%E1%BB%91c%20%C4%91%E1%BB%99%20h%E1%BB%99i%20t%E1%BB%A5%22%7D}} tương đối chậm, tạo nên vòng cung đảo Tiểu Antilles dạng hình cánh cung kéo dài từ bắc xuống nam.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Theo công trình nghiên cứu địa niên đại chi tiết của Germa và cs. (2011), toàn bộ lịch sử địa chất đảo Martinique được cấu thành từ 8 đơn vị núi lửa kế tiếp nhau. Sự phân bố không gian và thời gian của các đơn vị này minh chứng rõ nét cho xu hướng dịch chuyển dần về phía tây của đới phun trào núi lửa kể từ thế Tiệm Tân (Oligocene). Trong chuỗi tiến hóa này, trung tâm núi lửa Trois Ilets đại diện cho một pha phun trào bản lề của cung gần đây, nối tiếp sau giai đoạn hoạt động của phức hệ núi lửa Morne Jacob (Germa và cs., 2010).\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Các phép đo định tuổi kali-argon (K-Ar) theo kỹ thuật Cassignol-Gillot do Germa và cs. (2011) thực hiện trên pha khối nền vi tinh tách từ các mẫu đá tươi đã xác định hoạt động phun trào tại Trois Ilets diễn ra trong khoảng thời gian từ 2,358 Ma đến 346 ka (tương đương khoảng từ 2,36 triệu năm đến 0,35 triệu năm trước). Hoạt động núi lửa tại đây kéo dài trong khoảng thời gian ít nhất 2 triệu năm, trải dài từ thế Pleistocene sớm (bậc Gelasian) cho đến thế Pleistocene giữa (bậc Chibanian). Khung thời gian kéo dài này cho thấy {{topic|%7B%22topic%22%3A%22magma%22%7D}} đã dâng lên ngắt quãng qua nhiều kênh dẫn độc lập thay vì tích tụ tạo nên một vòm tích tụ magma khổng lồ dài hạn duy nhất.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Đặc điểm thạch học và hình thái núi lửa đơn nguồn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Khác biệt căn bản với các phức hệ núi lửa dạng tầng khổng lồ nhiều chu kỳ như ngọn núi lửa Montagne Pelée ở phía bắc đảo Martinique từng phun trào thảm khốc vào năm 1902 phá hủy hoàn toàn thành phố cảng Saint-Pierre, Trois Ilets volcanism có cấu trúc thạch học chủ yếu gồm các nón xỉ và vòm dung nham đơn nguồn nằm rải rác trên bán đảo Trois Ilets.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Các núi lửa đơn nguồn này được hình thành trong các đợt dâng magma độc lập, mỗi tâm phun trào chỉ hoạt động trong một khoảng thời gian địa chất tương đối ngắn rồi ngừng hoạt động vĩnh viễn mà không tái kích hoạt tại chính vị trí đó. Theo phân tích thạch học của Germa và cs. (2011), các sản phẩm phun trào tại khu vực Trois Ilets biến thiên từ andesit bazan đến andesit giàu {{topic|%7B%22topic%22%3A%22silica%22%7D}}, phản ánh sự phân mảnh thạch học và quá trình kết tinh phân đoạn diễn ra ở các mức sâu trung gian trong vỏ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22th%E1%BA%A1ch%20quy%E1%BB%83n%22%7D}}.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Về mặt {{topic|%7B%22topic%22%3A%22kho%C3%A1ng%20v%E1%BA%ADt%20h%E1%BB%8Dc%22%7D}}, các mẫu đá andesit và andesit bazan tại Trois Ilets chứa các ban tinh plagioclase chiếm ưu thế, đi kèm với clinopyroxene, orthopyroxene và oxit sắt-titan. Ở một số thể vòm dung nham có mức độ tiến hóa cao hơn, sự xuất hiện của amphibole phản ánh hàm lượng nước hòa tan đáng kể trong pha magma trước khi dâng lên mặt đất. Khối nền của đá thường mang cấu trúc vi hạt hoặc hoa văn thủy tinh phản ánh sự làm nguội nhanh khi tiếp xúc với môi trường khí quyển hoặc nước biển nông.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cấu trúc kiến tạo khống chế hệ thống kênh dẫn magma\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sự phân bố các tâm phun trào đơn nguồn tại bán đảo Trois Ilets chịu sự kiểm soát chặt chẽ của các cấu trúc {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%A9t%20g%C3%A3y%22%7D}} khu vực. Các nhà địa chất học nhận diện hai hệ thống đứt gãy chính đan xen nhau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Hệ thống đứt gãy phương song song với vòng cung đảo: Đóng vai trò là các đới nứt toác giãn tách tạo điều kiện cho các khối magma thể tích nhỏ từ đới {{topic|%7B%22topic%22%3A%22manti%22%7D}} dâng lên nhanh qua vỏ mỏng.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Hệ thống đứt gãy phương cắt ngang vòng cung đảo: Đóng vai trò các đới trượt bằng và chia cắt các khối địa hào, định hình vị trí tọa lạc cụ thể của các nón xỉ và các vòm dung nham cục bộ.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Do dung nham andesit có độ nhớt tương đối cao, các đợt phun trào ngắt quãng thường không tạo ra dòng chảy tràn trải rộng mà có xu hướng đùn ép chậm tạo thành các vòm dung nham dốc đứng cục bộ xen kẽ với các tầng vật liệu mảnh vụn núi lửa và tro bụi lắng đọng xung quanh chân vòm.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Đối chiếu với các đơn vị núi lửa chính tại đảo Martinique\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Để nhận diện vị trí của Trois Ilets volcanism trong toàn bộ lịch sử địa chất của đảo Martinique, các nhà nghiên cứu đã thiết lập bảng đối chiếu giữa các đơn vị kiến tạo núi lửa chủ yếu:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Đơn vị núi lửa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Giai đoạn hoạt động\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kiểu hình phun trào chính\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Thành phần thạch học ưu thế\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Phức hệ móng cổ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Miocene sớm\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Dòng dung nham biển sâu và đá vụn núi lửa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bazan đến andesit bazan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dãy Vauclin-Pitault\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Miocene giữa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Núi lửa dạng tầng cổ và vòm dung nham\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Andesit và dacit\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Núi lửa Morne Jacob\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Miocene muộn đến Pliocene\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Núi lửa dạng khiên khổng lồ ban đầu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Andesit bazan chuyển sang andesit\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Trois Ilets volcanism\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pleistocene sớm đến Pleistocene giữa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Quần thể núi lửa đơn nguồn và vòm độc lập\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Andesit bazan đến andesit giàu silica\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Phức hệ Carbet\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pleistocene\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Các vòm dung nham dạng chóp nhọn lớn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Dacit và andesit giàu silica\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Montagne Pelée\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pleistocene muộn đến nay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Núi lửa dạng tầng hoạt động phức hợp\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Andesit peléean tạo dòng mạt vụn núi lửa\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Cp>Bảng so sánh trên cho thấy rõ nét tính chất chuyển tiếp của Trois Ilets volcanism: đây là giai đoạn mà cơ chế phun nổ tập trung quy mô lớn của các núi lửa dạng khiên khổng lồ tạm thời nhường chỗ cho kiểu phun trào phân tán đơn nguồn, trước khi chuyển sang các phức hệ vòm dacit đồ sộ của Carbet.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ý nghĩa địa động lực học và mô hình hóa manti\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sự hiện diện của Trois Ilets volcanism cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng cho việc giải mã lịch sử {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%8Ba%20%C4%91%E1%BB%99ng%20l%E1%BB%B1c%20h%E1%BB%8Dc%22%2C%22text%22%3A%22%C4%91%E1%BB%8Ba%20%C4%91%E1%BB%99ng%20l%E1%BB%B1c%22%7D}} của khu vực biển Caribe. Việc dịch chuyển vị trí phun trào từ phía đông sang phía tây trên đảo Martinique phản ánh sự thay đổi độ sâu hút chìm của bản mảng đại dương và sự biến đổi góc nghiêng của đới Benioff theo thời gian địa chất.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Trong công trình nghiên cứu thạch học địa hóa sâu rộng, Labanieh và cs. (2012) đã phân tích chi tiết các dấu vết đồng vị và tỷ số nguyên tố vết của đá núi lửa trên khắp đảo Martinique. Kết quả cho thấy thành phần magma tại đảo mang dấu ấn kép độc đáo: một phần bắt nguồn từ quá trình tách nước của vỏ đại dương bị biến chất hút chìm, và một phần bắt nguồn từ sự nóng chảy trực tiếp của các lớp trầm tích đáy biển bị kéo xuống sâu theo khoảng cách tương đối tới rãnh hút chìm. Các đá magma tại Trois Ilets đóng vai trò là mẫu chuẩn để theo dõi sự biến đổi theo không gian và thời gian của các nguồn đóng góp này vào manti nêm bên trên.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Điều kiện địa chất đặc thù và các vấn đề khoa học còn mở\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mặc dù các phép định tuổi đồng vị K-Ar do Germa và cs. (2011) thực hiện đã cung cấp một khung thời gian vững chắc, việc phân tích thực địa tại bán đảo Trois Ilets vẫn đối mặt với nhiều trở ngại tự nhiên đáng kể. Do nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới ẩm, quá trình phong hóa nhiệt đới sâu diễn ra vô cùng mạnh mẽ, biến đổi nhiều khối đá bề mặt thành các lớp đất đỏ laterit dày đặc, che lấp các mặt tiếp xúc địa tầng quan trọng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Bên cạnh đó, thảm thực vật rừng nhiệt đới rậm rạp hạn chế khả năng quan sát liên tục các cấu trúc đứt gãy vi mô bằng phương pháp địa chất dã ngoại truyền thống. Sự tương tác thời gian thực giữa các đợt dâng magma đơn nguồn tại Trois Ilets và các đợt phun nổ của phức hệ Carbet lân cận vẫn đang là chủ đề tranh luận khoa học, đòi hỏi sự kết hợp thêm của các phương pháp thăm dò địa vật lý như thăm dò từ - tellur (MT), thăm dò trọng lực và mô phỏng số địa chấn ba chiều để làm sáng tỏ hoàn toàn kiến trúc ngầm của hệ thống dẫn magma cổ xưa này.\u003C\u002Fp>\n","Trois Ilets volcanism",[19,20],"hoạt động núi lửa Trois Ilets","núi lửa Trois Ilets","Trois Ilets volcanism là đơn vị phun trào núi lửa đơn nguồn thuộc cung gần đây tại đảo Martinique, hoạt động trong khoảng từ 2,36 triệu năm đến 0,35 triệu năm trước.","NATURAL_SCIENCES",[24,32,39],{"citationText":25,"title":26,"authors":27,"source":28,"year":29,"doi":30,"url":31},"Germa, A., Quidelleur, X., Labanieh, S., Chauvel, C., & Lahitte, P. (2011). The volcanic evolution of Martinique Island: Insights from K–Ar dating into the Lesser Antilles arc migration since the Oligocene. Journal of Volcanology and Geothermal Research, 208(3-4), 122-135.","The volcanic evolution of Martinique Island: Insights from K–Ar dating into the Lesser Antilles arc migration since the Oligocene","Germa, A., Quidelleur, X., Labanieh, S., Chauvel, C., Lahitte, P.","Journal of Volcanology and Geothermal Research",2011,"10.1016\u002Fj.jvolgeores.2011.09.007","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.jvolgeores.2011.09.007",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":28,"year":36,"doi":37,"url":38},"Germa, A., Quidelleur, X., Labanieh, S., Lahitte, P., & Chauvel, C. (2010). The eruptive history of Morne Jacob volcano (Martinique Island, French West Indies): Geochronology, geomorphology and geochemistry of the earliest volcanism in the recent Lesser Antilles arc. Journal of Volcanology and Geothermal Research, 198(3-4), 297-310.","The eruptive history of Morne Jacob volcano (Martinique Island, French West Indies): Geochronology, geomorphology and geochemistry of the earliest volcanism in the recent Lesser Antilles arc","Germa, A., Quidelleur, X., Labanieh, S., Lahitte, P., Chauvel, C.",2010,"10.1016\u002Fj.jvolgeores.2010.09.013","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.jvolgeores.2010.09.013",{"citationText":40,"title":41,"authors":42,"source":43,"year":44,"doi":45,"url":46},"Labanieh, S., Chauvel, C., Germa, A., & Quidelleur, X. (2012). Martinique: a Clear Case for Sediment Melting and Slab Dehydration as a Function of Distance to the Trench. Journal of Petrology, 53(12), 2441-2464.","Martinique: a Clear Case for Sediment Melting and Slab Dehydration as a Function of Distance to the Trench","Labanieh, S., Chauvel, C., Germa, A., Quidelleur, X.","Journal of Petrology",2012,"10.1093\u002Fpetrology\u002Fegs055","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1093\u002Fpetrology\u002Fegs055",[48,51,54],{"question":49,"answer":50},"Trois Ilets volcanism hoạt động trong khoảng thời gian nào?","Các phép định tuổi kali-argon xác định hoạt động phun trào tại Trois Ilets diễn ra trong khoảng từ 2,358 Ma đến 346 ka, kéo dài trong ít nhất 2 triệu năm.",{"question":52,"answer":53},"Thành phần thạch học chính của Trois Ilets volcanism là gì?","Sản phẩm phun trào chủ yếu bao gồm các vòm dung nham và nón xỉ đơn nguồn có thành phần biến thiên từ andesit bazan đến andesit giàu silica.",{"question":55,"answer":56},"Ý nghĩa khoa học của Trois Ilets volcanism đối với khu vực Caribe là gì?","Trois Ilets volcanism là bằng chứng thực nghiệm quan trọng minh chứng cho sự dịch chuyển về phía tây của cung núi lửa Tiểu Antilles và cơ chế tương tác manti trong đới hút chìm.",{"id":58,"researcherId":10,"name":59,"imageUrl":60},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":58,"researcherId":10,"name":59,"imageUrl":60},[63,64,65,66,67,68,69,70,71,72],"núi lửa","địa chất","tốc độ hội tụ","magma","silica","thạch quyển","khoáng vật học","đứt gãy","manti","địa động lực học",10,true,"PUBLISHED","2025-12-01T11:20:52.565+00:00","2026-09-24T05:17:41.504+00:00","2026-09-24T04:55:53.525+00:00","2026-09-24T05:17:40.962+00:00",0,[82,85,88,90,93,96,99,101,104,113],{"id":83,"title":84,"term":83,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"cấu trúc tinh thể","Cấu trúc tinh thể là gì? Các nghiên cứu về Cấu trúc tinh thể",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"động đất","Động đất là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Động đất",{"id":67,"title":89,"term":67,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"Silica là gì? Các công bố nghiên cứu khoa học về Silica",{"id":91,"title":92,"term":91,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"unesco","UNESCO là gì? Các nghiên cứu khoa học về UNESCO",{"id":94,"title":95,"term":94,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"xỉ lò cao nghiền mịn","Xỉ lò cao nghiền mịn là gì? Các nghiên cứu khoa học",{"id":97,"title":98,"term":97,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"chiếu xạ","Chiếu xạ là gì? Các nghiên cứu khoa học về Chiếu xạ",{"id":68,"title":100,"term":68,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"Thạch quyển là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"kaolinite","Kaolinite là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":107,"definition":108,"discipline":22,"disciplineCode":109,"disciplineLabel":110,"disciplineColor":111,"disciplineIcon":112},"silicat","Silicat là gì? Cấu trúc, phân loại và ứng dụng khoáng vật silicat","silicate","Silicat là nhóm hợp chất hóa học chứa khung anion silic–oxy với đơn vị cấu trúc cơ bản là tứ diện [SiO₄]⁴⁻, chiếm hơn 90% khối lượng vỏ Trái Đất và đóng vai trò nền tảng trong khoáng vật học, địa chất học cùng ngành công nghiệp gốm sứ, thủy tinh và xi măng.","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":114,"title":115,"term":114,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"gia tốc nền đất","Gia tốc nền đất là gì? Các nghiên cứu khoa học về Gia tốc nền đất"]