[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_trichothecenes{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_trichothecenes":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":21,"discipline":22,"references":23,"faqs":45,"createUser":55,"publishUser":59,"keywords":63,"keywordCount":64,"enrichTopicLink":65,"status":66,"createTime":67,"updateTime":68,"publishTime":69,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":70,"relateTopics":71},"trichothecenes","Trichothecenes là gì? Độc tính vi nấm và cơ chế tác động","Trichothecenes là nhóm mycotoxin độc hại do vi nấm Fusarium sinh ra trên ngũ cốc, gây ức chế tổng hợp protein và tổn thương miễn dịch ở người và động vật.","\u003Ch2>Định nghĩa và phân loại chung\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trichothecenes là nhóm mycotoxin (độc tố nấm mốc) sesquiterpene được sản xuất chủ yếu bởi các loài Fusarium, Stachybotrys và Trichoderma. Chúng thường xuất hiện trên ngũ cốc, hạt đậu và thực phẩm lưu trữ kém vệ sinh, gây nguy cơ sức khỏe cho người và động vật khi tiêu thụ qua đường ăn uống hoặc hít phải bào tử nấm có chứa độc tố.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Theo cấu trúc hóa học và nhóm chức bên ngoài vòng cầu, trichothecenes được phân thành bốn loại chính:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Type A:\u003C\u002Fstrong> không có nhóm carbonyl tại vị trí C-8, ví dụ T-2 toxin và HT-2 toxin.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Type B:\u003C\u002Fstrong> có nhóm carbonyl tại C-8, ví dụ deoxynivalenol (DON – vomitoxin) và nivalenol.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Type C:\u003C\u002Fstrong> chứa vòng epoxide kép hoặc nhóm ether cầu tạo liên kết bổ sung.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Type D:\u003C\u002Fstrong> có cầu phụ nối giữa C-4 và C-15 (ví dụ satratoxin).\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Phân loại này rất quan trọng để đánh giá độc tính và cơ chế tác động, bởi Type A thường độc hơn Type B do cấu trúc epoxide dễ phản ứng. Các khuyến nghị giám sát trichothecenes trong thực phẩm được ban hành bởi EFSA và Codex Alimentarius nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. EFSA – Mycotoxins\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Cấu trúc hóa học và con đường tổng hợp\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Khung cơ bản của trichothecenes là hệ sesquiterpene C15 với vòng epoxide tại vị trí C-12\u002F13, nhóm hydroxyl và ester hóa tạo nên các biến thể về độc tính. Điểm chung là vòng epoxide (–O–) hình thành giữa hai nguyên tử cacbon kề nhau, chịu trách nhiệm gây ức chế tổng hợp protein và độc tính cấp tính.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Con đường sinh tổng hợp bắt đầu từ farnesyl diphosphate (FPP), thông qua enzyme trichodiene synthase (TRI5) tạo trichodiene. Tiếp theo là chuỗi oxy hóa và biến đổi chức năng do các enzyme cytochrome P450 (TRI4), dehydrogenase (TRI101) và acetyltransferase (TRI3) thực hiện, lần lượt hình thành các dẫn chất Type A và B.\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Enzyme\u003C\u002Fth>\u003Cth>Chức năng\u003C\u002Fth>\u003Cth>Gen tương ứng\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Trichodiene synthase\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chuyển FPP → trichodiene\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>TRI5\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Cytochrome P450 monooxygenase\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Oxy hóa đa điểm\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>TRI4\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Acetyltransferase\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Gắn nhóm acetyl\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>TRI3\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Dehydrogenase\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Khử\u002Fhóa chức năng hydroxyl\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>TRI101\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Sự điều hòa chuỗi gene TRI chịu ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường như nhiệt độ, độ ẩm và pH, dẫn đến sự khác biệt về nồng độ trichothecenes trong cùng một loài Fusarium. PubChem – Deoxynivalenol\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Cơ chế độc tính và tác động tế bào\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trichothecenes ức chế tổng hợp protein bằng cách gắn vào tiểu đơn vị 60S của ribosome, ngăn ngừa quá trình peptidyl transferase. Kết quả là dịch mã dừng lại, gây stress nội bào, kích hoạt phản ứng unfolded protein response và apoptosis.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Kích hoạt đường dẫn MAPK (p38, JNK), tăng sinh cytokine viêm như TNF-α, IL-6.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tăng tạo các gốc tự do phản ứng (ROS), gây tổn thương màng ty thể và DNA.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Ức chế hoạt động enzyme tổng hợp DNA và RNA khi liên kết epoxide.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Ứng dụng tế bào in vitro (đại thực bào, tế bào gan, ruột) và mô hình động vật cho thấy độc tính của Type A (T-2 toxin) cao gấp nhiều lần DON. Ngoài ra, trichothecenes còn gây giảm miễn dịch, suy giảm tạo tế bào máu và rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng. CDC – Mycotoxins\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phân bố và nguồn gốc trong thực phẩm\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trichothecenes thường xuất hiện trong ngũ cốc (lúa mì, ngô, lúa mạch), đậu tương và các sản phẩm làm từ hạt ở điều kiện độ ẩm >20% và nhiệt độ 10–30 °C. Tại châu Âu, DON được phát hiện ở >70% mẫu lúa mì thu hoạch; tại Bắc Mỹ, T-2 toxin phổ biến trong lúa mạch.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Khả năng nhiễm nấm và sản sinh độc tố phụ thuộc vào điều kiện khí hậu, kỹ thuật canh tác và bảo quản sau thu hoạch. Các vụ nấm mốc thường gia tăng sau mùa mưa hoặc lưu kho ẩm ướt, đòi hỏi kiểm soát độ ẩm ≤13% và vệ sinh bề mặt silo.\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Thực phẩm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Loại trichothecene\u003C\u002Fth>\u003Cth>Phạm vi nồng độ (µg\u002Fkg)\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Lúa mì\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>DON, NIV\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>100–5 000\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Ngô\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Zearalenone, DON\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>50–3 000\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Lúa mạch\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>T-2, HT-2\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>10–500\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Hệ thống giám sát của EFSA và FDA đưa ra giá trị giới hạn pháp lý DON ≤1 000 µg\u002Fkg trong lúa mì, đồng thời khuyến nghị sử dụng ELISA và LC–MS\u002FMS để phát hiện nhanh và chính xác. FDA – Mycotoxins\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phương pháp phát hiện và định lượng\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Phát hiện trichothecenes thường kết hợp các kỹ thuật sắc ký và miễn dịch để đạt độ nhạy cao ở ngưỡng µg\u002Fkg (ppb). Phương pháp chuẩn xác nhất là sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC–MS\u002FMS), cho phép phân tích đồng thời nhiều đồng phân và định lượng chính xác trong mẫu thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.\u003C\u002Fp>\u003Cp>ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) là phương pháp nhanh, dễ thực hiện, thích hợp sàng lọc số lượng lớn mẫu tại hiện trường. Kit ELISA thương mại cho DON, T-2 và HT-2 toxin có độ nhạy ~50 µg\u002Fkg và thời gian phân tích <2 giờ.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>LC–MS\u002FMS: độ nhạy 1–5 µg\u002Fkg, phân biệt đồng phân tốt.\u003C\u002Fli>\u003Cli>HPLC–UV\u002FPDA: sử dụng bước sóng 220–260 nm, ngưỡng phát hiện ~50–100 µg\u002Fkg.\u003C\u002Fli>\u003Cli>ELISA: sàng lọc nhanh, ngưỡng ~50 µg\u002Fkg.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Lateral flow assay: kiểm tra nhanh (<15 phút) tại kho chứa và nhà máy xay xát.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Kỹ thuật quang phổ FTIR và Raman đang được nghiên cứu ứng dụng để phát hiện nhanh mẫu không phá hủy, tuy độ phân giải kém hơn sắc ký nhưng chi phí thấp và khả năng tự động hóa cao.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Tác động độc học trên động vật và con người\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trichothecenes gây độc cấp tính với liều cao: buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, chóng mặt và tổn thương niêm mạc tiêu hóa. Liều gây chết trung bình (LD50) cho T-2 toxin ở chuột dao động 3–10 mg\u002Fkg thể trọng.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Ở liều thấp mãn tính, DON (vomitoxin) làm giảm tăng trưởng, ức chế miễn dịch, thay đổi chức năng gan và thận, đặc biệt nguy hiểm với trẻ em và động vật non. Nghiên cứu cho thấy NOAEL cho DON ở người ~1 µg\u002Fkg\u002Fngày và JECFA đề xuất PTDI (Provisional Tolerable Daily Intake) là 1 µg\u002Fkg thể trọng\u002Fngày.\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Độc tố\u003C\u002Fth>\u003Cth>LD50 (mg\u002Fkg, chuột)\u003C\u002Fth>\u003Cth>PTDI (µg\u002Fkg\u002Fngày)\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>T-2 toxin\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>3–7\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>—\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>DON\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>46–78\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>1\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>HT-2 toxin\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>16–30\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>—\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Cơ chế độc học chủ yếu qua ức chế tổng hợp protein, kích hoạt stress nội bào, tăng ROS và apoptosis. Trichothecenes cũng gây rối loạn nội tiết và cư trú lâu dài trong mô gan, thận và tủy xương, dẫn tới suy giảm miễn dịch và nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Quy chuẩn pháp lý và hướng dẫn an toàn\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Codex Alimentarius quy định giới hạn tối đa DON trong lúa mì và sản phẩm từ ngũ cốc là 1 000 µg\u002Fkg, còn T-2\u002FHT-2 tổng cộng ≤200 µg\u002Fkg. Liên minh châu Âu (EC 1881\u002F2006) và Mỹ (FDA advisory levels) áp dụng ngưỡng tương tự, đồng thời kiểm soát cấp thức ăn chăn nuôi thấp hơn 500 µg\u002Fkg.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) và WHO khuyến nghị giám sát thường niên, sử dụng phương pháp LC–MS\u002FMS và ELISA để đảm bảo tuân thủ quy định. Hệ thống HACCP và GMP tại nhà máy xay, sản xuất ngũ cốc bắt buộc có điểm kiểm soát theo dõi độ ẩm và nồng độ mycotoxin.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Codex: DON ≤1 000 µg\u002Fkg, T-2+HT-2 ≤200 µg\u002Fkg.\u003C\u002Fli>\u003Cli>EU: Quy định EC 1881\u002F2006, tương tự Codex.\u003C\u002Fli>\u003Cli>FDA: Advisory level DON ≤1 000 µg\u002Fkg trong thực phẩm người, ≤5 000 µg\u002Fkg trong thức ăn chăn nuôi.\u003C\u002Fli>\u003Cli>JECFA\u002FWHO: PTDI DON 1 µg\u002Fkg thể trọng\u002Fngày.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Biện pháp phòng ngừa và kiểm soát\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Quản lý đồng ruộng và thu hoạch đúng thời điểm giúp giảm nhiễm nấm Fusarium. Luân canh cây trồng, gieo trồng giống kháng bệnh và sử dụng phân bón cân đối là biện pháp sinh học hiệu quả.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Sau thu hoạch, kiểm soát độ ẩm <13% trong silo và sử dụng điều kiện nhiệt độ 0–5 °C giúp ức chế sinh sôi nấm mốc. Máy sấy ngũ cốc công nghiệp cần đảm bảo lưu lượng gió đủ để khí hóa hơi nước nhanh.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Luân canh ngũ cốc và cây họ đậu.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Sử dụng giống kháng Fusarium.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Kiểm soát độ ẩm silo ≤13%.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Vệ sinh thiết bị và lưu kho kín.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Phương pháp giảm độc và phân hủy\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Xử lý hóa lý như ozone, chiếu tia UV và xử lý nhiệt ẩm (70–80 °C, 30 phút) có thể phá vỡ vòng epoxide, giảm nồng độ trichothecenes đến 50–80%. Tuy nhiên quá trình này có thể ảnh hưởng chất lượng dinh dưỡng.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Enzymatic detoxification sử dụng hydrolase và epoxide reductase phân lập từ Bacillus hoặc Trichoderma để chuyển hóa trichothecenes thành dẫn chất ít độc hơn. Nghiên cứu cho thấy xử lý enzym giảm độc tính DON >90% trong 24 giờ.\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Phương pháp\u003C\u002Fth>\u003Cth>Hiệu quả giảm độc\u003C\u002Fth>\u003Cth>Lưu ý\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Ozone\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>60–80%\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Giảm giá trị dinh dưỡng\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Chiếu UV\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>30–50%\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Không phân biệt đồng phân\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Enzymes\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>>90%\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chi phí enzyme cao\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Nano-adsorbent\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>70–85%\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Cần tái sinh vật liệu\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Hướng nghiên cứu và triển vọng tương lai\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nghiên cứu phát triển biosensor real-time sử dụng aptamer và kháng thể đơn dòng để phát hiện trichothecenes với thời gian <5 phút, ngưỡng <1 µg\u002Fkg. Các sensor điện hóa và quang học đang trong giai đoạn thử nghiệm phòng thí nghiệm.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Ứng dụng công nghệ CRISPR\u002FCas để tắt hoặc điều chỉnh gene TRI5 trong Fusarium, giảm khả năng sinh tổng hợp trichothecenes ngay từ giai đoạn nấm phát triển. Mô hình thực nghiệm trường đang được triển khai để đánh giá hiệu quả và an toàn môi trường.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Phân tích kết hợp nhiều mycotoxin (mixtures) theo hướng risk assessment tổng hợp được khuyến nghị để đánh giá tác động cộng gộp. AI và machine learning hỗ trợ dự báo nồng độ trichothecenes dựa trên dữ liệu khí hậu, thổ nhưỡng và kỹ thuật canh tác, giúp cảnh báo sớm và xây dựng hệ thống quản lý thông minh. EFSA – Combined Exposure\u003C\u002Fp>","Trichothecenes",[19,20],"độc tố trichothecene","trichothecene mycotoxins","Trichothecenes là nhóm độc tố nấm mốc (mycotoxin) sesquiterpene do các loài vi nấm (chủ yếu là Fusarium) sinh ra, đặc trưng bởi vòng 12,13-epoxytrichothec-9-ene có độc tính ức chế sinh tổng hợp protein tế bào.","AGRICULTURAL_SCIENCES",[24,31,38],{"citationText":25,"title":26,"authors":27,"source":28,"year":29,"doi":30,"url":10},"Pestka, J. J. (2010). Toxicological mechanisms and potential health effects of deoxynivalenol and other trichothecenes. World Mycotoxin Journal, 3(4), 323-347.","Toxicological mechanisms and potential health effects of deoxynivalenol and other trichothecenes","Pestka, J. J.","World Mycotoxin Journal",2010,"10.3920\u002FWMJ2010.1247",{"citationText":32,"title":33,"authors":34,"source":35,"year":36,"doi":37,"url":10},"Desjardins, A. E., Hohn, T. M., & McCormick, S. P. (1993). Trichothecene biosynthesis in Fusarium species: chemistry, genetics, and significance. Microbiological Reviews, 57(3), 595-604.","Trichothecene biosynthesis in Fusarium species: chemistry, genetics, and significance","Desjardins, A. E., Hohn, T. M., McCormick, S. P.","Microbiological Reviews",1993,"10.1128\u002Fmr.57.3.595-604.1993",{"citationText":39,"title":40,"authors":41,"source":42,"year":43,"doi":44,"url":10},"McCormick, S. P., Stanley, A. M., Stover, N. A., & Alexander, N. J. (2011). Trichothecenes: From Simple to Complex Mycotoxins. Toxins, 3(7), 802-814.","Trichothecenes: From Simple to Complex Mycotoxins","McCormick, S. P., Stanley, A. M., Stover, N. A., Alexander, N. J.","Toxins",2011,"10.3390\u002Ftoxins3070802",[46,49,52],{"question":47,"answer":48},"Cơ chế gây độc tế bào chủ yếu của trichothecenes là gì?","Trichothecenes liên kết với tiểu đơn vị 60S của ribosome tế bào nhân thực, ức chế enzyme peptidyl transferase và ngăn chặn quá trình kéo dài hoặc kết thúc chuỗi polypeptide sinh tổng hợp protein.",{"question":50,"answer":51},"Deoxynivalenol (DON) hay Vomitoxin thuộc nhóm trichothecene nào?","DON thuộc nhóm trichothecene loại B, đặc trưng bởi nhóm chức carbonyl ở vị trí C-8, thường nhiễm trên lúa mì, bắp ngô và yến mạch.",{"question":53,"answer":54},"Biện pháp phòng ngừa nhiễm độc trichothecenes trong nông nghiệp là gì?","Cần thu hoạch đúng độ ẩm, sấy khô nhanh chóng dưới 14% độ ẩm hạt, bảo quản kho thoáng mát chống nấm mốc phát triển và kiểm định hàm lượng mycotoxin trước khi chế biến thức ăn chăn nuôi.",{"id":56,"researcherId":10,"name":57,"imageUrl":58},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":60,"researcherId":10,"name":61,"imageUrl":62},2681,"Cuong Ta","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocKFuWh0ZD601Hp0_V_2xAK3kIOs20Kyv3V5ZLBo6fwfjyymJYzE=s96-c",[13],1,false,"PUBLISHED","2025-06-19T08:17:09.179+00:00","2026-08-28T15:19:11.408+00:00","2025-06-26T02:07:55.321+00:00",257,[72,81,86,91,96,100,104,109,114,119],{"id":73,"title":74,"term":73,"englishTitle":75,"definition":76,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"trang trại","Trang trại: Khái niệm, nguyên lý và ứng dụng","Farm (Agricultural farm)","Trang trại là một thuật ngữ và phạm trù học thuật then chốt trong lĩnh vực agricultural sciences, phản ánh các nguyên lý, cơ chế và phương pháp luận chuyên sâu đã được chuẩn hóa trong nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":82,"title":83,"term":82,"englishTitle":84,"definition":85,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"pila polita","Pila polita là gì? Các công bố khoa học về Pila polita","Pila polita","Pila polita (còn gọi là ốc nhồi hoặc ốc bươu đen) là một loài ốc nước ngọt thuộc họ Ampullariidae, phân bố tự nhiên tại các vùng đầm lầy, ruộng nước và ao hồ ở khu vực Đông Nam Á.",{"id":87,"title":88,"term":87,"englishTitle":89,"definition":90,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"nấm rơm","Nấm rơm là gì? Đặc điểm sinh học, quy trình trồng và giá trị dinh dưỡng","Paddy Straw Mushroom","Nấm rơm (Volvariella volvacea) là loài nấm ăn bậc cao thuộc họ Pluteaceae, ưa nhiệt độ cao và được nuôi trồng phổ biến trên cơ chất rơm rạ hoai mục tại các vùng nhiệt đới châu Á.",{"id":92,"title":93,"term":92,"englishTitle":94,"definition":95,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"điều kiện đủ","Điều kiện đủ là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","dieu kien du","khái niệm và đối tượng nghiên cứu cơ bản trong khoa học nông nghiệp, phản ánh các đặc trưng bản chất, cơ chế vận hành và các quy luật tương tác hệ thống trong thực tiễn.",{"id":97,"title":98,"term":97,"englishTitle":99,"definition":95,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"tự điều chỉnh","Tự điều chỉnh là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","tu dieu chinh",{"id":101,"title":102,"term":101,"englishTitle":103,"definition":95,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"hệ thống thời gian thực","Hệ thống thời gian thực là gì? Các bài nghiên cứu khoa học","he thong thoi gian thuc",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":107,"definition":108,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"bần không cánh","Bần không cánh là gì? Đặc điểm thực vật và sinh thái học","Sonneratia apetala","Bần không cánh (Sonneratia apetala) là loài cây gỗ ngập mặn thuộc họ Lythraceae, đặc trưng bởi hoa không cánh tràng, rễ thở hình chông nhọn và tốc độ sinh trưởng nhanh ở các bãi bồi cửa sông ven biển.",{"id":110,"title":111,"term":112,"englishTitle":110,"definition":113,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"aflatoxin","Aflatoxin là gì? Độc tính, cơ chế gây ung thư và phòng ngừa","Aflatoxin","Aflatoxin là nhóm độc tố vi nấm (mycotoxin) chuyển hóa thứ cấp do các loài nấm mốc chi Aspergillus sinh ra trong nông sản, có độc tính tế bào cao và là chất gây ung thư biểu mô tế bào gan Nhóm 1 theo IARC.",{"id":115,"title":116,"term":115,"englishTitle":117,"definition":118,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"carbon hữu cơ trong đất","Carbon hữu cơ trong đất là gì? Các bài nghiên cứu khoa học","soil organic carbon","Carbon hữu cơ trong đất (SOC) là lượng carbon chứa trong các hợp chất hữu cơ của đất, bao gồm tàn dư sinh vật đang phân hủy, sinh khối vi sinh vật sống và các phức hợp mùn bền vững.",{"id":120,"title":121,"term":120,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":22,"disciplineCode":77,"disciplineLabel":78,"disciplineColor":79,"disciplineIcon":80},"eucalyptus","Eucalyptus (Bạch đàn) là gì? Đặc điểm sinh học, tinh dầu và trồng rừng","Eucalyptus","Eucalyptus (chi Bạch đàn) là một chi thực vật có hoa thuộc họ Đào kim nương (Myrtaceae), gồm các loài cây thân gỗ thường xanh bản địa của Úc, có giá trị kinh tế cao trong sản xuất bột giấy, gỗ xẻ và chiết xuất tinh dầu eucalyptol."]