[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_tr%E1%BA%ADt%20kh%E1%BB%9Bp{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_trật khớp":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":17,"englishTitle":18,"synonyms":10,"definition":19,"discipline":20,"references":21,"faqs":43,"createUser":53,"publishUser":10,"keywords":57,"keywordCount":68,"enrichTopicLink":69,"status":70,"createTime":71,"updateTime":72,"publishTime":10,"linkEnrichedTime":73,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":74,"relateTopics":75},"trật khớp","Trật khớp là gì? Các công bố khoa học về Trật khớp","Trật khớp là hiện tượng xảy ra khi các đầu khớp không còn nằm chính xác trong vị trí của chúng mà bị mất điểm trung tâm. Điều này có thể xảy ra do sự di chuyển ...","\u003Cp>\u003Cstrong>Trật khớp\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Joint dislocation\u003C\u002Fem>) là một tổn thương cấp cứu ngoại khoa chấn thương chỉnh hình nghiêm trọng, đặc trưng bởi sự trật dời hoàn toàn các diện tiếp xúc sụn giải phẫu giữa các đầu xương tại ổ khớp, đi kèm với tổn thương xé rách hệ thống bao khớp, sụn viền và dây chằng trợ lực xung quanh. Điều này có thể xảy ra do sự di chuyển không đúng của cơ, gân và xương trong quá trình hoạt động. Khi trật khớp xảy ra, người bị có thể gặp đau, sưng và mất khả năng di chuyển. Để chữa trật khớp, người bệnh thường cần tham khảo ý kiến của bác sĩ và thực hiện các biện pháp điều trị như đặt niêm phong, độn giữ vị trí hay phẫu thuật tùy thuộc vào tình trạng của mỗi trường hợp.\nTrật khớp có thể xảy ra ở bất kỳ đầu khớp nào trong cơ thể, nhưng phổ biến nhất là ở khớp vai, khớp cùi chỏ, khớp khuỷu tay, khớp đùi, khớp hông, và khớp gối.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nguyên nhân chính dẫn đến trật khớp là do chấn thương, căng cơ quá mức, đứt gân hoặc gãy xương. Một số căn bệnh, chẳng hạn như viêm khớp, loạn khớp, hoặc các vấn đề bẩm sinh cũng có thể góp phần gây ra trật khớp.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Khi trật khớp xảy ra, các đầu khớp bị lệch khỏi vị trí bình thường và không còn nằm chính xác trong 'đạn' mà chúng thường di chuyển và trượt theo. Điều này gây ra sự mất điểm trung tâm và các điều chỉnh động lực của khuỷu tay hay chân và gây ra đau, sưng và hạn chế di chuyển. Người bị trật khớp có thể cảm thấy không thể sử dụng chính xác cơ quan bị ảnh hưởng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Để chữa trật khớp, quá trình điều trị thường phụ thuộc vào mức độ và vị trí của trật khớp, và có thể bao gồm những biện pháp sau đây:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>1. Đặt niêm phong: Bác sĩ có thể thiết lập lại đầu khớp vào vị trí bình thường bằng cách giữ và đặt niêm phong cho đầu khớp. Niêm phong giữ đầu khớp ở vị trí đúng và đồng thời giảm đau và sưng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>2. Độn giữ vị trí: Độn giữ vị trí là một phương pháp kéo dài dùng để duy trì vị trí đầu khớp tốt nhất trong suốt quá trình điều trị.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>3. Thực hiện phẫu thuật: Trong những trường hợp nặng và không đón lại được bằng các biện pháp không phẫu thuật, việc phẫu thuật có thể được thực hiện để sửa chữa và tái thiết lập vị trí chính xác của đầu khớp.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sau quá trình điều trị, dễ dàng di chuyển và hoạt động về sau thường cần một quá trình phục hồi dài hạn, bao gồm việc điều chỉnh {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%E1%BA%BF%20%C4%91%E1%BB%99%20%C4%83n%20u%E1%BB%91ng%22%7D}} và luyện tập cơ để tái tạo sức mạnh cho các khớp bị ảnh hưởng. Quan trọng nhất là tham khảo ý kiến của bác sĩ để nhận được chẩn đoán và điều trị thích hợp cho trật khớp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân loại mức độ tổn thương và các vị trí giải phẫu thường gặp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong chấn thương học, trật khớp được phân biệt rõ ràng với bán trật khớp (Subluxation - khi các diện khớp chỉ bị xê dịch một phần nhưng vẫn còn {{topic|%7B%22topic%22%3A%22di%E1%BB%87n%20t%C3%ADch%20ti%E1%BA%BFp%20x%C3%BAc%22%7D}}):\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Trật khớp vai (Shoulder dislocation):\u003C\u002Fstrong> Chiếm hơn 50% tổng số các ca trật khớp lớn trong cơ thể người, trong đó trật khớp vai ra trước chiếm tới 95-97% trường hợp (thường do ngã chống tay khi cánh tay đang ở tư thế dạng và xoay ngoài tối đa). Chấn thương thường làm rách bờ trước dưới của sụn viền ổ chảo (tổn thương Bankart) và gây khuyết xương ở mặt sau ngoài của chỏm xương cánh tay do va đập vào bờ ổ chảo (tổn thương Hill-Sachs).\u003C\u002Fli>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Trật khớp háng (Hip dislocation):\u003C\u002Fstrong> Là một chấn thương năng lượng cực cao (thường gặp trong {{topic|%7B%22topic%22%3A%22tai%20n%E1%BA%A1n%20giao%20th%C3%B4ng%22%7D}} khi đầu gối va đập mạnh vào bảng táp-lô xe hơi trong tư thế gập đùi). Trật khớp háng ra sau chiếm 85-90% trường hợp, biểu hiện tư thế kinh điển: đùi khép, xoay trong và gập nhẹ. Cần nắn chỉnh cấp cứu trong vòng 6 giờ đầu để tránh {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ho%E1%BA%A1i%20t%E1%BB%AD%20v%C3%B4%20m%E1%BA%A1ch%20ch%E1%BB%8Fm%20x%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%91%C3%B9i%22%7D}} (Avascular Necrosis - AVN) do tổn thương nhánh động mạch mũ đùi nuôi dưỡng.\u003C\u002Fli>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Trật khớp khuỷu và khớp gối:\u003C\u002Fstrong> Trật khớp khuỷu ra sau thường gặp khi ngã chống tay duỗi thẳng. Trật khớp gối là một cấp cứu mạch máu tối khẩn cấp do nguy cơ đứt hoặc rách lớp nội mạc động mạch khoeo (chiếm 20-40% trường hợp), đòi hỏi chụp mạch máu hoặc đo chỉ số ABI khẩn trương.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Đánh giá tổn thương thần kinh - mạch máu và chẩn đoán hình ảnh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nguyên tắc bất di bất dịch trước và sau khi nắn chỉnh trật khớp là khám và ghi chép chi tiết tình trạng thần kinh và mạch máu ngoại vi:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Tổn thương thần kinh kèm theo:\u003C\u002Fstrong> Trật khớp vai ra trước có nguy cơ liệt dây thần kinh nách (chi phối cảm giác da vùng cơ delta và vận động nâng cánh tay, chiếm khoảng 10-20%); trật khớp háng ra sau có nguy cơ tổn thương chèn ép dây thần kinh tọa (dây thần kinh ngồi, gây bàn chân rũ); trật khớp gối có thể làm đứt dây thần kinh mác chung.\u003C\u002Fli>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Chẩn đoán X-quang quy chuẩn:\u003C\u002Fstrong> Bắt buộc chụp X-quang tối thiểu hai bình diện vuông góc (thẳng và nghiêng) trước khi nắn để xác định hướng trật và loại trừ gãy xương phối hợp (gãy cổ phẫu thuật xương cánh tay, vỡ ổ cối); và chụp kiểm tra ngay sau nắn để khẳng định đầu xương đã về đúng vị trí trung tâm ổ khớp.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\n\u003Ch2>Kỹ thuật nắn chỉnh kín và phục hồi chức năng sau chấn thương\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mục tiêu điều trị là nắn trật càng sớm càng tốt dưới điều kiện giảm đau, giãn cơ đầy đủ:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Các phương pháp nắn chỉnh khớp vai:\u003C\u002Fstrong> Phương pháp Milch (dạng nhẹ nhàng và xoay ngoài cánh tay kết hợp đẩy nhẹ chỏm xương), kỹ thuật Stimson (bệnh nhân nằm sấp buông thõng tay với tải trọng 2-5 kg gắn ở cổ tay trong 15-20 phút), và phương pháp kéo - đối lực (Traction-countertraction). Cần hạn chế các phương pháp thô bạo kiểu Hippocrates (đạp gót chân vào nách) vì nguy cơ rách {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%C3%A1m%20r%E1%BB%91i%20th%E1%BA%A7n%20kinh%20c%C3%A1nh%20tay%22%7D}} và vỡ xương.\u003C\u002Fli>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Bất động và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%E1%BB%A5c%20h%E1%BB%93i%20ch%E1%BB%A9c%20n%C4%83ng%22%7D}}:\u003C\u002Fstrong> Sau khi nắn về vị trí giải phẫu, khớp vai được bất động bằng đai treo tay trong 2-3 tuần đối với người trẻ (1 tuần ở người cao tuổi để tránh cứng khớp đông cứng), sau đó chuyển sang bài tập tăng cường cơ chóp xoay và cơ quanh bả vai để phòng ngừa biến chứng trật khớp vai tái hồi mạn tính.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Trật khớp hở, hội chứng chèn ép khoang và kế hoạch phục hồi chức năng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Các thể trật khớp phức tạp đòi hỏi quy trình xử trí chấn thương chuyên sâu tại phòng mổ:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Trật khớp hở (Open dislocation):\u003C\u002Fstrong> Là một tình trạng tổn thương đứt rách da và mô mềm làm ổ khớp thông trực tiếp ra môi trường bên ngoài, tiềm ẩn nguy cơ viêm mủ ổ khớp và viêm xương tủy xương mạn tính hủy hoại sụn khớp. Cần rửa sạch ổ khớp dưới áp lực với hàng lít dung dịch muối sinh lý trong phòng mổ vô khuẩn, cắt lọc mép da và tổ chức hoại tử, dùng kháng sinh phổ rộng đường tĩnh mạch sớm và bất động vững chắc.\u003C\u002Fli>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Cảnh giác hội chứng chèn ép khoang (Compartment syndrome):\u003C\u002Fstrong> Thường gặp sau trật khớp gối hoặc khớp khuỷu nặng có đụng dập cơ diện rộng và tụ máu lớn. Cần theo dõi 5 dấu hiệu kinh điển (5P): Đau tăng dữ dội khi căng cơ thụ động (Pain), Mất mạch ngoại vi (Pulselessness), Tái nhợt (Pallor), Dị cảm tê bì (Paresthesia) và Liệt cơ (Paralysis); nếu áp lực khoang đo được > 30 mmHg hoặc chênh lệch huyết áp tâm trương - áp lực khoang < 30 mmHg, bắt buộc phải rạch mở cân khoang (Fasciotomy) khẩn cấp để giải áp cứu chi.\u003C\u002Fli>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Phục hồi {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%E1%BB%A9c%20n%C4%83ng%20v%E1%BA%ADn%20%C4%91%E1%BB%99ng%22%7D}}:\u003C\u002Fstrong> Giai đoạn đầu tập co cơ tĩnh (Isometric exercises) để duy trì trương lực cơ mà không làm xê dịch khớp; khi bao khớp đã tạo sẹo liền tốt, chuyển sang tập vận động chủ động có trợ giúp và các bài tập thăng bằng cảm thụ bản thể (Proprioceptive training) để khôi phục phản xạ bảo vệ khớp tự nhiên.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Chỉ định phẫu thuật nội soi khớp và phòng ngừa biến chứng thoái hóa khớp sau trật\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Can thiệp chuyên sâu {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%E1%BA%A5n%20th%C6%B0%C6%A1ng%20th%E1%BB%83%20thao%22%7D}} giúp khôi phục tối đa chức năng vận động:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Phẫu thuật nội soi sửa chữa sụn viền sớm:\u003C\u002Fstrong> Ở các vận động viên trẻ hoặc người lao động nặng bị trật khớp vai lần đầu có tổn thương Bankart lớn trên MRI, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%E1%BA%ABu%20thu%E1%BA%ADt%20n%E1%BB%99i%20soi%22%7D}} khâu neo sụn viền bằng chỉ siêu bền (Suture anchors) được chỉ định sớm giúp giảm tỷ lệ trật khớp tái hồi từ 70% xuống dưới 10%.\u003C\u002Fli>\n    \u003Cli>\u003Cstrong>Phòng ngừa viêm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22tho%C3%A1i%20h%C3%B3a%20kh%E1%BB%9Bp%22%7D}} sau chấn thương (Post-traumatic Osteoarthritis):\u003C\u002Fstrong> Lực va chạm mạnh lúc trật khớp thường gây dập sụn khớp vi thể. Cần bổ sung các thuốc dinh dưỡng sụn khớp, tập luyện duy trì biên độ chuyển động không tải và tránh vận động khớp ở các góc nguy cơ để kéo dài tuổi thọ tự nhiên của diện khớp.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>","Trật khớp","Joint dislocation","Trật khớp là tình trạng mất hoàn toàn sự tiếp xúc giải phẫu tự nhiên bình thường giữa các diện khớp của hai hoặc nhiều đầu xương cấu thành nên một khớp, thường xảy ra sau chấn thương năng lượng cao gây rách bao khớp và đứt các dây chằng giữ khớp.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[22,29,36],{"citationText":23,"title":24,"authors":25,"source":26,"year":27,"doi":28,"url":10},"Prasad, Sanjay, Evans et al. (2004). Joint asymmetry after closed reduction of traumatic dislocation of hip in childhood. Injury Extra.","Joint asymmetry after closed reduction of traumatic dislocation of hip in childhood","Prasad, Sanjay, Evans, Davies, Price","Injury Extra",2004,"10.1016\u002Fj.injury.2003.12.009",{"citationText":30,"title":31,"authors":32,"source":33,"year":34,"doi":35,"url":10},"Jandial, Jandial (2014). Closed Reduction: Shoulder Joint Dislocation. Code Blue.","Closed Reduction: Shoulder Joint Dislocation","Jandial, Jandial","Code Blue",2014,"10.1201\u002Fb17209-33",{"citationText":37,"title":38,"authors":39,"source":40,"year":41,"doi":42,"url":10},"Rasuli (2019). Posterior hip dislocation - closed reduction. Radiopaedia.org.","Posterior hip dislocation - closed reduction","Rasuli","Radiopaedia.org",2019,"10.53347\u002Frid-71727",[44,47,50],{"question":45,"answer":46},"Tại sao trật khớp háng bắt buộc phải được nắn chỉnh cấp cứu trong vòng 6 giờ đầu?","Chỏm xương đùi được nuôi dưỡng bởi các nhánh động mạch mũ mỏng manh đi qua bao khớp. Khi khớp háng bị trật, các mạch máu này bị kéo căng xoắn vặn hoặc tắc nghẽn hoàn toàn; nếu không nắn chỉnh để tái lập tưới máu trong vòng 6 giờ vàng, nguy cơ hoại tử vô mạch chỏm xương đùi (tiêu chỏm xương) sẽ tăng vọt lên trên 40-50%, dẫn tới tàn phế phải thay khớp háng nhân tạo.",{"question":48,"answer":49},"Biến chứng trật khớp tái hồi (Recurrent dislocation) là gì và điều trị ra sao?","Trật khớp tái hồi là tình trạng khớp bị trật lặp đi lặp lại nhiều lần ngay cả khi chỉ có chấn thương rất nhẹ hoặc vận động sinh hoạt bình thường, phổ biến nhất ở khớp vai của bệnh nhân trẻ tuổi do sụn viền Bankart không liền xương được. Trường hợp này đòi hỏi phẫu thuật nội soi khâu phục hồi sụn viền Bankart hoặc phẫu thuật chuyển xương quạ Latarjet để tạo điểm chặn xương vững chắc.",{"question":51,"answer":52},"Khi nào trật khớp bắt buộc phải chỉ định phẫu thuật mổ mở (Open reduction)?","Phẫu thuật mổ mở được chỉ định khi: nắn kín thất bại nhiều lần do có mô mềm hoặc gân cơ kẹt vào trong ổ khớp; trật khớp hở có rách da thông vào ổ khớp nguy cơ nhiễm trùng; có tổn thương mạch máu hoặc thần kinh tiến triển cần can thiệp khâu nối khẩn cấp; hoặc có gãy xương nội khớp di lệch lớn phối hợp.",{"id":54,"researcherId":10,"name":55,"imageUrl":56},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[58,59,60,61,62,63,64,65,66,67],"chế độ ăn uống","diện tích tiếp xúc","tai nạn giao thông","hoại tử vô mạch chỏm xương đùi","đám rối thần kinh cánh tay","phục hồi chức năng","chức năng vận động","chấn thương thể thao","phẫu thuật nội soi","thoái hóa khớp",10,true,"PUBLISHED","2023-08-15T12:56:39.036+00:00","2026-09-12T13:09:05.687+00:00","2026-09-12T13:09:05.339+00:00",257,[76,79,82,85,88,91,94,97,100,110],{"id":77,"title":78,"term":77,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"rehabilitation","Rehabilitation là gì? Các công bố khoa học về Rehabilitation",{"id":80,"title":81,"term":80,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thân nhiệt","Thân nhiệt là gì? Các nghiên cứu khoa học về Thân nhiệt",{"id":83,"title":84,"term":83,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thận nhân tạo","Thận nhân tạo là gì? Nghiên cứu khoa học về Thận nhân tạo",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tốc độ gia nhiệt","Tốc độ gia nhiệt là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":89,"title":90,"term":89,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"carotenoid","Carotenoid là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":92,"title":93,"term":92,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hoạt tính kháng oxy hóa","Hoạt tính kháng oxy hóa là gì? Các nghiên cứu khoa học",{"id":95,"title":96,"term":95,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"phúc châm","Phúc châm là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":98,"title":99,"term":98,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"khuyết tật trí tuệ","Khuyết tật trí tuệ là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":101,"title":102,"term":101,"englishTitle":103,"definition":104,"discipline":105,"disciplineCode":106,"disciplineLabel":107,"disciplineColor":108,"disciplineIcon":109},"chiết xuất ethanol","Chiết xuất ethanol là gì? Nguyên lý, quy trình và ứng dụng công nghiệp","ethanol extraction","Chiết xuất ethanol là phương pháp tách chiết các hợp chất hoạt tính sinh học từ nguyên liệu tự nhiên bằng cách sử dụng ethanol hoặc dung dịch ethanol-nước làm dung môi hòa tan có chọn lọc.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":111,"title":112,"term":111,"englishTitle":113,"definition":114,"discipline":20,"disciplineCode":115,"disciplineLabel":116,"disciplineColor":117,"disciplineIcon":118},"thang điểm barthel","Thang điểm Barthel là gì? Phân loại, cách tính và ứng dụng","Barthel Index","Thang điểm Barthel là thang đo lượng giá lâm sàng gồm 10 hoạt động sinh hoạt hàng ngày cơ bản với tổng điểm từ 0 đến 100, xác định mức độ độc lập chức năng của người bệnh.","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope"]