[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_thu%E1%BB%91c%20c%E1%BA%A3n%20quang{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_thuốc cản quang":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":10,"definition":18,"discipline":19,"references":20,"faqs":42,"createUser":52,"publishUser":56,"keywords":60,"keywordCount":71,"enrichTopicLink":72,"status":73,"createTime":74,"updateTime":75,"publishTime":76,"linkEnrichedTime":77,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":78,"relateTopics":79},"thuốc cản quang","Thuốc cản quang là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Thuốc cản quang là chất giúp tăng độ tương phản hình ảnh trong các kỹ thuật chẩn đoán như X-quang, CT, MRI bằng cách làm nổi bật mô cần khảo sát. Tùy và...","\u003Cp>\u003Cstrong>thuốc cản quang\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Contrast media \u002F Contrast agents\u003C\u002Fem>) là nhóm hợp chất được đưa vào cơ thể qua đường tiêm hoặc uống nhằm làm tăng độ tương phản giữa các mô và mạch máu trong kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh y khoa như chụp X-quang, cắt lớp vi tính (CT) và cộng hưởng từ (MRI).\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Định nghĩa thuốc cản quang\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Thuốc cản quang là các chất được sử dụng trong y học {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%E1%BA%A9n%20%C4%91o%C3%A1n%20h%C3%ACnh%20%E1%BA%A3nh%22%7D}} để cải thiện độ phân giải và khả năng phân biệt các mô, cơ quan hoặc cấu trúc trong cơ thể trên các phim chụp như X-quang, CT, MRI hoặc siêu âm. Các chất này có khả năng thay đổi cách tín hiệu được hấp thụ hoặc phản xạ, tạo ra sự tương phản rõ rệt giữa vùng được khảo sát và các mô xung quanh. Tác dụng chính là giúp bác sĩ dễ dàng {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%C3%A1t%20hi%E1%BB%87n%20b%E1%BA%A5t%20th%C6%B0%E1%BB%9Dng%22%7D}} như khối u, hẹp, rò rỉ hoặc viêm nhiễm.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Tùy vào {{topic|%7B%22topic%22%3A%22k%E1%BB%B9%20thu%E1%BA%ADt%20h%C3%ACnh%20%E1%BA%A3nh%22%7D}} được áp dụng, thuốc cản quang có thể được đưa vào cơ thể bằng nhiều đường khác nhau như:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Tiêm tĩnh mạch: phổ biến nhất, đặc biệt trong CT và MRI\u003C\u002Fli>\u003Cli>Uống: chủ yếu dùng trong khảo sát đường tiêu hóa\u003C\u002Fli>\u003Cli>Đặt trực tràng: dùng trong chụp đại tràng cản quang\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tiêm vào khoang dưới nhện: sử dụng trong chụp tủy sống\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Mỗi phương pháp yêu cầu lựa chọn loại thuốc phù hợp về mặt lý tính, độ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22an%20to%C3%A0n%20v%C3%A0%20hi%E1%BB%87u%20qu%E1%BA%A3%22%7D}} tương phản.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Đặc điểm chung của thuốc cản quang là có chứa nguyên tử nặng hoặc có từ tính cao như iod, bari hoặc gadolinium. Những nguyên tố này giúp tăng cường hấp thụ tia X hoặc ảnh hưởng đến từ tính trong cơ thể, từ đó tạo hình ảnh rõ ràng hơn khi chụp.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phân loại thuốc cản quang\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Thuốc cản quang có thể được phân loại theo kỹ thuật hình ảnh sử dụng hoặc theo bản chất hóa học. Cách phân loại theo kỹ thuật thường được sử dụng trong lâm sàng, bao gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Thuốc cản quang dùng trong X-quang và CT:\u003C\u002Fstrong> chủ yếu là iod tan trong nước và bari không tan\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Thuốc cản quang dùng trong MRI:\u003C\u002Fstrong> chủ yếu là hợp chất của gadolinium\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Chất cản âm trong siêu âm:\u003C\u002Fstrong> thường là vi bọt khí hoặc chất phản âm\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Theo tính chất vật lý – hóa học, thuốc cản quang cũng được phân loại thành các nhóm sau:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Nhóm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Kỹ thuật ứng dụng\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Iod tan trong nước\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Dễ tiêm tĩnh mạch, hòa tan tốt\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>X-quang, CT\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Bari sulfat\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Không tan, phủ đều niêm mạc\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chụp tiêu hóa\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Gadolinium\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Có từ tính, ảnh hưởng đến tín hiệu T1\u002FT2\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>MRI\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Vi bọt khí\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Phản xạ sóng âm mạnh\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Siêu âm\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Ngoài ra, các chất cản quang hiện đại đang được phát triển theo hướng đa chức năng: vừa đóng vai trò chẩn đoán, vừa dẫn truyền thuốc điều trị, hoặc phản ứng với môi trường bệnh lý để thay đổi tín hiệu – gọi là chất cản quang “thông minh”.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Thuốc cản quang iod\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Thuốc cản quang iod là loại phổ biến nhất trong lâm sàng, đặc biệt trong các kỹ thuật X-quang có tiêm và CT scan. Các hợp chất chứa iod có khả năng hấp thụ tia X rất cao do nguyên tử iod có số nguyên tử lớn (Z=53), từ đó làm vùng có thuốc hiện rõ hơn trên phim.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Về mặt cấu trúc hóa học, thuốc iod được chia làm hai nhóm lớn:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Thuốc iod ion:\u003C\u002Fstrong> có độ thẩm thấu cao, giá thành thấp nhưng dễ gây phản ứng phụ\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Thuốc iod không ion:\u003C\u002Fstrong> có độ thẩm thấu thấp, ít gây phản ứng nhưng chi phí cao hơn\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Ngoài ra còn phân biệt dạng đơn phân tử (monomer) và đa phân tử (dimer), ảnh hưởng đến độ nhớt và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%99c%20t%C3%ADnh%20tr%C3%AAn%20th%E1%BA%ADn%22%7D}}.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số ứng dụng phổ biến:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Chụp CT động mạch vành, CT gan – mật\u003C\u002Fli>\u003Cli>Chụp niệu đồ (IVU), niệu đồ ngược dòng\u003C\u002Fli>\u003Cli>Chụp mạch số hóa xóa nền (DSA)\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Tùy từng cơ quan và mục tiêu khảo sát, tốc độ tiêm, thể tích thuốc và thời điểm chụp sẽ khác nhau. Chi tiết kỹ thuật tham khảo tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.radiologyinfo.org\u002Fen\u002Finfo\u002Fangioct\">RadiologyInfo – CT Angiography\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Ch2>Thuốc cản quang chứa bari\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Bari sulfat (BaSO₄) là chất cản quang không tan được sử dụng chủ yếu trong chẩn đoán X-quang đường tiêu hóa như thực quản, dạ dày, tá tràng, ruột non và đại tràng. Do tính không thấm và khả năng phủ đều niêm mạc, bari cung cấp hình ảnh chi tiết bề mặt ống tiêu hóa, giúp phát hiện loét, khối u, polyp hoặc rò.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Chế phẩm bari có thể ở dạng lỏng, sệt hoặc viên uống, tùy theo vị trí khảo sát. Ưu điểm là giá thành rẻ, hình ảnh rõ nét và ít nguy cơ hấp thu toàn thân. Tuy nhiên, nếu bari rò vào ổ bụng (trong trường hợp thủng ruột), có thể gây viêm phúc mạc nặng. Vì vậy, cần tránh dùng bari trong các tình huống sau:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Nghi ngờ thủng đường tiêu hóa\u003C\u002Fli>\u003Cli>Bệnh nhân đang viêm ruột cấp tính hoặc tắc ruột\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Trong các trường hợp này, bác sĩ sẽ chuyển sang dùng thuốc iod tan trong nước an toàn hơn.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Bari cũng không thích hợp cho bệnh nhân có nguy cơ hít sặc vì chất này có thể gây tắc nghẽn đường hô hấp nếu hít vào phổi. Một số dạng bari có bổ sung chất tạo hương để dễ uống hơn cho bệnh nhi hoặc người cao tuổi.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Thuốc cản quang dùng trong MRI\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Thuốc cản quang sử dụng trong cộng hưởng từ (MRI) hoạt động dựa trên nguyên lý từ tính, chứ không phải hấp thụ tia X như CT hay X-quang. Thành phần chính là gadolinium (Gd), một {{topic|%7B%22topic%22%3A%22nguy%C3%AAn%20t%E1%BB%91%20%C4%91%E1%BA%A5t%20hi%E1%BA%BFm%22%7D}} có số hiệu nguyên tử 64, có từ tính mạnh và ảnh hưởng đến tín hiệu T1 và T2 của proton trong mô. Khi được đưa vào cơ thể, gadolinium làm rút ngắn thời gian hồi phục của proton, khiến vùng chứa thuốc hiện rõ hơn trên ảnh MRI.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Do gadolinium ở dạng tự do rất độc, nên nó được bọc bởi các chất tạo phức chelat (ví dụ DTPA, DOTA) để đảm bảo an toàn và đào thải qua thận. Dạng chelat này quyết định đặc điểm dược động học, thời gian lưu trong cơ thể và khả năng tích lũy trong mô. Có hai loại thuốc gadolinium:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Dạng tuyến tính (linear):\u003C\u002Fstrong> cấu trúc mở, rủi ro tích lũy trong mô cao hơn\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Dạng vòng (macrocyclic):\u003C\u002Fstrong> cấu trúc bền vững, ít nguy cơ hơn, được FDA khuyến cáo ưu tiên sử dụng\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Thuốc gadolinium được chỉ định trong:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Chẩn đoán khối u thần kinh trung ương, đặc biệt u não\u003C\u002Fli>\u003Cli>Đánh giá xơ gan, tổn thương gan mật\u003C\u002Fli>\u003Cli>MRI tim mạch, khảo sát tưới máu cơ tim\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Thông tin cảnh báo về an toàn gadolinium có thể tham khảo tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.fda.gov\u002Fdrugs\u002Fdrug-safety-and-availability\u002Ffda-drug-safety-communication-fda-warns-gadolinium-based-contrast-agents-gbcas-may-remain-body\">FDA – Gadolinium Safety\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Ch2>Cơ chế hoạt động của thuốc cản quang\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cơ chế hoạt động của thuốc cản quang phụ thuộc vào {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%C6%B0%C6%A1ng%20ph%C3%A1p%20ch%E1%BA%A9n%20%C4%91o%C3%A1n%22%7D}} hình ảnh sử dụng. Trong kỹ thuật X-quang và CT, các chất có nguyên tử lớn như iod và bari có khả năng hấp thụ mạnh tia X, làm cho vùng đó trở nên sáng hơn (cản quang) trên ảnh. Điều này giúp phân biệt rõ các cấu trúc mô có mật độ gần giống nhau.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Với MRI, chất cản quang không hấp thụ tia X mà ảnh hưởng đến chuyển động và định hướng của spin proton. Gadolinium làm rút ngắn thời gian hồi phục của proton (T1 hoặc T2), làm thay đổi cường độ tín hiệu của vùng mô có chứa thuốc. Điều này đặc biệt hữu ích trong phân biệt mô lành và mô tổn thương, ví dụ khối u, viêm hoặc hoại tử.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Trong siêu âm, thuốc cản quang là các vi bọt khí (microbubbles) chứa khí trơ như perfluorocarbon hoặc sulfur hexafluoride, được bọc bằng vỏ lipid hoặc polymer. Các vi bọt này tạo ra phản xạ sóng âm rất mạnh, tăng độ tương phản khi khảo sát dòng chảy mạch máu hoặc khối u gan. Một số chế phẩm mới còn cho phép {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%C3%A1nh%20gi%C3%A1%20ch%E1%BB%A9c%20n%C4%83ng%22%7D}} mô qua hình ảnh động học.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Tác dụng phụ và nguy cơ\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Mặc dù thuốc cản quang được xem là an toàn với đa số bệnh nhân, vẫn tồn tại một số nguy cơ không mong muốn. Đối với thuốc iod, phản ứng thường gặp là buồn nôn, nóng bừng, chóng mặt, hiếm hơn là phản vệ, có thể đe dọa tính mạng. Thuốc iod còn có nguy cơ gây {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%E1%BB%95n%20th%C6%B0%C6%A1ng%20th%E1%BA%ADn%20c%E1%BA%A5p%22%7D}}, đặc biệt ở bệnh nhân có bệnh thận nền hoặc dùng đồng thời thuốc độc thận.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Với thuốc gadolinium, tác dụng phụ phổ biến là nhức đầu, buồn nôn nhẹ. Tuy nhiên, trong các trường hợp {{topic|%7B%22topic%22%3A%22suy%20th%E1%BA%ADn%20giai%20%C4%91o%E1%BA%A1n%20cu%E1%BB%91i%22%7D}}, gadolinium có thể tích tụ trong mô và gây xơ hóa hệ thống thận (Nephrogenic Systemic Fibrosis – NSF). Mặc dù hiếm gặp, nhưng đây là biến chứng nặng, hiện chưa có điều trị đặc hiệu. FDA khuyến cáo chỉ sử dụng gadolinium loại vòng cho các đối tượng nguy cơ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các biện pháp an toàn cần thực hiện trước khi tiêm thuốc cản quang:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Đánh giá chức năng thận bằng eGFR\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tiền sử dị ứng thuốc cản quang hoặc phản ứng phản vệ\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tiền điều trị bằng corticoid và kháng histamin nếu có nguy cơ cao\u003C\u002Fli>\u003Cli>Giám sát sát sau khi tiêm ít nhất 30 phút\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Tài liệu hướng dẫn chính thức có tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.acr.org\u002FClinical-Resources\u002FContrast-Manual\">ACR Contrast Manual\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Ch2>Các lưu ý và chỉ định lâm sàng\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Việc chỉ định thuốc cản quang phụ thuộc vào mục tiêu khảo sát, cơ quan cần chẩn đoán và tình trạng bệnh nhân. Cần cân nhắc kỹ giữa lợi ích chẩn đoán và nguy cơ gây hại, đặc biệt ở người có bệnh thận, dị ứng thuốc hoặc phụ nữ có thai.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số chỉ định cụ thể và dạng thuốc tương ứng:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Chỉ định\u003C\u002Fth>\u003Cth>Thuốc cản quang\u003C\u002Fth>\u003Cth>Đường dùng\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>CT động mạch vành\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Iod tan trong nước\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Tiêm tĩnh mạch\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Chụp thực quản - dạ dày\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Bari sulfat\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Uống\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>MRI u não\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Gadolinium\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Tiêm tĩnh mạch\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Siêu âm gan tương phản\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Vi bọt khí\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Tiêm tĩnh mạch\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Trong thực hành, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh sẽ chọn loại thuốc, liều lượng và đường đưa vào phù hợp với từng tình huống lâm sàng để tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu nguy cơ.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Hướng phát triển và nghiên cứu tương lai\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nghiên cứu hiện tại đang tập trung phát triển các thế hệ thuốc cản quang mới có độ an toàn cao hơn, khả năng phân giải hình ảnh tốt hơn và có tính định hướng sinh học cao. Trong đó, các hướng nổi bật bao gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Thuốc cản quang phân tử (molecular contrast agents) đặc hiệu cho thụ thể ung thư hoặc enzyme đặc hiệu\u003C\u002Fli>\u003Cli>Chất cản quang thông minh: phản ứng với môi trường pH, oxy hóa khử hoặc enzyme đặc hiệu để kích hoạt\u003C\u002Fli>\u003Cli>Chất cản quang nano: tích hợp nhiều chức năng chẩn đoán – điều trị (theranostics)\u003C\u002Fli>\u003Cli>Vi bọt khí gắn kháng thể: dẫn hướng hình ảnh và điều trị mục tiêu\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Các nền tảng như siêu âm tương phản siêu phân giải (super-resolution ultrasound), MRI 7 Tesla, và PET\u002FMR tích hợp đang mở ra khả năng sử dụng thuốc cản quang trong các ứng dụng chuyên sâu như thần kinh học, miễn dịch học và sinh học ung thư. Thông tin cập nhật về công nghệ nano trong chẩn đoán hình ảnh có thể xem tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41565-022-01139-4\">Nature Nanotechnology\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>","Contrast media \u002F Contrast agents","Thuốc cản quang là nhóm hợp chất được đưa vào cơ thể qua đường tiêm hoặc uống nhằm làm tăng độ tương phản giữa các mô và mạch máu trong kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh y khoa như chụp X-quang, cắt lớp vi tính (CT) và cộng hưởng từ (MRI).","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[21,28,35],{"citationText":22,"title":23,"authors":24,"source":25,"year":26,"doi":27,"url":10},"Morcos (2008). Adverse reactions to Iodinated Contrast Media. Cancer Imaging. doi:10.1016\u002Fb978-012374212-4.50080-8","Adverse reactions to Iodinated Contrast Media","Morcos","Cancer Imaging",2008,"10.1016\u002Fb978-012374212-4.50080-8",{"citationText":29,"title":30,"authors":31,"source":32,"year":33,"doi":34,"url":10},"Cohan, Ellis (1999). Adverse Reactions to Iodinated Radiographic Contrast Media. Medical Radiology Trends in Contrast Media. doi:10.1007\u002F978-3-642-59814-2_11","Adverse Reactions to Iodinated Radiographic Contrast Media","Cohan, Ellis","Medical Radiology Trends in Contrast Media",1999,"10.1007\u002F978-3-642-59814-2_11",{"citationText":36,"title":37,"authors":38,"source":39,"year":40,"doi":41,"url":10},"Thomsen (2014). Management of Acute Adverse Reactions to Contrast Media. Medical Radiology Contrast Media. doi:10.1007\u002F174_2013_881","Management of Acute Adverse Reactions to Contrast Media","Thomsen","Medical Radiology Contrast Media",2014,"10.1007\u002F174_2013_881",[43,46,49],{"question":44,"answer":45},"Bệnh thận do thuốc cản quang (Contrast-Induced Nephropathy - CIN) được định nghĩa thế nào?","CIN là sự suy giảm chức năng thận cấp tính (creatinine huyết thanh tăng >= 0.5 mg\u002FdL hoặc >= 25% so với mức nền) xảy ra trong vòng 48-72 giờ sau khi tiêm thuốc cản quang chứa iod mà không có nguyên nhân nào khác.",{"question":47,"answer":48},"Biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa suy thận do thuốc cản quang ở bệnh nhân nguy cơ cao là gì?","Truyền tĩnh mạch dung dịch muối đẳng trương (NaCl 0.9%) trước và sau khi chụp, kết hợp sử dụng thuốc cản quang áp lực thẩm thấu thấp (LOCM) hoặc đẳng thẩm thấu (IOCM) với liều tối thiểu cần thiết.",{"question":50,"answer":51},"Phản ứng phản vệ với thuốc cản quang được xử trí cấp cứu bước đầu như thế nào?","Ngừng ngay truyền thuốc cản quang, tiêm bắp lập tức Adrenalin (Epinephrine) liều 0.3-0.5 mg ở mặt trước ngoài đùi, thở oxy lưu lượng cao và truyền dịch tinh thể bù thể tích tuần hoàn.",{"id":53,"researcherId":10,"name":54,"imageUrl":55},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":57,"researcherId":10,"name":58,"imageUrl":59},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[61,62,63,64,65,66,67,68,69,70],"chẩn đoán hình ảnh","phát hiện bất thường","kỹ thuật hình ảnh","an toàn và hiệu quả","độc tính trên thận","nguyên tố đất hiếm","phương pháp chẩn đoán","đánh giá chức năng","tổn thương thận cấp","suy thận giai đoạn cuối",10,true,"PUBLISHED","2025-07-04T09:36:07.368+00:00","2026-09-06T07:09:11.410+00:00","2025-07-05T15:57:38.566+00:00","2026-09-06T07:09:10.954+00:00",333,[80,83,86,89,99,102,105,109,112,115],{"id":81,"title":82,"term":81,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"biến đổi wavelet","Biến đổi wavelet là gì? Các nghiên cứu khoa học về Wavelet Transform",{"id":84,"title":85,"term":84,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"năng lực chuyên môn","Năng lực chuyên môn là gì? Các nghiên cứu về Năng lực chuyên môn",{"id":87,"title":88,"term":87,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"ngoại kiểm","Ngoại kiểm là gì? Các công bố khoa học về Ngoại kiểm",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":92,"definition":93,"discipline":94,"disciplineCode":95,"disciplineLabel":96,"disciplineColor":97,"disciplineIcon":98},"hạt nhân nhẹ","Hạt nhân nhẹ là gì? Cấu trúc, tính chất lượng tử và phản ứng nhiệt hạch","light nucleus","Hạt nhân nhẹ là các hạt nhân nguyên tử có số khối nhỏ (thông thường A ≤ 20), bao gồm các đồng vị của hydro, heli, liti, beri, bo và cacbon, đóng vai trò then chốt trong phản ứng tổng hợp nhiệt hạch sao và tổng hợp nguyên tố nguyên thủy Big Bang.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":100,"title":101,"term":100,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"pirads","Pirads là gì? Các bài nghiên cứu khoa học về Pirads",{"id":103,"title":104,"term":103,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"fullerene","Fullerene là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":106,"title":107,"term":106,"englishTitle":106,"definition":108,"discipline":94,"disciplineCode":95,"disciplineLabel":96,"disciplineColor":97,"disciplineIcon":98},"glycoprotein","Glycoprotein là gì? Các nghiên cứu khoa học về Glycoprotein","Glycoprotein là các protein phức hợp chứa chuỗi carbohydrate (oligosaccharide) liên kết cộng hóa trị với các chuỗi polypeptide thông qua liên kết glycoside N-liên kết hoặc O-liên kết.",{"id":110,"title":111,"term":110,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"uranium","Uranium là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Uranium",{"id":113,"title":114,"term":113,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tối ưu bầy đàn","Tối ưu bầy đàn là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":116,"title":117,"term":116,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nhân trắc","Nhân trắc là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan"]