[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_theo%20d%C3%B5i%20m%E1%BA%AFt{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_theo%20d%C3%B5i%20m%E1%BA%AFt":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":26,"enrichTopicLink":27,"status":28,"createTime":29,"updateTime":30,"publishTime":31,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":32,"wikidataId":10,"relateTopics":33},"theo dõi mắt","Theo dõi mắt là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Theo dõi mắt là công nghệ ghi lại chuyển động và điểm nhìn của mắt để phân tích sự chú ý, nhận thức và hành vi người dùng trong thời gian thực. Công nghệ này hoạt động dựa trên phản xạ ánh sáng hồng ngoại và camera, được ứng dụng rộng rãi trong nghiên cứu, y tế, thiết kế và công nghiệp. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Giới thiệu về theo dõi mắt (eye-tracking)\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTheo dõi mắt là một phương pháp đo lường và ghi lại chuyển động của mắt người trong không gian hai chiều hoặc ba chiều. Mục tiêu chính là xác định vị trí mà người dùng đang nhìn, trong bao lâu và theo trình tự như thế nào. Công nghệ này không chỉ cho biết mắt đang hướng về đâu, mà còn tiết lộ quá trình nhận thức, sự chú ý và ý định của người quan sát.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong các ứng dụng khoa học thần kinh, theo dõi mắt giúp các nhà nghiên cứu phân tích mối liên hệ giữa hoạt động thị giác và chức năng não bộ. Trong lĩnh vực tiếp thị và thiết kế sản phẩm, nó cho thấy rõ cách người tiêu dùng tương tác với giao diện hoặc bao bì. Hệ thống này thường bao gồm phần cứng ghi nhận (như camera hoặc kính đeo) và phần mềm xử lý dữ liệu để dựng lại hành vi thị giác.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số lĩnh vực ứng dụng phổ biến của công nghệ theo dõi mắt:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Tâm lý học nhận thức\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phân tích UX\u002FUI trong thiết kế phần mềm và trang web\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Chẩn đoán và nghiên cứu rối loạn thần kinh\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Huấn luyện trong mô phỏng hàng không và quân sự\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hệ thống an toàn chủ động trong ngành ô tô\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Nguyên lý hoạt động của thiết bị theo dõi mắt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nCác thiết bị theo dõi mắt hiện đại hoạt động chủ yếu dựa trên kỹ thuật chiếu hồng ngoại kết hợp với camera ghi hình tốc độ cao. Một chùm tia hồng ngoại được chiếu vào mắt, tạo ra phản xạ tại bề mặt giác mạc. Camera ghi lại vị trí của phản xạ này cùng với trung tâm đồng tử, sau đó phần mềm sẽ tính toán vị trí nhìn (gaze point) dựa trên mô hình hình học ba chiều.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMô hình đơn giản để xác định vị trí nhìn có thể biểu diễn như sau:\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">G = f(P, C)\u003C\u002Fscript>,  \ntrong đó \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">G\u003C\u002Fscript> là tọa độ điểm nhìn, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P\u003C\u002Fscript> là tọa độ đồng tử, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">C\u003C\u002Fscript> là vị trí phản xạ giác mạc. Phép chiếu ngược từ hình ảnh camera giúp xác định chính xác vị trí tương đối của mắt so với màn hình hoặc môi trường thực tế.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác hệ thống hiện nay thường đạt độ chính xác từ 0.5 đến 1 độ thị giác, tương đương với vài milimet trên màn hình máy tính. Một số thiết bị cao cấp tích hợp thuật toán hiệu chỉnh cá nhân (calibration) giúp giảm sai số do hình dạng mắt hoặc khoảng cách sử dụng. Bảng dưới đây so sánh các thông số kỹ thuật cơ bản của hai loại thiết bị phổ biến:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Thông số\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Eye-tracker cố định (desktop)\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Eye-tracker gắn trên đầu (wearable)\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Độ chính xác trung bình\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>~0.5° thị giác\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>~1.0° thị giác\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Tần số mẫu (sampling rate)\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>60–1200 Hz\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>50–250 Hz\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Độ trễ (latency)\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>10–30 ms\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>50–100 ms\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Các loại công nghệ theo dõi mắt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nHiện nay có bốn nhóm công nghệ chính được sử dụng để theo dõi mắt, mỗi loại phù hợp với mục đích sử dụng và môi trường nghiên cứu khác nhau. Mỗi phương pháp có nguyên lý hoạt động, độ chính xác và mức độ can thiệp vào trải nghiệm người dùng khác biệt.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Theo dõi bằng camera (video-based)\u003C\u002Fstrong>: Sử dụng camera ghi lại chuyển động mắt kèm ánh xạ phản xạ giác mạc. Đây là phương pháp phổ biến nhất trong nghiên cứu và thương mại.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Điện sinh học (Electrooculography - EOG)\u003C\u002Fstrong>: Dựa trên điện thế sinh ra khi mắt chuyển động, thường dùng trong nghiên cứu y học hoặc khi không thể dùng camera.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Ánh xạ phản xạ (Pupil-corneal reflection)\u003C\u002Fstrong>: Dùng ánh sáng hồng ngoại để tạo phản xạ tại bề mặt giác mạc, từ đó xác định góc nhìn. Phù hợp với nghiên cứu tâm lý học tinh vi.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thiết bị gắn trên kính\u002Fmũ\u003C\u002Fstrong>: Cho phép người dùng di chuyển trong môi trường thực, thường dùng trong các nghiên cứu về hành vi tự nhiên hoặc thể thao.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nSo sánh tổng quát giữa các loại công nghệ:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Công nghệ\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Ưu điểm\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Hạn chế\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Video-based\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Chính xác cao, không xâm lấn\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Yêu cầu cố định đầu, nhạy với ánh sáng\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>EOG\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Không phụ thuộc vào ánh sáng môi trường\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Độ phân giải thấp, không xác định được điểm nhìn chính xác\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Reflection-based\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Hiệu quả trong môi trường có kiểm soát\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Yêu cầu hiệu chỉnh kỹ càng\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Wearable\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Di động, phù hợp cho môi trường thực\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Trọng lượng, ảnh hưởng đến hành vi tự nhiên\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong nghiên cứu hành vi và thần kinh học\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTrong ngành thần kinh học và tâm lý học nhận thức, theo dõi mắt là một công cụ không xâm lấn giúp hiểu rõ cách não bộ xử lý thông tin thị giác. Dữ liệu từ thiết bị theo dõi mắt cho phép phân tích quá trình đọc, xử lý ngôn ngữ, nhận dạng khuôn mặt, và cơ chế ra quyết định. Nó cũng được dùng để phát hiện các biểu hiện tiềm ẩn của bệnh lý như Parkinson, Alzheimer và chứng tự kỷ.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số ví dụ điển hình:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Trong nghiên cứu về ADHD, trẻ có xu hướng nhảy điểm nhìn nhiều và thiếu ổn định trong các bài kiểm tra thị giác.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Người mắc chứng tự kỷ thường tránh giao tiếp bằng mắt, và điều này được thể hiện rõ qua dữ liệu heatmap từ eye-tracker.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột nghiên cứu tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.cbs.mpg.de\u002Fresearch\u002Feye-tracking\" target=\"_blank\">Viện Max Planck\u003C\u002Fa> đã chỉ ra mối liên hệ giữa hoạt động vùng não trán và các mẫu nhìn trong bài toán ra quyết định. Công nghệ theo dõi mắt không chỉ phản ánh hoạt động thị giác, mà còn là cửa sổ trực tiếp vào quá trình hoạt động của bộ não.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Ứng dụng trong thiết kế giao diện người dùng và tiếp thị\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTrong lĩnh vực thiết kế giao diện người dùng (UI\u002FUX) và marketing, theo dõi mắt được sử dụng để hiểu rõ cách người dùng tương tác với hình ảnh, văn bản, và bố cục trên màn hình. Dữ liệu điểm nhìn giúp phát hiện vị trí người dùng chú ý đầu tiên, thời gian tập trung vào một khu vực cụ thể và những vùng bị bỏ qua hoàn toàn. Đây là cơ sở để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng, tăng tỷ lệ chuyển đổi và cải thiện hiệu quả truyền thông hình ảnh.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột ví dụ điển hình là kỹ thuật phân tích bản đồ nhiệt (heatmap), trong đó các vùng được nhìn nhiều sẽ hiển thị màu đỏ hoặc cam, trong khi vùng ít được nhìn có màu xanh hoặc không có màu. Dưới đây là các chỉ số phổ biến được phân tích trong một thử nghiệm eye-tracking:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>First Fixation:\u003C\u002Fstrong> Vị trí mà người dùng nhìn đầu tiên sau khi giao diện xuất hiện.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Total Fixation Duration:\u003C\u002Fstrong> Tổng thời gian mắt người dùng dừng lại trên một yếu tố cụ thể.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Saccade Path:\u003C\u002Fstrong> Trình tự di chuyển của mắt từ điểm này sang điểm khác.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Scanpath Visualization:\u003C\u002Fstrong> Sơ đồ kết nối các điểm nhìn để phân tích luồng chú ý.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nDữ liệu từ theo dõi mắt cũng giúp các nhà thiết kế phát hiện “điểm mù giao diện” – những khu vực quan trọng nhưng không được người dùng chú ý. Điều này cho phép điều chỉnh lại kích thước, vị trí, màu sắc hoặc hoạt ảnh để thu hút sự chú ý hiệu quả hơn.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTham khảo nghiên cứu và công cụ chuyên sâu tại Nielsen Norman Group: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nngroup.com\u002Ftopic\u002Feye-tracking\u002F\" target=\"_blank\">https:\u002F\u002Fwww.nngroup.com\u002Ftopic\u002Feye-tracking\u002F\u003C\u002Fa>\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong ngành ô tô và hàng không\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTrong ngành công nghiệp ô tô, theo dõi mắt được tích hợp vào hệ thống giám sát tài xế (Driver Monitoring System - DMS) nhằm phát hiện các dấu hiệu như mệt mỏi, mất tập trung, hoặc buồn ngủ. Khi hệ thống phát hiện tài xế không nhìn đường trong một khoảng thời gian nhất định, nó có thể phát tín hiệu cảnh báo hoặc kích hoạt các hệ thống an toàn như phanh tự động.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCông nghệ này cũng đang được triển khai trong khoang lái xe tự hành để đảm bảo rằng tài xế vẫn sẵn sàng can thiệp khi cần thiết. Một số chỉ số theo dõi trong ngành ô tô:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Hướng nhìn (gaze direction)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tần suất chớp mắt (blink rate)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thời gian không chú ý (inattention time)\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTập đoàn Bosch là một trong những đơn vị tiên phong triển khai hệ thống theo dõi mắt trong xe hơi: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.bosch-mobility.com\u002Fen\u002Fsolutions\u002Fdriver-monitoring-systems\u002F\" target=\"_blank\">Bosch Driver Monitoring Systems\u003C\u002Fa>\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong ngành hàng không và quân sự, eye-tracking được tích hợp vào buồng mô phỏng huấn luyện để đánh giá sự chú ý của phi công và phân tích quy trình xử lý tình huống. Những sai lệch trong mẫu nhìn có thể cho thấy thiếu sót trong huấn luyện hoặc cảnh báo nguy cơ sai lầm trong điều kiện áp lực cao.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thách thức kỹ thuật và giới hạn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nMặc dù công nghệ theo dõi mắt ngày càng chính xác và dễ tiếp cận, vẫn tồn tại nhiều thách thức kỹ thuật cản trở việc áp dụng đại trà hoặc sử dụng trong môi trường linh hoạt. Một trong những vấn đề lớn là độ nhạy với điều kiện ánh sáng. Ánh sáng mạnh hoặc thay đổi liên tục có thể ảnh hưởng đến phản xạ giác mạc, khiến camera không ghi nhận chính xác được chuyển động mắt.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBên cạnh đó, yếu tố sinh học như kích thước đồng tử, màu mắt, mí mắt sụp, hay người dùng đeo kính cũng ảnh hưởng đến khả năng nhận diện. Ngoài ra, chuyển động đầu liên tục hoặc góc nhìn không chính diện làm tăng độ trễ và giảm độ chính xác.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTóm tắt một số giới hạn kỹ thuật thường gặp:\n\u003C\u002Fp>\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Vấn đề\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Ảnh hưởng\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Ánh sáng không ổn định\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Giảm chất lượng hình ảnh, sai lệch vị trí nhìn\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Chuyển động đầu\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Gây mất tín hiệu theo dõi\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Người dùng đeo kính\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Gây phản xạ phụ, làm nhiễu dữ liệu\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Đặc điểm sinh học cá nhân\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cần hiệu chỉnh riêng (calibration)\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Đạo đức và quyền riêng tư trong theo dõi mắt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTheo dõi mắt không chỉ cung cấp dữ liệu về hành vi thị giác, mà còn có thể tiết lộ thông tin cá nhân như trạng thái cảm xúc, ý định, hoặc mức độ nhận thức. Do đó, việc thu thập và sử dụng dữ liệu theo dõi mắt đặt ra nhiều câu hỏi về quyền riêng tư và đạo đức. Nếu không được kiểm soát, công nghệ này có thể bị lạm dụng trong các hệ thống giám sát hoặc thao túng hành vi.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số nguyên tắc đạo đức cần được tuân thủ:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Người dùng phải được thông báo rõ về việc thu thập và sử dụng dữ liệu.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Dữ liệu theo dõi mắt phải được mã hóa và lưu trữ an toàn.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Không sử dụng dữ liệu để thao túng hành vi mà không có sự đồng thuận.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác tổ chức công nghệ và nghiên cứu cần tuân theo các hướng dẫn đạo đức quốc tế như \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fethics.acm.org\u002F\" target=\"_blank\">ACM Code of Ethics\u003C\u002Fa> để đảm bảo rằng công nghệ phục vụ con người một cách minh bạch và tôn trọng quyền cá nhân.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Kết luận\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTheo dõi mắt là một công nghệ mạnh mẽ, có khả năng thay đổi cách chúng ta hiểu và tối ưu hóa hành vi người dùng, hoạt động thần kinh và các hệ thống tương tác người-máy. Từ nghiên cứu học thuật đến ứng dụng thương mại, eye-tracking đang chứng minh vai trò quan trọng trong thời đại dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTuy nhiên, đi cùng với tiềm năng là các thách thức về kỹ thuật và đạo đức cần được giải quyết đồng bộ. Chỉ khi đảm bảo độ chính xác, độ tin cậy và sự minh bạch trong sử dụng, công nghệ này mới có thể phát triển bền vững và được xã hội chấp nhận rộng rãi.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n  \u003Cli>Duchowski, A. T. (2017). \u003Ci>Eye Tracking Methodology: Theory and Practice\u003C\u002Fi>. Springer.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Holmqvist, K., Nyström, M., Andersson, R., Dewhurst, R., Jarodzka, H., &amp; Van de Weijer, J. (2011). \u003Ci>Eye tracking: A comprehensive guide to methods and measures\u003C\u002Fi>. Oxford University Press.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.tobiipro.com\u002Flearn-and-support\u002Flearn\u002Feye-tracking-essentials\u002Fwhat-is-eye-tracking\u002F\" target=\"_blank\">Tobii Pro: What is Eye Tracking?\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.frontiersin.org\u002Farticles\u002F10.3389\u002Ffpsyg.2019.00107\u002Ffull\" target=\"_blank\">Holmqvist et al., 2019. Eye Tracking in Psychology\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC5358062\u002F\" target=\"_blank\">Eye-Tracking Technology and Its Applications: A Review\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nngroup.com\u002Ftopic\u002Feye-tracking\u002F\" target=\"_blank\">Nielsen Norman Group: Eye Tracking\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.bosch-mobility.com\u002Fen\u002Fsolutions\u002Fdriver-monitoring-systems\u002F\" target=\"_blank\">Bosch Driver Monitoring Systems\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fethics.acm.org\u002F\" target=\"_blank\">ACM Code of Ethics and Professional Conduct\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.615+00:00","2025-11-11T18:45:21.275+00:00","2025-11-11T18:45:21.273+00:00",151,[34,45,56,67,78,84,95,106,112,118],{"id":35,"title":36,"term":37,"englishTitle":38,"definition":39,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":46,"title":47,"term":48,"englishTitle":49,"definition":50,"discipline":51,"disciplineCode":52,"disciplineLabel":53,"disciplineColor":54,"disciplineIcon":55},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":57,"title":58,"term":59,"englishTitle":60,"definition":61,"discipline":62,"disciplineCode":63,"disciplineLabel":64,"disciplineColor":65,"disciplineIcon":66},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":68,"title":69,"term":70,"englishTitle":71,"definition":72,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":79,"title":80,"term":81,"englishTitle":82,"definition":83,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":85,"title":86,"term":87,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":90,"disciplineCode":91,"disciplineLabel":92,"disciplineColor":93,"disciplineIcon":94},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":96,"title":97,"term":98,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":101,"disciplineCode":102,"disciplineLabel":103,"disciplineColor":104,"disciplineIcon":105},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":113,"title":114,"term":115,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":119,"title":120,"term":121,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]