[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_th%E1%BB%A7y%20ph%C3%A2n%20enzym{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_thủy phân enzym":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":17,"englishTitle":18,"synonyms":19,"definition":22,"discipline":23,"references":24,"faqs":66,"createUser":76,"publishUser":80,"keywords":81,"keywordCount":92,"enrichTopicLink":93,"status":94,"createTime":95,"updateTime":96,"publishTime":97,"linkEnrichedTime":98,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":99,"relateTopics":100},"thủy phân enzym","Thuỷ phân enzym là gì? Cơ chế hoá sinh và ứng dụng công nghệ","Tìm hiểu thuỷ phân enzym (enzymatic hydrolysis): bản chất động học Michaelis-Menten, cơ chế cellulase phân giải sinh khối và ứng dụng công nghiệp sinh học.","\u003Cp>Thuỷ phân enzym (enzymatic hydrolysis) là quá trình phân cắt các liên kết hoá học trong các cơ chất sinh học có sự tham gia của phân tử nước dưới sự xúc tác đặc hiệu của các enzym thuộc nhóm hydrolase. Không giống như các phản ứng thuỷ phân bằng tác nhân hoá học vô cơ vốn đòi hỏi điều kiện áp suất cao và môi trường axit hoặc kiềm đậm đặc, thuỷ phân enzym diễn ra trong các điều kiện sinh lý ôn hoà với tính chọn lọc cơ chất và tính chọn lọc lập thể vượt trội. Phản ứng này giữ vị trí trung tâm trong quá trình tiêu hoá sinh học, chuyển hoá vật chất tế bào và là công nghệ nền tảng của các ngành công nghiệp sinh học hiện đại như sản xuất nhiên liệu sinh học, chế biến thực phẩm và dược phẩm chức năng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bản chất hoá sinh và phân loại enzym xúc tác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Về mặt phân loại quốc tế, tất cả các enzym xúc tác phản ứng thuỷ phân đều thuộc lớp enzym thứ ba (EC 3, Hydrolase). Phản ứng thuỷ phân diễn ra nhờ sự tấn công ái nhân của phân tử nước được hoạt hoá bởi các gốc xúc tác acid-base trong tâm hoạt động của enzym, dẫn đến sự phân cắt liên kết cộng hoá trị \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">A-B\u003C\u002Fscript> và gắn nhóm hydroxyl (-OH) vào một phân mảnh cùng nguyên tử hydro (-H) vào phân mảnh còn lại:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">A-B + H_2O \\rightarrow A-H + B-OH\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>Tuỳ thuộc vào bản chất hoá học của liên kết bị phân cắt, các enzym thuỷ phân công nghiệp và sinh học chủ yếu được phân chia thành các nhóm chính:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Glycoside hydrolase:\u003C\u002Fstrong> Phân cắt các liên kết glycosid trong carbohydrate, tiêu biểu là cellulase, amylase, beta-glucosidase và xylanase.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Peptide hydrolase hay Protease:\u003C\u002Fstrong> Phân cắt các liên kết peptit trong protein và polypeptide, tiêu biểu là pepsin, trypsin, papain, bromelain và alcalase.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Esterase và Lipase:\u003C\u002Fstrong> Phân cắt các liên kết este trong lipid và triglyceride giải phóng glycerol cùng các {{topic|%7B%22topic%22%3A%22axit%20b%C3%A9o%20t%E1%BB%B1%20do%22%7D}}.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Động học phản ứng thuỷ phân enzym\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Đối với các cơ chất hoà tan trong hệ phản ứng đồng thể, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%E1%BB%91c%20%C4%91%E1%BB%99%20ph%E1%BA%A3n%20%E1%BB%A9ng%22%7D}} thuỷ phân enzym tuân theo quy luật động học kinh điển do Michaelis và Menten đề xuất. Johnson và Goody phân tích năm 2011 lịch sử mô hình động học Michaelis-Menten công bố năm 1913 mô tả sự phụ thuộc của tốc độ phản ứng thuỷ phân ban đầu vào nồng độ cơ chất thông qua hằng số Michaelis Km:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">V = \\frac{V_{\\max} [S]}{K_m + [S]}\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>Trong đó \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">V\u003C\u002Fscript> là tốc độ ban đầu của phản ứng thuỷ phân, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">V_{\\max}\u003C\u002Fscript> là tốc độ phản ứng cực đại khi toàn bộ trung tâm hoạt động của enzym đã bão hoà cơ chất, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">[S]\u003C\u002Fscript> là nồng độ cơ chất trong môi trường phản ứng, và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">K_m\u003C\u002Fscript> là hằng số Michaelis biểu thị nồng độ cơ chất mà tại đó tốc độ phản ứng đạt một nửa giá trị cực đại. Cần lưu ý rằng \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">K_m\u003C\u002Fscript> chỉ xấp xỉ hằng số phân ly của phức hệ enzym - cơ chất và phản ánh ái lực liên kết thực sự khi hằng số xúc tác kcat nhỏ hơn nhiều so với tốc độ phân ly của phức hệ ban đầu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Ngược lại, đối với các cơ chất không hoà tan ở thể rắn như sợi cellulose tinh thể, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%99ng%20h%E1%BB%8Dc%20ph%E1%BA%A3n%20%E1%BB%A9ng%22%7D}} thuỷ phân là quá trình dị thể phức tạp bị chi phối bởi hiện tượng hấp phụ bề mặt theo mô hình Langmuir và các cản trở khuếch tán không gian. Lynd và cộng sự tổng kết năm 2002 cơ chế phân giải cellulose vi sinh vật chỉ ra rằng các cellulase phải bám dính lên bề mặt xơ sợi thông qua module gắn carbohydrate (CBM) trước khi trượt dọc sợi polyme để thực hiện phản ứng phân cắt liên tục.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Hơn nữa, trong các hệ thống thuỷ phân sinh khối quy mô lớn, tốc độ phản ứng thường bị kìm hãm theo thời gian do hiện tượng ức chế bởi sản phẩm (product inhibition). Điển hình như nồng độ glucose tích luỹ cao sẽ gây ức chế ngược hoạt tính của beta-glucosidase, hay cellobiose nồng độ cao sẽ kìm hãm mạnh hoạt động của enzym cellobiohydrolase.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>So sánh các phương pháp thuỷ phân đại phân tử sinh học\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bảng dưới đây so sánh sự khác biệt cơ bản giữa phương pháp thuỷ phân enzym với các phương pháp thuỷ phân hoá học truyền thống:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Đặc tính so sánh\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Thuỷ phân enzym\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Thuỷ phân axit\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Thuỷ phân kiềm\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Điều kiện nhiệt độ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ôn hoà (40 °C đến 60 °C)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Rất cao (gia nhiệt mạnh)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Cao (gia nhiệt liên tục)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Áp suất vận hành\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Áp suất khí quyển bình thường\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Áp suất thường (axit đặc) hoặc cao (axit loãng)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Áp suất thường đến trung bình\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tính đặc hiệu phản ứng\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Rất cao, định hướng liên kết chọn lọc\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Không đặc hiệu, cắt ngẫu nhiên\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Không đặc hiệu, dễ biến tính hoá học\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Sản phẩm phụ độc hại\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hầu như không tạo sản phẩm ức chế\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tạo Furfural, HMF, axit formic\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tạo muối vô cơ dư thừa cao\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Yêu cầu thiết bị chống ăn mòn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Thép không gỉ tiêu chuẩn thực phẩm\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Vật liệu kháng axit đắt tiền\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Vật liệu kháng kiềm chuyên dụng\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Cơ chế thuỷ phân sinh khối lignocellulose\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Cellulose là polyme sinh học dồi dào nhất trên hành tinh nhưng {{topic|%7B%22topic%22%3A%22c%E1%BA%A5u%20tr%C3%BAc%20tinh%20th%E1%BB%83%22%7D}} vi sợi xếp lớp chặt chẽ của nó khiến việc phân giải thành đường lên men gặp rào cản rất lớn. Lynd và cộng sự tổng kết năm 2002 cơ chế phân giải cellulose của vi sinh vật thông qua sự phối hợp đồng vận giữa endoglucanase, exoglucanase và beta-glucosidase trong hệ enzyme cellulase.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Để đạt hiệu quả thuỷ phân hoàn toàn sợi cellulose không tan thành đường glucose đơn phân, hệ enzym cellulase hoạt động theo cơ chế hiệp đồng ba bước chặt chẽ:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Endoglucanase:\u003C\u002Fstrong> Tấn công ngẫu nhiên vào các vùng vô định hình của sợi cellulose, cắt đứt các liên kết beta-glucosid nội tại để tạo ra các đầu mạch tự do mới.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Exoglucanase hay Cellobiohydrolase:\u003C\u002Fstrong> Bám vào các đầu khử và đầu không khử vừa tạo ra, tiến dọc theo chuỗi tinh thể và tuần tự cắt các đoạn disaccharide cellobiose.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Beta-glucosidase:\u003C\u002Fstrong> Cắt đứt liên kết glucosid của cellobiose hoà tan để giải phóng hai phân tử đường glucose tự do, đồng thời giải toả áp lực ức chế ngược đối với cellobiohydrolase.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Sun và Cheng đánh giá năm 2002 các phương pháp tiền xử lý sinh khối lignocellulose nhằm phá vỡ cấu trúc lignin và tăng khả năng tiếp cận của cellulase và có thể nâng hiệu suất thuỷ phân cellulose lên trên 90 % đối với các nguồn sinh khối cỏ và phụ phẩm nông nghiệp tối ưu. Các biện pháp tiền xử lý hoá lý như nổ hơi (steam explosion), tiền xử lý bằng axit loãng hoặc tiền xử lý bằng dung môi hữu cơ giúp loại bỏ lớp màng lignin bao bọc, tạo độ xốp xốp vi mô để enzym tiếp cận thuận lợi.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng thuỷ phân protein và lipid trong công nghiệp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bên cạnh carbohydrate, thuỷ phân enzym giữ vai trò cốt lõi trong chế biến phụ phẩm nông nghiệp và công nghệ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22th%E1%BB%B1c%20ph%E1%BA%A9m%20ch%E1%BB%A9c%20n%C4%83ng%22%7D}}. Kristinsson và Rasco khảo cứu năm 2000 quá trình thuỷ phân protein cá bằng các protease thương mại nhằm cải thiện các đặc tính chức năng công nghệ thực phẩm như độ hoà tan, khả năng tạo nhũ, tạo bọt và giữ nước. Quá trình thuỷ phân có kiểm soát mức độ thuỷ phân (DH) giúp cắt ngắn mạch polypeptide, làm biến đổi {{topic|%7B%22topic%22%3A%22c%E1%BA%A5u%20tr%C3%BAc%20kh%C3%B4ng%20gian%22%7D}} và bộc lộ các nhóm chức phù hợp với yêu cầu chế biến. Định hướng này đặt nền móng cho các nghiên cứu hiện đại về thuỷ phân enzym thu nhận các peptide {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ho%E1%BA%A1t%20t%C3%ADnh%20sinh%20h%E1%BB%8Dc%22%7D}} có tác dụng chống oxy hoá và hỗ trợ tim mạch.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Trong công nghệ chế biến dầu thực vật và hoá mỹ phẩm sinh học, enzym lipase được ứng dụng rộng rãi để thuỷ phân có chọn lọc các phân tử lipid trung tính (triglyceride) tạo thành monoacylglycerol, diacylglycerol và các axit béo tự do, phục vụ tổng hợp các {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%E1%BA%A5t%20ho%E1%BA%A1t%20%C4%91%E1%BB%99ng%20b%E1%BB%81%20m%E1%BA%B7t%22%7D}} sinh học thân thiện với môi trường.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng thực tiễn và nghiên cứu thuỷ phân enzym tại Việt Nam\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Thuỷ phân enzym vận hành ở điều kiện ôn hoà trong dải nhiệt độ từ 40 °C đến 60 °C và môi trường pH thích hợp gần trung tính, giúp bảo tồn tối đa các axit amin thiết yếu và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22vi%20ch%E1%BA%A5t%20dinh%20d%C6%B0%E1%BB%A1ng%22%7D}} nhạy cảm với nhiệt, không tạo ra các hợp chất độc hại cho sức khoẻ.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Tại Việt Nam, Lê Viên và cộng sự công bố năm 2018 trên Tạp chí Hoá học về nghiên cứu thuỷ phân mô sụn ức gà bằng enzym protease thương mại (Protamex) nhằm thu hồi hợp chất cao phân tử sinh học chondroitin sulfat phục vụ dược phẩm và thực phẩm chức năng. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy việc kiểm soát nhiệt độ và tỷ lệ enzym trên cơ chất cho phép đạt hiệu suất thu hồi chondroitin sulfat cao mà vẫn giữ nguyên được độ tinh sạch sinh học, minh chứng cho tính khả thi và hiệu quả kinh tế của việc áp dụng xúc tác enzym trong chế biến sâu phụ phẩm nông nghiệp nội địa.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thách thức kỹ thuật và xu hướng nghiên cứu mới\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mặc dù sở hữu nhiều ưu điểm sinh thái vượt trội, quá trình thuỷ phân enzym quy mô công nghiệp vẫn đang đối mặt với các rào cản kinh tế kỹ thuật:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Cố định enzym trên giá thể nano từ tính:\u003C\u002Fstrong> Ozyilmaz và cộng sự phát triển năm 2021 giải pháp cố định cellulase lên các hạt nano từ tính có thể tái sinh, giúp nâng cao độ bền nhiệt, duy trì hoạt tính xúc tác ổn định và cho phép thu hồi enzym thuận tiện bằng từ trường ngoài qua nhiều chu kỳ vận hành.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hiện tượng vô hoạt vì nhiệt và xáo trộn cơ học:\u003C\u002Fstrong> Áp dụng công nghệ thiết kế enzym có định hướng (directed evolution) và kỹ thuật {{topic|%7B%22topic%22%3A%22m%C3%B4%20ph%E1%BB%8Fng%20%C4%91%E1%BB%99ng%20l%E1%BB%B1c%20h%E1%BB%8Dc%20ph%C3%A2n%20t%E1%BB%AD%22%7D}} để nâng cao độ bền nhiệt và tính kháng biến tính trong môi trường có lực cắt lớn.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Quy trình đường hoá và lên men đồng thời (SSF):\u003C\u002Fstrong> Kết hợp bước thuỷ phân enzym và lên men ethanol vi sinh vật trong cùng một bồn phản ứng duy nhất, giúp tiêu thụ tức thời lượng đường sinh ra để làm giảm đáng kể hiện tượng ức chế bởi sản phẩm glucose.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n","thuỷ phân enzym","enzymatic hydrolysis",[20,21],"thủy phân enzyme","thuỷ phân bằng enzym","Thuỷ phân enzym là phản ứng phân cắt liên kết hoá học trong cơ chất sinh học bằng nước dưới sự xúc tác đặc hiệu của các enzym hydrolase.","ENGINEERING_TECHNOLOGY",[25,32,38,45,52,59],{"citationText":26,"title":27,"authors":28,"source":29,"year":30,"doi":31,"url":10},"Lynd, L. R., Weimer, P. J., van Zyl, W. H., & Pretorius, I. S. (2002). Microbial Cellulose Utilization: Fundamentals and Biotechnology. Microbiology and Molecular Biology Reviews, 66(3), 506-577.","Microbial Cellulose Utilization: Fundamentals and Biotechnology","Lynd, Weimer, van Zyl, Pretorius","Microbiology and Molecular Biology Reviews",2002,"10.1128\u002Fmmbr.66.3.506-577.2002",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":36,"year":30,"doi":37,"url":10},"Sun, Y., & Cheng, J. (2002). Hydrolysis of lignocellulosic materials for ethanol production: a review. Bioresource Technology, 83(1), 1-11.","Hydrolysis of lignocellulosic materials for ethanol production: a review","Sun, Cheng","Bioresource Technology","10.1016\u002Fs0960-8524(01)00212-7",{"citationText":39,"title":40,"authors":41,"source":42,"year":43,"doi":44,"url":10},"Kristinsson, H. G., & Rasco, B. A. (2000). Fish Protein Hydrolysates: Production, Biochemical, and Functional Properties. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 40(1), 43-81.","Fish Protein Hydrolysates: Production, Biochemical, and Functional Properties","Kristinsson, Rasco","Critical Reviews in Food Science and Nutrition",2000,"10.1080\u002F10408690091189266",{"citationText":46,"title":47,"authors":48,"source":49,"year":50,"doi":51,"url":10},"Johnson, K. A., & Goody, R. S. (2011). The Original Michaelis Constant: Translation of the 1913 Michaelis–Menten Paper. Biochemistry, 50(39), 8264-8269.","The Original Michaelis Constant: Translation of the 1913 Michaelis–Menten Paper","Johnson, Goody","Biochemistry",2011,"10.1021\u002Fbi201284u",{"citationText":53,"title":54,"authors":55,"source":56,"year":57,"doi":58,"url":10},"Le Vien, Van Thien Phu, Phuong, Hanh, & Dao (2018). Release of chondroitin sulfate form the chicken keel cartilage by protamex hydrolysis. Vietnam Journal of Chemistry, 56(6), 753-757.","Release of chondroitin sulfate form the chicken keel cartilage by protamex hydrolysis","Le Vien, Van Thien Phu, Phuong, Hanh, Dao","Vietnam Journal of Chemistry",2018,"10.1002\u002Fvjch.201800054",{"citationText":60,"title":61,"authors":62,"source":63,"year":64,"doi":65,"url":10},"Ozyilmaz, G., Alhiali, A., Caglar, P., & Yilmaz, M. (2021). Preparation of regenerable magnetic nanoparticles for cellulase immobilization: Improvement of enzymatic activity and stability. Biotechnology Progress, 37(4), e3145.","Preparation of regenerable magnetic nanoparticles for cellulase immobilization: Improvement of enzymatic activity and stability","Ozyilmaz, Alhiali, Caglar, Yilmaz","Biotechnology Progress",2021,"10.1002\u002Fbtpr.3145",[67,70,73],{"question":68,"answer":69},"Thuỷ phân enzym có ưu điểm gì so với thuỷ phân bằng hoá chất axit hoặc kiềm?","Thuỷ phân enzym diễn ra ở điều kiện nhiệt độ và áp suất ôn hoà, có tính đặc hiệu cơ chất cao, không phá huỷ các axit amin thiết yếu và không phát sinh sản phẩm phụ độc hại cho môi trường.",{"question":71,"answer":72},"Tại sao cần kết hợp nhiều loại enzym cellulase để thuỷ phân cellulose?","Do cellulose có cấu trúc tinh thể phức tạp, quá trình phân giải đòi hỏi sự hiệp đồng của endoglucanase cắt mạch bên trong, exoglucanase cắt đầu mạch tạo cellobiose và beta-glucosidase chuyển hoá cellobiose thành glucose.",{"question":74,"answer":75},"Yếu tố nào thường gây cản trở tốc độ phản ứng thuỷ phân enzym quy mô lớn?","Rào cản chính là hiện tượng ức chế ngược bởi nồng độ sản phẩm tích luỹ cao trong môi trường phản ứng và sự biến tính của enzym do nhiệt độ hoặc biến động pH.",{"id":77,"researcherId":10,"name":78,"imageUrl":79},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":77,"researcherId":10,"name":78,"imageUrl":79},[82,83,84,85,86,87,88,89,90,91],"axit béo tự do","tốc độ phản ứng","động học phản ứng","cấu trúc tinh thể","thực phẩm chức năng","cấu trúc không gian","hoạt tính sinh học","chất hoạt động bề mặt","vi chất dinh dưỡng","mô phỏng động lực học phân tử",10,true,"PUBLISHED","2025-12-01T09:55:14.234+00:00","2026-09-12T19:07:50.010+00:00","2026-09-12T18:34:20.598+00:00","2026-09-12T19:07:49.737+00:00",0,[101,104,107,110,120,123,126,129,132,135],{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hệ số dẫn nhiệt","Hệ số dẫn nhiệt là gì? Các công bố khoa học về Hệ số dẫn nhiệt",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hình thái","Hình thái là gì? Các công bố khoa học về Hình thái",{"id":108,"title":109,"term":108,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tán xạ","Tán xạ là gì? Các nghiên cứu khoa học về Tán xạ",{"id":111,"title":112,"term":111,"englishTitle":113,"definition":114,"discipline":115,"disciplineCode":116,"disciplineLabel":117,"disciplineColor":118,"disciplineIcon":119},"cao chiết","Cao chiết là gì? Phân loại, quy trình và tiêu chuẩn","botanical extract","Cao chiết là chế phẩm đậm đặc thu được bằng cách chiết xuất hoạt chất sinh học từ nguyên liệu tự nhiên bằng dung môi thích hợp, sau đó loại bỏ bã và bốc hơi một phần hoặc toàn bộ dung môi để đạt thể chất quy định.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":121,"title":122,"term":121,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"phương pháp đồng kết tủa","Phương pháp đồng kết tủa là gì? Các nghiên cứu khoa học",{"id":124,"title":125,"term":124,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"vector chuyển gen","Vector chuyển gen là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":127,"title":128,"term":127,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"alcalase","Alcalase là gì? Các công bố khoa học về Alcalase",{"id":130,"title":131,"term":130,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hoạt tính enzyme","Hoạt tính enzyme là gì? Các bài nghiên cứu khoa học",{"id":133,"title":134,"term":133,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"surfactant","Surfactant là gì? Các công bố khoa học về Surfactant",{"id":136,"title":137,"term":136,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"vi nhũ tương","Vi nhũ tương là gì? Các nghiên cứu khoa học về Vi nhũ tương"]