[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_th%E1%BA%A1ch%20cao{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_th%E1%BA%A1ch%20cao":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":17,"englishTitle":18,"synonyms":10,"definition":19,"discipline":20,"references":21,"faqs":42,"createUser":52,"publishUser":56,"keywords":60,"keywordCount":67,"enrichTopicLink":68,"status":69,"createTime":70,"updateTime":71,"publishTime":72,"linkEnrichedTime":73,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":74,"wikidataId":10,"relateTopics":75},"thạch cao","Thạch cao là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","Thạch cao là vật liệu chủ yếu làm từ calcium sulfate hemihydrate, có khả năng đông cứng nhanh khi trộn với nước và được sử dụng rộng rãi trong xây dựng, y tế và nghệ thuật. Với tính chất dễ tạo hình, nhẹ, cách nhiệt và thân thiện môi trường, thạch cao đáp ứng nhiều ứng dụng kỹ thuật và thẩm mỹ trong đời sống hiện đại. ","\u003Cp>\u003Cstrong>Thạch cao\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Gypsum \u002F Calcium sulfate dihydrate\u003C\u002Fem>) là khoáng vật trầm tích sulfat canxi ngậm hai phân tử nước, đóng vai trò là vật liệu kết dính và hoàn thiện quan trọng trong ngành công nghiệp vật liệu xây dựng, mỹ thuật và chỉnh hình y học. Đây là vật liệu có khả năng hấp thụ nước và đông cứng nhanh chóng khi trộn với nước, tạo thành một khối rắn chắc. Nhờ tính chất dễ tạo hình, độ bền vừa phải và thân thiện với môi trường, thạch cao được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau như xây dựng, y tế và nghệ thuật.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thạch cao không chỉ được biết đến như một {{topic|%7B%22topic%22%3A%22v%E1%BA%ADt%20li%E1%BB%87u%20x%C3%A2y%20d%E1%BB%B1ng%22%7D}} mà còn là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất các loại bột bó bột y tế, làm khuôn trong đúc tượng, hoặc làm vật liệu cách nhiệt, cách âm trong các công trình kiến trúc. Đặc tính đông kết nhanh và khả năng giữ nguyên hình dạng sau khi khô làm cho thạch cao trở thành một vật liệu đa dụng, phù hợp với nhiều mục đích kỹ thuật và mỹ thuật.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Đặc biệt, thạch cao còn có ưu điểm về khả năng kháng cháy và cách nhiệt tốt, giúp tăng tính an toàn cho các công trình xây dựng và thiết kế nội thất hiện đại.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân loại thạch cao\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Thạch cao được phân loại dựa trên nguồn gốc và tính chất sử dụng. Có hai loại chính:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cb>Thạch cao tự nhiên:\u003C\u002Fb> Là khoáng vật khai thác trực tiếp từ thiên nhiên, gồm các dạng thạch cao khan (anhydrite) và thạch cao bán nước (gypsum).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cb>Thạch cao nhân tạo:\u003C\u002Fb> Được sản xuất thông qua các quá trình nung hoặc tinh chế thạch cao tự nhiên để tạo ra các sản phẩm có tính chất đồng nhất và dễ kiểm soát hơn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Trong xây dựng, thạch cao thường được chia thành thạch cao dùng để trát tường, làm trần thạch cao, và thạch cao dùng làm vật liệu cách nhiệt, cách âm. Ở lĩnh vực y tế, thạch cao được tinh chế thành bột bó bột có khả năng đông cứng nhanh và chắc chắn, hỗ trợ cố định xương gãy hiệu quả.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thạch cao cũng được phân loại theo dạng vật lý như dạng bột mịn, dạng tấm hoặc dạng tấm siêu nhẹ dùng trong các ứng dụng đặc thù.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cấu trúc hóa học và tính chất vật lý\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Thạch cao chủ yếu là calcium sulfate hemihydrate với công thức hóa học CaSO\u003Csub>4\u003C\u002Fsub>·½H\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>O. Khi trộn với nước, thạch cao trải qua phản ứng thu nước để chuyển thành calcium sulfate dihydrate (CaSO\u003Csub>4\u003C\u002Fsub>·2H\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>O), đồng thời giải phóng nhiệt và đông kết nhanh chóng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Phương trình phản ứng:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">CaSO_4 \\cdot \\frac{1}{2}H_2O + \\frac{3}{2}H_2O \\rightarrow CaSO_4 \\cdot 2H_2O + \\text{nhiệt}\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tính chất vật lý nổi bật của thạch cao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Khả năng đông kết nhanh, thuận tiện cho thi công và tạo hình\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Trọng lượng nhẹ và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%99%20b%E1%BB%81n%20c%C6%A1%20h%E1%BB%8Dc%22%7D}} vừa phải\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Khả năng cách nhiệt và cách âm tốt, góp phần vào hiệu quả năng lượng của công trình\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Không độc hại và dễ dàng phân hủy trong {{topic|%7B%22topic%22%3A%22m%C3%B4i%20tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%20t%E1%BB%B1%20nhi%C3%AAn%22%7D}}\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Nhược điểm của thạch cao là khả năng chống thấm nước kém, dễ bị hư hại khi tiếp xúc với độ ẩm cao hoặc ngập nước kéo dài.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Quy trình sản xuất thạch cao\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quá trình sản xuất thạch cao bắt đầu từ việc khai thác thạch cao tự nhiên hoặc thu hồi thạch cao từ các nguồn công nghiệp như xỉ lò vôi, thạch cao từ công nghiệp sản xuất xi măng. Thạch cao sau đó được nung nóng ở nhiệt độ từ 150 đến 180°C để tách nước, tạo thành thạch cao hemihydrate có thể trộn với nước để sử dụng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thạch cao sau khi nung được nghiền mịn thành bột, đóng gói và phân phối cho các ngành công nghiệp xây dựng, y tế và sản xuất vật liệu trang trí. Trong quá trình sản xuất, việc kiểm soát nhiệt độ và thời gian nung đóng vai trò quyết định đến chất lượng và tính năng của sản phẩm cuối cùng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ứng dụng công nghệ hiện đại như nghiền siêu mịn, phối trộn phụ gia cải thiện tính năng cơ học và chống ẩm cũng được áp dụng để nâng cao hiệu quả sử dụng thạch cao.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Ứng dụng của thạch cao trong xây dựng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Thạch cao là vật liệu xây dựng đa năng được sử dụng rộng rãi trong nhiều công trình dân dụng và công nghiệp. Một trong những ứng dụng chính là làm vữa trát tường, tạo mặt phẳng, che phủ các bề mặt thô ráp nhằm tăng tính thẩm mỹ và bảo vệ kết cấu công trình.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thạch cao cũng được sử dụng làm vật liệu làm trần thạch cao, vừa nhẹ vừa cách nhiệt và cách âm hiệu quả. Trần thạch cao có thể dễ dàng tạo hình đa dạng, kết hợp hệ thống chiếu sáng và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91i%E1%BB%81u%20h%C3%B2a%20kh%C3%B4ng%20kh%C3%AD%22%7D}}, góp phần nâng cao tính tiện nghi và thẩm mỹ cho không gian sống.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ưu điểm của thạch cao trong xây dựng bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Khô nhanh, thi công dễ dàng và tiết kiệm thời gian.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Trọng lượng nhẹ, giảm tải cho kết cấu.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Khả năng cách âm, cách nhiệt tốt, tăng hiệu quả năng lượng cho công trình.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Dễ dàng sửa chữa, thay thế, tái chế và thân thiện với môi trường.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Tuy nhiên, thạch cao có hạn chế về khả năng chịu nước và độ bền cơ học nên cần được bảo vệ hoặc kết hợp với các vật liệu khác khi sử dụng ở các khu vực có độ ẩm cao.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong y tế\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong y tế, thạch cao là vật liệu không thể thiếu để làm bột bó bột cố định xương gãy, hỗ trợ quá trình hồi phục tổn thương xương và khớp. Bột thạch cao y tế khi trộn với nước sẽ đông cứng nhanh, ôm sát vùng bị thương, giữ cố định và bảo vệ xương khỏi các tác động bên ngoài.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thạch cao y tế còn được sử dụng trong làm mô hình phẫu thuật, phục hồi mô hình giải phẫu, hỗ trợ quá trình huấn luyện và nghiên cứu y khoa. Tính an toàn và khả năng tạo hình cao giúp thạch cao trở thành vật liệu ưu việt trong lĩnh vực y tế.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các yêu cầu kỹ thuật cho thạch cao y tế nghiêm ngặt hơn, bao gồm độ mịn, khả năng đông kết và độ bền phù hợp nhằm đảm bảo {{topic|%7B%22topic%22%3A%22an%20to%C3%A0n%20v%C3%A0%20hi%E1%BB%87u%20qu%E1%BA%A3%22%7D}} cố định cho bệnh nhân.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong nghệ thuật và công nghiệp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Thạch cao được ưa chuộng trong ngành nghệ thuật làm tượng, điêu khắc và tạo khuôn đúc. Với tính chất dễ tạo hình và giữ chi tiết tinh xảo, thạch cao giúp các nghệ nhân tạo ra các tác phẩm mỹ thuật hoặc khuôn mẫu chuẩn xác.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong công nghiệp, thạch cao được sử dụng làm nguyên liệu trong sản xuất giấy, xử lý nước, sản xuất xi măng và các vật liệu xây dựng khác. Tính đa dụng và chi phí thấp là lợi thế lớn của thạch cao trong các ngành công nghiệp này.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ưu điểm và nhược điểm của thạch cao\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Ưu điểm\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Nhược điểm\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Dễ thi công, thời gian đông kết nhanh, trọng lượng nhẹ\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Không chịu nước tốt, dễ bị ảnh hưởng bởi độ ẩm và mốc\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Khả năng cách âm và cách nhiệt tốt\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Độ bền cơ học thấp hơn so với vật liệu xây dựng khác như bê tông\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Thân thiện với môi trường và có thể tái chế\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Không thích hợp cho các môi trường ẩm ướt hoặc chịu tải trọng lớn\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Tiêu chuẩn và kiểm định chất lượng thạch cao\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Để {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BA%A3m%20b%E1%BA%A3o%20ch%E1%BA%A5t%20l%C6%B0%E1%BB%A3ng%22%7D}} và an toàn khi sử dụng, thạch cao phải tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia về thành phần hóa học, độ mịn, thời gian đông kết và sức bền. Ví dụ, tiêu chuẩn ASTM C472 quy định các yêu cầu vật lý cho thạch cao dùng trong xây dựng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ở Việt Nam, thạch cao xây dựng phải đáp ứng TCVN 7419:2004. Các tiêu chuẩn này giúp nhà sản xuất kiểm soát chất lượng sản phẩm và đảm bảo vật liệu phù hợp với điều kiện thi công cũng như môi trường sử dụng.\u003C\u002Fp>","Thạch cao","Gypsum \u002F Calcium sulfate dihydrate","Thạch cao là khoáng vật sulfat mềm có công thức hóa học CaSO4·2H2O (calcium sulfate dihydrate), được sử dụng rộng rãi làm vật liệu xây dựng, tấm trần, vách ngăn và khuôn đúc y tế.","ENGINEERING_TECHNOLOGY",[22,29,36],{"citationText":23,"title":24,"authors":25,"source":26,"year":27,"doi":28,"url":10},"Lewry, Williamson (1994). The setting of gypsum plaster. Journal of Materials Science.","The setting of gypsum plaster","Lewry, Williamson","Journal of Materials Science",1994,"10.1007\u002Fbf01171536",{"citationText":30,"title":31,"authors":32,"source":33,"year":34,"doi":35,"url":10},"Wang, Chen, Wang et al. (2023). Influence of modified calcium sulfate hemihydrate whisker on the physical, mechanical, and microscopic properties of gypsum matrix composites. Construction and Building Materials.","Influence of modified calcium sulfate hemihydrate whisker on the physical, mechanical, and microscopic properties of gypsum matrix composites","Wang, Chen, Wang, Jiu, Chen","Construction and Building Materials",2023,"10.1016\u002Fj.conbuildmat.2023.132280",{"citationText":37,"title":38,"authors":39,"source":33,"year":40,"doi":41,"url":10},"Jia, Wang, Xiao et al. (2024). Preparation of α-calcium sulfate hemihydrate with high mechanical strength from natural fibrous gypsum in KCl-mediated glycerol-water solution. Construction and Building Materials.","Preparation of α-calcium sulfate hemihydrate with high mechanical strength from natural fibrous gypsum in KCl-mediated glycerol-water solution","Jia, Wang, Xiao, Fang, Zhang",2024,"10.1016\u002Fj.conbuildmat.2024.136656",[43,46,49],{"question":44,"answer":45},"Phản ứng tôi và đông kết của thạch cao diễn ra theo phương trình hóa học nào?","Khi nung thạch cao tự nhiên ở nhiệt độ 100-150°C, nó mất một phần nước để tạo thạch cao khan hemihydrate (bột thạch cao): \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\text{CaSO}_4 \\cdot 2\\text{H}_2\\text{O} \\xrightarrow{t^\\circ} \\text{CaSO}_4 \\cdot \\frac{1}{2}\\text{H}_2\\text{O} + \\frac{3}{2}\\text{H}_2\\text{O}\u003C\u002Fscript>. Khi trộn bột này với nước, phản ứng hydrat hóa xảy ra đảo ngược và tỏa nhiệt, tạo thành khối rắn dihydrate liên kết chặt chẽ.",{"question":47,"answer":48},"Ưu điểm nổi bật của tấm thạch cao trong xây dựng công trình hiện đại là gì?","Tấm thạch cao có trọng lượng nhẹ (giảm tải trọng kết cấu móng), bề mặt phẳng mịn dễ sơn bả, khả năng cách âm cách nhiệt tốt, và đặc biệt là khả năng chống cháy vượt trội do giải phóng hơi nước kết tinh khi gặp nhiệt độ cao của đám cháy.",{"question":50,"answer":51},"Ứng dụng của thạch cao trong y học chỉnh hình và nha khoa là gì?","Trong chấn thương chỉnh hình, bột thạch cao được nhúng ướt làm băng bột cố định xương gãy và khớp trật; trong nha khoa, thạch cao y tế chuyên dụng được dùng để đổ mẫu hàm thạch cao chính xác phục vụ thiết kế hàm giả và niềng răng.",{"id":53,"researcherId":10,"name":54,"imageUrl":55},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":57,"researcherId":10,"name":58,"imageUrl":59},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[61,62,63,64,65,66],"vật liệu xây dựng","độ bền cơ học","môi trường tự nhiên","điều hòa không khí","an toàn và hiệu quả","đảm bảo chất lượng",6,false,"PUBLISHED","2025-07-13T02:19:42.157+00:00","2026-09-12T12:08:25.747+00:00","2025-07-17T16:22:59.655+00:00","2026-09-12T12:08:23.359+00:00",268,[76,79,82,85,88,91,100,103,106,109],{"id":77,"title":78,"term":77,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thực nghiệm","Thực nghiệm là gì? Các nghiên cứu khoa học Thực nghiệm",{"id":80,"title":81,"term":80,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"biofilm","Biofilm là gì? Các công bố khoa học về Biofilm",{"id":83,"title":84,"term":83,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"bộ điều khiển mờ","Bộ điều khiển mờ là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"bê tông tái chế","Bê tông tái chế là gì? Các nghiên cứu khoa học về Bê tông tái chế",{"id":89,"title":90,"term":89,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tương tác trực tuyến","Tương tác trực tuyến là gì? Các nghiên cứu khoa học",{"id":92,"title":93,"term":92,"englishTitle":94,"definition":95,"discipline":20,"disciplineCode":96,"disciplineLabel":97,"disciplineColor":98,"disciplineIcon":99},"trao đổi nhiệt","Trao đổi nhiệt là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","heat transfer","Trao đổi nhiệt là quá trình truyền năng lượng nhiệt giữa các vật thể hoặc hệ thống vật lý có sự chênh lệch nhiệt độ qua ba cơ chế dẫn nhiệt, đối lưu và bức xạ cho đến khi đạt trạng thái cân bằng nhiệt.","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":101,"title":102,"term":101,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thụ đắc","Thụ đắc là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Thụ đắc",{"id":104,"title":105,"term":104,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nghiên cứu hành vi","Nghiên cứu hành vi là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":107,"title":108,"term":107,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"xỉ than","Xỉ than là gì? Các công bố khoa học về Xỉ than",{"id":110,"title":111,"term":110,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"sắc tố","Sắc tố là gì? Các nghiên cứu khoa học về Sắc tố"]