[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%20c%C6%A1%20v%C3%A2n{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%20c%C6%A1%20v%C3%A2n":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":22,"keywordCount":23,"enrichTopicLink":24,"status":25,"createTime":26,"updateTime":27,"publishTime":28,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":29,"wikidataId":10,"relateTopics":30},"tế bào cơ vân","Tế bào cơ vân là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Tế bào cơ vân là loại tế bào dài, đa nhân, có vân ngang rõ rệt, đóng vai trò chủ yếu trong vận động có ý thức và gắn trực tiếp với hệ xương. Chúng được cấu tạo bởi các sợi actin và myosin sắp xếp thành sarcomere, có khả năng co rút nhờ ATP và điều khiển bởi hệ thần kinh trung ương. ","\u003Ch2>Tế bào cơ vân là gì? Đặc điểm cấu trúc của tế bào cơ vân\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tế bào cơ vân, còn gọi là sợi cơ xương (\u003Ci>skeletal muscle fiber\u003C\u002Fi>), là đơn vị cấu trúc và chức năng cơ bản của cơ xương trong cơ thể người. Đây là loại tế bào có hình trụ dài, đường kính dao động từ 10 đến 100 micromet và có thể kéo dài đến vài chục cm tùy thuộc vào vị trí cơ. Mỗi sợi cơ là một tế bào đơn độc nhưng chứa hàng trăm đến hàng ngàn nhân, phân bố đều sát màng tế bào (\u003Ci>sarcolemma\u003C\u002Fi>).\u003C\u002Fp>\u003Cp>Điểm đặc biệt dễ nhận biết của tế bào cơ vân là sự xuất hiện của các vân sáng tối xen kẽ dọc theo chiều dài tế bào, do sự sắp xếp có trật tự của các sợi protein dày (myosin) và mỏng (actin). Những đơn vị lặp đi lặp lại này gọi là \u003Cstrong>sarcomere\u003C\u002Fstrong>, được coi là đơn vị co cơ cơ bản.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Cấu trúc cơ bản của một sợi cơ vân gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Sarcolemma:\u003C\u002Fstrong> màng bao quanh sợi cơ, chịu trách nhiệm dẫn truyền điện thế hoạt động.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Sarcoplasm:\u003C\u002Fstrong> bào tương chứa glycogen, myoglobin và các ty thể.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Myofibril:\u003C\u002Fstrong> bó sợi protein tạo nên khả năng co rút.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Nhân:\u003C\u002Fstrong> nằm sát màng, phân bố dọc theo sợi cơ.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Cp>Dưới đây là bảng tổng hợp một số đặc điểm hình thái chính của tế bào cơ vân:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Mô tả\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Hình dạng\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Dài, hình trụ\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Số lượng nhân\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Nhiều nhân, nằm sát màng\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Vân ngang\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Có, rõ nét\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Chiều dài\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Lên đến vài chục cm\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Chức năng chính của tế bào cơ vân\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tế bào cơ vân đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra lực cơ học để thực hiện các vận động có ý thức. Mọi hành động như bước đi, nâng vật, viết chữ, cười nói đều cần đến sự co rút phối hợp của nhiều tế bào cơ vân. Cơ vân kết nối với xương thông qua gân, cho phép truyền lực để tạo chuyển động.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Co cơ xảy ra khi các sợi actin và myosin trong sarcomere trượt qua nhau nhờ sự thủy phân ATP. Quá trình này đòi hỏi sự kiểm soát chính xác từ hệ thần kinh và phụ thuộc vào sự có mặt của ion canxi trong bào tương cơ. Do đó, cơ vân là loại mô hoạt động tiêu hao nhiều năng lượng và được tưới máu dồi dào để đáp ứng nhu cầu trao đổi chất.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các chức năng chính bao gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Vận động có ý thức\u003C\u002Fli>\u003Cli>Ổn định tư thế cơ thể\u003C\u002Fli>\u003Cli>Bảo vệ các cơ quan nội tạng\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tham gia điều hòa nhiệt (sinh nhiệt khi co cơ)\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Sự phân bố và liên kết với hệ thần kinh\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tế bào cơ vân có mặt khắp nơi trong cơ thể, tập trung tại các nhóm cơ xương lớn như cơ tứ đầu đùi, cơ nhị đầu tay, cơ lưng, cơ bụng... Chúng chỉ hoạt động khi có tín hiệu từ hệ thần kinh trung ương, thông qua các tế bào vận động từ tủy sống. Mỗi sợi cơ được điều khiển bởi một neuron vận động hạ, tạo thành một đơn vị vận động (\u003Ci>motor unit\u003C\u002Fi>).\u003C\u002Fp>\u003Cp>Kết nối giữa neuron và sợi cơ xảy ra tại khớp thần kinh cơ (\u003Ci>neuromuscular junction\u003C\u002Fi>), nơi acetylcholine được giải phóng để khởi động điện thế hoạt động trên màng sarcolemma. Từ đó, tín hiệu lan truyền qua hệ thống ống T và lưới nội chất cơ để giải phóng ion \u003Cstrong>Ca2+\u003C\u002Fstrong>, dẫn đến co cơ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các đặc điểm nổi bật của liên kết thần kinh-cơ:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Tín hiệu một chiều: từ neuron đến cơ\u003C\u002Fli>\u003Cli>Sử dụng chất dẫn truyền acetylcholine\u003C\u002Fli>\u003Cli>Được bảo vệ bởi enzym acetylcholinesterase để ngắt tín hiệu nhanh chóng\u003C\u002Fli>\u003Cli>Mỗi neuron có thể chi phối nhiều sợi cơ (1–1000 sợi), tùy vào độ tinh tế của chuyển động\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Cơ chế co rút của tế bào cơ vân\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cơ chế co rút của cơ vân được giải thích dựa trên lý thuyết sợi trượt (\u003Ci>sliding filament theory\u003C\u002Fi>). Theo đó, các sợi actin mỏng và myosin dày không thay đổi chiều dài mà trượt qua nhau để làm sarcomere ngắn lại. Mỗi khi đầu myosin gắn vào actin, một chu kỳ co rút bắt đầu.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Quá trình co rút diễn ra theo các bước:\u003C\u002Fp>\u003Col>\u003Cli>Giải phóng Ca2+ từ lưới nội chất cơ\u003C\u002Fli>\u003Cli>Ca2+ gắn vào troponin, làm lộ vị trí gắn của myosin trên actin\u003C\u002Fli>\u003Cli>Đầu myosin gắn với actin tạo thành cầu nối\u003C\u002Fli>\u003Cli>Myosin trượt actin về phía trung tâm sarcomere\u003C\u002Fli>\u003Cli>ATP gắn vào myosin để tách khỏi actin và bắt đầu chu kỳ mới\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Cp>Phương trình thủy phân ATP:&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">ATP + H_2O \\rightarrow ADP + P_i + \\text{năng lượng}\u003C\u002Fscript>&nbsp;Năng lượng giải phóng được sử dụng để thay đổi cấu hình của đầu myosin và tạo lực co cơ. Khi không còn tín hiệu thần kinh, Ca2+ được tái hấp thu, cầu nối bị phá vỡ và cơ giãn trở lại.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phân loại sợi cơ vân\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tế bào cơ vân không đồng nhất về cấu trúc và chức năng. Dựa trên đặc điểm sinh lý học và tốc độ co rút, chúng được phân loại thành ba nhóm chính: sợi loại I, loại IIa và loại IIb. Sự phân loại này phản ánh sự khác biệt về khả năng tạo lực, tốc độ, và sức bền trong hoạt động thể chất.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Sợi loại I (sợi co chậm) chứa nhiều ty thể, có hàm lượng myoglobin cao và sử dụng chủ yếu con đường oxy hóa hiếu khí để tạo ATP. Chúng phù hợp cho các hoạt động kéo dài như chạy đường dài hoặc giữ tư thế. Sợi loại II (sợi co nhanh) sử dụng glycolysis kỵ khí để tạo năng lượng nhanh nhưng dễ mỏi hơn.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bảng so sánh các loại sợi cơ vân:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Loại I (Co chậm)\u003C\u002Fth>\u003Cth>Loại IIa (Co nhanh, bền)\u003C\u002Fth>\u003Cth>Loại IIb (Co nhanh, mạnh)\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Tốc độ co\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chậm\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Nhanh\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Rất nhanh\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Khả năng mỏi\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chậm mỏi\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Vừa\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Nhanh mỏi\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Chất chuyển hóa chính\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Oxy hóa\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Oxy hóa + Glycolysis\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Glycolysis\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Màu sắc\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Đỏ sẫm\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Đỏ nhạt\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Trắng\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Ứng dụng sinh lý\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chạy bền, giữ tư thế\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hoạt động thể thao hỗn hợp\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Bật nhảy, nâng tạ\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Chuyển hóa năng lượng trong tế bào cơ vân\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tế bào cơ vân có khả năng thích nghi chuyển hóa linh hoạt để đáp ứng các mức độ hoạt động khác nhau. Ba hệ thống chính tạo ATP trong cơ vân gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Hệ phosphagen:\u003C\u002Fstrong> sử dụng creatine phosphate để tái tạo ATP tức thì, duy trì trong vài giây đầu của hoạt động cường độ cao.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Glycolysis kỵ khí:\u003C\u002Fstrong> phân giải glucose mà không cần oxy, tạo ATP nhanh chóng nhưng sinh ra acid lactic.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Oxy hóa hiếu khí:\u003C\u002Fstrong> sử dụng acid béo và glucose trong ty thể với oxy, cung cấp ATP lâu dài cho hoạt động nhẹ đến trung bình.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Cp>Quá trình oxy hóa glucose:&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \\rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + 36ATP\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Tùy thuộc vào loại sợi cơ và kiểu vận động, tế bào cơ vân có thể ưu tiên một hệ thống chuyển hóa nhất định. Vận động viên sức bền thường có tỷ lệ sợi loại I cao với nhiều ty thể và enzyme hiếu khí, trong khi người chơi thể thao tốc độ lại có nhiều sợi loại IIb.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phản ứng của tế bào cơ vân với luyện tập thể chất\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tế bào cơ vân rất nhạy cảm với các kích thích cơ học từ luyện tập thể chất. Quá trình luyện tập sức mạnh kích thích phì đại cơ, tức là tăng kích thước sợi cơ nhờ tổng hợp protein cấu trúc như actin và myosin. Đồng thời, có sự gia tăng số lượng nhân thông qua hoạt hóa tế bào vệ tinh (\u003Ci>satellite cells\u003C\u002Fi>).\u003C\u002Fp>\u003Cp>Luyện tập sức bền, như chạy đường dài, không làm tăng kích thước cơ nhiều nhưng lại kích thích tăng sinh ty thể, tăng mật độ mao mạch và tăng khả năng oxy hóa lipid. Điều này cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và khả năng duy trì hoạt động lâu dài mà không mỏi.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các thay đổi sinh học điển hình khi luyện tập gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Tăng biểu hiện yếu tố tăng trưởng IGF-1\u003C\u002Fli>\u003Cli>Kích hoạt đường truyền tín hiệu mTOR\u003C\u002Fli>\u003Cli>Gia tăng tái cấu trúc mạng lưới lưới nội chất\u003C\u002Fli>\u003Cli>Cải thiện độ nhạy insulin\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Sinh lý bệnh liên quan đến tế bào cơ vân\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Các rối loạn liên quan đến cơ vân có thể xuất phát từ di truyền, tự miễn hoặc do chấn thương. Một trong những bệnh lý nổi bật là \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ninds.nih.gov\u002Fhealth-information\u002Fdisorders\u002Fduchenne-muscular-dystrophy\">loạn dưỡng cơ Duchenne\u003C\u002Fa>, một bệnh di truyền lặn liên kết X gây thiếu hụt dystrophin – một protein thiết yếu để duy trì cấu trúc màng sợi cơ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Ngoài ra, các tình trạng như tiêu cơ vân (\u003Ci>rhabdomyolysis\u003C\u002Fi>) – sự phá vỡ tế bào cơ dẫn đến giải phóng myoglobin vào máu – có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng. Bệnh tự miễn như viêm đa cơ (\u003Ci>polymyositis\u003C\u002Fi>) cũng gây suy yếu cơ do phá hủy tế bào cơ bởi hệ miễn dịch.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các bệnh lý thường gặp liên quan đến cơ vân:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Teo cơ do bất động kéo dài\u003C\u002Fli>\u003Cli>Loạn dưỡng cơ (Duchenne, Becker)\u003C\u002Fli>\u003Cli>Viêm cơ tự miễn\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tiêu cơ vân do thuốc, chấn thương hoặc nhiễm độc\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Ứng dụng nghiên cứu tế bào cơ vân trong y sinh\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nghiên cứu về tế bào cơ vân mang lại nhiều ứng dụng trong y học tái tạo, thể thao và điều trị các bệnh lý thần kinh cơ. Kỹ thuật nuôi cấy tế bào cơ trong phòng thí nghiệm đã giúp tái tạo mô cơ chức năng và kiểm tra tác dụng của thuốc trên mô người một cách chính xác hơn.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Trong lĩnh vực kỹ thuật mô, các nhà khoa học đang phát triển mô cơ nhân tạo bằng cách sử dụng tế bào gốc cơ và scaffold sinh học. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.sciencedirect.com\u002Fscience\u002Farticle\u002Fpii\u002FS1934590920302557\">Một số mô hình cơ ba chiều\u003C\u002Fa> hiện đã có thể co rút và phản ứng với kích thích điện như cơ thật, mở ra tiềm năng lớn trong điều trị mất khối lượng cơ do chấn thương hoặc phẫu thuật.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các ứng dụng nổi bật:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Tạo cơ sinh học để ghép cho bệnh nhân mất cơ\u003C\u002Fli>\u003Cli>Mô hình hóa bệnh cơ di truyền trên mô nhân tạo\u003C\u002Fli>\u003Cli>Đánh giá phản ứng thuốc và độc tính trên cơ người\u003C\u002Fli>\u003Cli>Nghiên cứu phục hồi chức năng và huấn luyện thể thao\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\u003Cul>\u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fbooks\u002FNBK538321\u002F\">StatPearls: Skeletal Muscle\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC5946225\u002F\">Energy Metabolism in Skeletal Muscle\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fbooks\u002FNBK279393\u002F\">Neuromuscular Junction Physiology\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ninds.nih.gov\u002Fhealth-information\u002Fdisorders\u002Fduchenne-muscular-dystrophy\">Duchenne Muscular Dystrophy - NINDS\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.sciencedirect.com\u002Fscience\u002Farticle\u002Fpii\u002FS1934590920302557\">Engineering Skeletal Muscle\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.633+00:00","2025-11-11T03:00:52.962+00:00","2025-11-11T03:00:52.780+00:00",203,[31,42,53,64,75,81,92,103,109,115],{"id":32,"title":33,"term":34,"englishTitle":35,"definition":36,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":43,"title":44,"term":45,"englishTitle":46,"definition":47,"discipline":48,"disciplineCode":49,"disciplineLabel":50,"disciplineColor":51,"disciplineIcon":52},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":54,"title":55,"term":56,"englishTitle":57,"definition":58,"discipline":59,"disciplineCode":60,"disciplineLabel":61,"disciplineColor":62,"disciplineIcon":63},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":65,"title":66,"term":67,"englishTitle":68,"definition":69,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":76,"title":77,"term":78,"englishTitle":79,"definition":80,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":82,"title":83,"term":84,"englishTitle":85,"definition":86,"discipline":87,"disciplineCode":88,"disciplineLabel":89,"disciplineColor":90,"disciplineIcon":91},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":93,"title":94,"term":95,"englishTitle":96,"definition":97,"discipline":98,"disciplineCode":99,"disciplineLabel":100,"disciplineColor":101,"disciplineIcon":102},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":104,"title":105,"term":106,"englishTitle":107,"definition":108,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":110,"title":111,"term":112,"englishTitle":113,"definition":114,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":116,"title":117,"term":118,"englishTitle":119,"definition":120,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]