[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_t%C6%B0%C6%A1ng%20t%C3%A1c%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_t%C6%B0%C6%A1ng%20t%C3%A1c%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":10,"definition":18,"discipline":19,"references":20,"faqs":42,"createUser":52,"publishUser":56,"keywords":60,"keywordCount":71,"enrichTopicLink":72,"status":73,"createTime":74,"updateTime":75,"publishTime":76,"linkEnrichedTime":77,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":78,"wikidataId":10,"relateTopics":79},"tương tác tế bào","Tương tác tế bào là gì? Khái niệm, cơ chế và ứng dụng","Tương tác tế bào là quá trình trao đổi tín hiệu sinh hóa hoặc tiếp xúc cơ học trực tiếp giữa các tế bào nhằm phối hợp chức năng sinh lý và duy trì cân b...","\u003Cp>\u003Cstrong>Tương tác tế bào\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Cellular interaction \u002F Cell-cell interaction\u003C\u002Fem>) là quá trình trao đổi tín hiệu sinh hóa hoặc tiếp xúc cơ học trực tiếp giữa các tế bào nhằm phối hợp chức năng sinh lý và duy trì cân bằng nội môi mô.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Giới thiệu chung về tương tác tế bào\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tương tác tế bào (cell–cell interaction) là quá trình giao tiếp đa chiều giữa hai hoặc nhiều tế bào thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc tín hiệu hóa học trung gian. Các tương tác này duy trì tính toàn vẹn mô, điều chỉnh sự phát triển và biệt hóa, đồng thời kích hoạt các cơ chế sửa chữa và đáp ứng miễn dịch. Giao tiếp tế bào ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc vi mô, hình thành mạng lưới tín hiệu phức tạp trong mô đích.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các thành phần tham gia gồm các phân tử trên màng như receptor, ligand, proteoglycan và các yếu tố hoại tiết (chemokine, cytokine). Sự phối hợp chính xác giữa các yếu tố này quyết định kết quả tín hiệu, từ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22bi%E1%BB%87t%20h%C3%B3a%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%22%7D}} gốc đến hoạt hóa tế bào miễn dịch. Môi trường ngoại bào (extracellular milieu) đóng vai trò nền tảng, chứa ma trận ngoại bào (ECM) và các chất trung gian ảnh hưởng cận cảnh đến khả năng tiếp xúc và khuếch tán tín hiệu.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Trong y sinh, bất thường tương tác tế bào dẫn đến nhiều bệnh lý, ví dụ ung thư di căn kết hợp rối loạn tiếp nhận tín hiệu, hoặc bệnh tự miễn do sự kết hợp không kiểm soát giữa tế bào lympho và mô lành. Nghiên cứu chi tiết cơ chế này giúp phát triển liệu pháp điều hòa tín hiệu, như kháng thể đơn dòng ức chế PD-1\u002FPD-L1 (NCBI PMC6500749).\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Lịch sử nghiên cứu và phát triển khái niệm\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Năm 1907, Ross Harrison thực hiện nghiệm pháp cấy mô thần kinh trên thủy tinh nước, quan sát sự dẫn hướng sợi trục (axon guidance) và đặt nền móng cho ý niệm tế bào tương tác qua sợi trục (NCBI Bookshelf). Những thập niên tiếp theo chứng kiến sự tiến bộ của kính hiển vi điện tử, cho phép hình dung cầu nối giữa tế bào qua gap junctions và tight junctions.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Giữa thế kỷ 20, kỹ thuật nuôi cấy đồng nuôi (co-culture) ra đời, giúp mô phỏng môi trường đa tế bào ngoài cơ thể. Các thí nghiệm này tiết lộ khả năng trao đổi tín hiệu qua trung gian yếu tố tăng trưởng (growth factors) như VEGF trong mô mạch (NCBI PMC2943088).\u003C\u002Fp>\u003Cp>Cuối thế kỷ 20, phân tử liên kết tế bào như cadherin và integrin được phân lập và đặc trưng hóa. Phát hiện này dẫn đến sự hình thành lý thuyết mechanotransduction, giải thích cách tế bào chuyển đổi tín hiệu cơ học thành {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%E1%BA%A3n%20%E1%BB%A9ng%20sinh%20h%E1%BB%8Dc%22%7D}}. Các nghiên cứu về focal adhesion kinase (FAK) và talin mở rộng hiểu biết về {{topic|%7B%22topic%22%3A%22di%20c%C6%B0%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%22%7D}} và hình thành khối u.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phân loại cơ chế tương tác tế bào\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Tương tác tế bào được phân loại thành bốn cơ chế chính tùy theo khoảng cách và hình thức truyền tín hiệu:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Juxtacrine (liên lạc trực tiếp):\u003C\u002Fstrong> Tiếp xúc tế bào – tế bào qua các protein màng như Notch–Delta, Eph–ephrin, yêu cầu hai tế bào phải kề sát.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Paracrine (cận tiết):\u003C\u002Fstrong> Giải phóng yếu tố hoại tiết (cytokine, growth factors) tác dụng lên các tế bào lân cận, ví dụ VEGF kích thích tạo mạch (NCBI PMC4090611).\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Endocrine (nội tiết):\u003C\u002Fstrong> Hormone được tiết vào máu, đi qua hệ tuần hoàn để tác động lên tế bào đích xa, ví dụ insulin điều hòa chuyển hóa glucose.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Autocrine (tự tiết):\u003C\u002Fstrong> Tế bào vừa tiết vừa nhận chính yếu tố đó, điển hình là IL-2 ở tế bào T kích hoạt (NCBI Bookshelf).\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Cơ chế juxtacrine và paracrine thường phối hợp trong quá trình phát triển mô và đáp ứng viêm. Endocrine kiểm soát cân bằng nội môi, còn autocrine tăng cường tín hiệu cục bộ, góp phần vào quá trình tăng sinh hoặc chết tế bào theo ngữ cảnh sinh lý và bệnh lý.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Các loại liên kết tế bào (Cell junctions)\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cell junctions là cấu trúc kết nối màng giữa hai tế bào liền kề, đảm bảo liên kết cơ học và giao tiếp ion\u002Fphân tử nhỏ:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Gap junctions:\u003C\u002Fstrong> Kênh connexin cho phép trao đổi ion và phân tử < 1 kDa, quan trọng trong dẫn truyền điện ở cơ tim và điều hòa đồng bộ tế bào cơ (NCBI Bookshelf).\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Tight junctions:\u003C\u002Fstrong> Claudin, occludin tạo hàng rào kín, điều hòa tính thấm biểu mô, ngăn cản khuếch tán tự do giữa tế bào.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Adherens junctions:\u003C\u002Fstrong> Cadherin kết nối với actin cytoskeleton, duy trì hình dạng và kiến trúc mô.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Desmosomes:\u003C\u002Fstrong> Desmoglein, desmocollin liên kết intermediate filaments, chịu lực kéo cơ học.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Loại junction\u003C\u002Fth>\u003Cth>Thành phần chính\u003C\u002Fth>\u003Cth>Chức năng\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Gap junction\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Connexin\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Trao đổi ion, tín hiệu điện\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Tight junction\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Claudin, Occludin\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hàng rào thấm\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Adherens junction\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Cadherin, Catenin\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Liên kết cơ học, định hình mô\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Desmosome\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Desmoglein\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chịu lực cơ học\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Các junction không chỉ duy trì hình thái mà còn tham gia truyền tín hiệu qua cơ chế mechanotransduction, tác động lên biểu hiện gen và đáp ứng sinh học. Đặc biệt, rối loạn junctions liên quan đến bệnh lý ung thư, viêm nhiễm và rối loạn hàng rào máu – não.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Cơ chế tín hiệu hóa học và truyền tin nội bào\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Các tín hiệu hóa học bắt đầu khi ligand gắn lên receptor màng, kích hoạt các con đường dẫn truyền tín hiệu nội bào. G-protein coupled receptors (GPCRs) kích thích adenylate cyclase, tăng sản xuất cAMP, trong khi receptor tyrosine kinases (RTKs) tự phosphoryl hóa và khởi động các cascade MAPK\u002FERK hoặc PI3K\u002FAkt. Sự phosphoryl hóa liên tiếp của kinase tạo thành tín hiệu khuếch đại, điều hòa đa dạng các quá trình như tăng sinh, biệt hóa và sống còn tế bào.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Phản hồi điều hòa ngược (negative feedback) và cơ chế hồi tiếp dương (positive feedback) đảm bảo tính ổn định hoặc khuếch đại tín hiệu tùy ngữ cảnh. Theo cơ chế Michaelis–Menten, tốc độ phản ứng enzym được mô tả bởi \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">v = \\frac{V_{\\max}[S]}{K_m + [S]}\u003C\u002Fscript>, trong đó Km phản ánh ái lực enzyme với chất nền và Vmax là tốc độ tối đa. Sự điều chỉnh Km hoặc Vmax thông qua phosphoryl hóa hoặc gắn protein điều hòa cho phép tế bào đáp ứng linh hoạt với thay đổi ngoại cảnh.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Tương tác tế bào – chân đế ngoại bào (ECM) và adhesion\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Ma trận ngoại bào (ECM) bao gồm fibronectin, collagen, laminin và proteoglycan tạo thành mạng lưới hỗ trợ cấu trúc mô. Tế bào kết nối với ECM thông qua integrin, protein xuyên màng liên kết với actin cytoskeleton qua focal adhesion complexes. Khi integrin gắn lên ligand ECM, focal adhesion kinase (FAK) được kích hoạt, thúc đẩy di cư tế bào và thay đổi hình dạng để đáp ứng tín hiệu cơ học.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Mechanotransduction biến đổi lực cơ học thành tín hiệu hóa học, ảnh hưởng lên sự biểu hiện gen và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22chuy%E1%BB%83n%20h%C3%B3a%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%22%7D}}. Quá trình này bao gồm giãn màng, biến đổi cấu trúc cytoskeleton và chuyển vị các yếu tố phiên mã vào nhân. Đặc biệt, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%20n%E1%BB%99i%20m%C3%B4%22%7D}} và tế bào cơ trơn mạch máu sử dụng cơ chế này để điều hòa áp suất huyết và co giãn mạch.\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Thành phần ECM\u003C\u002Fth>\u003Cth>Receptor tương tác\u003C\u002Fth>\u003Cth>Chức năng\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Collagen\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Integrin α1β1, α2β1\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hỗ trợ cơ học, dẫn hướng di cư\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Fibronectin\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Integrin α5β1, αvβ3\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Gắn kết, truyền tín hiệu FAK\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Laminin\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Integrin α6β4\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Liên kết biểu mô, ổn định mô\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Tương tác tế bào trong hệ miễn dịch\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trong miễn dịch, sự {{topic|%7B%22topic%22%3A%22giao%20ti%E1%BA%BFp%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%22%7D}}–tế bào quyết định hiệu quả nhận diện và loại bỏ tác nhân. Phức hợp MHC–TCR trên tế bào chuyên trình diện kháng nguyên (APC) gắn lên T-cell receptor (TCR) kích hoạt cascade tín hiệu, dẫn đến sao chép gen IL-2 và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%C4%83ng%20sinh%20t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%22%7D}} T. Tín hiệu đồng kích (costimulation) như CD28–B7 trên APC tăng cường hoạt hóa và ngăn apoptosis sớm.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các cơ chế kiểm soát âm (immune checkpoints) như PD-1\u002FPD-L1 hoặc CTLA-4\u002F​B7 điều hòa ngược đáp ứng nhằm tránh tự miễn. Kháng thể đơn dòng ức chế PD-1\u002FPD-L1 cho ung thư giải phóng ức chế tế bào T, khôi phục khả năng tiêu diệt {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%20kh%E1%BB%91i%20u%22%7D}}. Thêm vào đó, tương tác cytokine như IL-10 và TGF-β điều chỉnh microenvironment, cân bằng giữa đáp ứng viêm và điều hòa miễn dịch.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Signal 1: MHC–TCR nhận diện kháng nguyên\u003C\u002Fli>\u003Cli>Signal 2: Costimulation CD28–B7\u003C\u002Fli>\u003Cli>Signal 3: Cytokine (IL-2, IL-12) quyết định định hướng phân hóa\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Phương pháp nghiên cứu tương tác tế bào\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Kỹ thuật nuôi cấy đồng nuôi (co-culture) mô phỏng tương tác giữa nhiều loại tế bào, ví dụ co-culture {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%20ung%20th%C6%B0%22%7D}} với fibroblast để nghiên cứu microenvironment khối u. Organoid 3D tái tạo cấu trúc mô phức tạp, cho phép đánh giá tương tác tế bào-ECM và hiệu quả thuốc trong môi trường ba chiều gần giống in vivo.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Surface plasmon resonance (SPR) đo ái lực ligand–receptor trên màng, xác định hằng số kết hợp (Kd) và động học liên kết. Live-cell imaging kết hợp FLIM-FRET giám sát cặp protein gần nhau <10 nm trong thời gian thực, giúp nghiên cứu động lực tương tác và phân bố không gian phân tử.\u003C\u002Fp>\u003Col>\u003Cli>Co-culture & organoid: mô phỏng microenvironment\u003C\u002Fli>\u003Cli>SPR: định lượng ái lực ligand–receptor\u003C\u002Fli>\u003Cli>FLIM-FRET: theo dõi {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%C6%B0%C6%A1ng%20t%C3%A1c%20protein%22%7D}} trong tế bào sống\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>\u003Ch2>Ứng dụng trong y sinh và công nghiệp\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trong liệu pháp ung thư, kháng thể ức chế PD-1\u002FPD-L1 và CTLA-4 đã thay đổi căn bản điều trị, giúp tế bào T nhận diện và tiêu diệt tế bào khối u. Công nghệ tế bào CAR-T kết hợp receptor tổng hợp lên tế bào T, tạo tương tác trực tiếp và mạnh mẽ với kháng nguyên trên bề mặt tế bào ung thư.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Sinh học mô ghép (tissue engineering) dựa trên tương tác tế bào-ECM để phát triển mô thay thế. Scaffold sinh học kết hợp growth factors hướng dẫn biệt hóa tế bào gốc, tạo dựng mô chức năng cho cấy ghép. Trong sản xuất dược, mẫu co-culture dùng để đánh giá độc tính và hiệu quả thuốc giai đoạn tiền lâm sàng, giảm thiểu thử nghiệm trên động vật.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Kháng thể đơn dòng và checkpoint inhibitors\u003C\u002Fli>\u003Cli>CAR-T và tế bào điều biến miễn dịch\u003C\u002Fli>\u003Cli>Scaffold 3D & organoid trong regenerative medicine\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Xu hướng nghiên cứu tương lai\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Single-cell omics và spatial transcriptomics cung cấp bản đồ vị trí và biểu hiện gen từng tế bào trong mô, tiết lộ mạng lưới tương tác với độ phân giải cao. Phối hợp dữ liệu proteomics, metabolomics và lipidomics giúp hiểu sâu cơ chế đa tầng và điều hòa tương tác tế bào.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Mô phỏng đa quy mô (multiscale modeling) kết hợp cơ học, hóa học và sinh học vào mô hình điện toán, dự đoán phản ứng mô dưới tác động cơ lý và hóa học. Artificial intelligence hỗ trợ phân tích hình ảnh tế bào, phát hiện mẫu tương tác và gợi ý mục tiêu can thiệp, mở ra hướng nghiên cứu liệu pháp cá thể hóa.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Spatial omics: bản đồ phân tử trong mô\u003C\u002Fli>\u003Cli>Multiscale modeling: mô phỏng cơ chế toàn diện\u003C\u002Fli>\u003Cli>AI\u002FML: tự động phân tích hình thái và tín hiệu\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>","Cellular interaction \u002F Cell-cell interaction","Tương tác tế bào là quá trình trao đổi tín hiệu sinh hóa hoặc tiếp xúc cơ học trực tiếp giữa các tế bào nhằm phối hợp chức năng sinh lý và duy trì cân bằng nội môi mô.","NATURAL_SCIENCES",[21,28,35],{"citationText":22,"title":23,"authors":24,"source":25,"year":26,"doi":27,"url":10},"Brown (1993). Signal Transduction from Leukocyte Integrins. Cell Adhesion Molecules. doi:10.1007\u002F978-1-4615-2830-2_8","Signal Transduction from Leukocyte Integrins","Brown","Cell Adhesion Molecules",1993,"10.1007\u002F978-1-4615-2830-2_8",{"citationText":29,"title":30,"authors":31,"source":32,"year":33,"doi":34,"url":10},"El-Sabban, Pauli (1995). Role of cell adhesion molecules in endothelial cell\u002Ftumor cell communication and tumor cell extravasation. Progress in Cell Research Intercellular Communication through Gap Junctions. doi:10.1016\u002Fb978-0-444-81929-1.50019-8","Role of cell adhesion molecules in endothelial cell\u002Ftumor cell communication and tumor cell extravasation","El-Sabban, Pauli","Progress in Cell Research Intercellular Communication through Gap Junctions",1995,"10.1016\u002Fb978-0-444-81929-1.50019-8",{"citationText":36,"title":37,"authors":38,"source":39,"year":40,"doi":41,"url":10},"Aplin, Howe, Alahari, Juliano (1998). Signal Transduction and Signal Modulation by Cell Adhesion Receptors: The Role of Integrins, Cadherins, Immunoglobulin-Cell Adhesion Molecules, and Selectins. Pharmacological Reviews. doi:10.1016\u002Fs0031-6997(24)01359-0","Signal Transduction and Signal Modulation by Cell Adhesion Receptors: The Role of Integrins, Cadherins, Immunoglobulin-Cell Adhesion Molecules, and Selectins","Aplin, Howe, Alahari, Juliano","Pharmacological Reviews",1998,"10.1016\u002Fs0031-6997(24)01359-0",[43,46,49],{"question":44,"answer":45},"Các hình thức tương tác tế bào chính trong cơ thể là gì?","Bao gồm truyền tín hiệu cận tiết (paracrine), nội tiết (endocrine), tự tiết (autocrine) và tương tác tiếp xúc trực tiếp (juxtacrine qua thụ thể-phối tử bề mặt hoặc liên kết khe gap junction).",{"question":47,"answer":48},"Liên kết khe (gap junction) đóng vai trò gì trong mô cơ tim?","Liên kết khe cho phép các ion truyền trực tiếp từ tế bào chất của tế bào này sang tế bào khác, tạo điều kiện khử cực nhanh và co bóp đồng bộ toàn bộ cơ tim.",{"question":50,"answer":51},"Sự sai hỏng trong tương tác tế bào có thể dẫn đến bệnh lý gì?","Rối loạn tương tác tế bào làm mất ức chế tiếp xúc dẫn đến tăng sinh vô tổ chức trong ung thư, hoặc kích hoạt đáp ứng viêm tự miễn phá hủy mô cơ thể.",{"id":53,"researcherId":10,"name":54,"imageUrl":55},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":57,"researcherId":10,"name":58,"imageUrl":59},2681,"Cuong Ta","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocKFuWh0ZD601Hp0_V_2xAK3kIOs20Kyv3V5ZLBo6fwfjyymJYzE=s96-c",[61,62,63,64,65,66,67,68,69,70],"biệt hóa tế bào","phản ứng sinh học","di cư tế bào","chuyển hóa tế bào","tế bào nội mô","giao tiếp tế bào","tăng sinh tế bào","tế bào khối u","tế bào ung thư","tương tác protein",10,true,"PUBLISHED","2025-07-13T02:19:55.755+00:00","2026-09-04T14:10:31.371+00:00","2025-07-17T08:13:16.202+00:00","2026-09-04T14:10:30.851+00:00",312,[80,83,86,89,92,95,98,101,104,107],{"id":81,"title":82,"term":81,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"kaempferol","Kaempferol là gì? Các nghiên cứu khoa học về Kaempferol",{"id":84,"title":85,"term":84,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"vector chuyển gen","Vector chuyển gen là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":87,"title":88,"term":87,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hoạt tính enzyme","Hoạt tính enzyme là gì? Các bài nghiên cứu khoa học",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"apoptosis","Apoptosis là gì? Các nghiên cứu khoa học về Apoptosis",{"id":93,"title":94,"term":93,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"kinase","Kinase là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":96,"title":97,"term":96,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nuciferin","Nuciferin là gì? Các nghiên cứu khoa học về Nuciferin",{"id":99,"title":100,"term":99,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"xelox","Xelox là gì? Các nghiên cứu khoa học về Xelox",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tannin","Tannin là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Tannin",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hoá chất cảm ứng","Hoá chất cảm ứng là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":108,"title":109,"term":110,"englishTitle":108,"definition":111,"discipline":19,"disciplineCode":112,"disciplineLabel":113,"disciplineColor":114,"disciplineIcon":115},"cytochrome c","Cytochrome c là gì? Các công bố khoa học về Cytochrome c","Cytochrome c","Cytochrome c là một hemeprotein nhỏ hòa tan trong khoang gian màng ty thể, đóng vai trò chất mang điện tử đơn trong chuỗi chuyền electron hô hấp và là tác nhân khởi động then chốt của con đường tự chết tế bào (apoptosis) nội sinh.","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom"]