[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_t%C3%ADnh%20ch%E1%BA%A5t%20ma%20s%C3%A1t{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_tính chất ma sát":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":10,"definition":18,"discipline":19,"references":20,"faqs":42,"createUser":52,"publishUser":10,"keywords":56,"keywordCount":67,"enrichTopicLink":68,"status":69,"createTime":70,"updateTime":71,"publishTime":10,"linkEnrichedTime":72,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":73,"relateTopics":74},"tính chất ma sát","Tính chất ma sát là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Ma sát là lực cản xuất hiện khi hai bề mặt tiếp xúc có xu hướng trượt lên nhau, phát sinh do tương tác cơ học và lực hút phân tử vi mô. Lực này được phâ...","\u003Cp>\u003Cstrong>tính chất ma sát\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Friction properties \u002F Frictional properties\u003C\u002Fem>) là tập hợp các đặc tính cơ học và bề mặt quyết định lực cản trở chuyển động trượt hoặc lăn tiếp xúc giữa hai vật thể, được định lượng thông qua hệ số ma sát tĩnh và động.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Khái niệm về ma sát\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Ma sát là một hiện tượng vật lý phổ biến xảy ra khi hai bề mặt tiếp xúc và có chuyển động tương đối, hoặc có xu hướng chuyển động tương đối. Khi đó, lực ma sát sẽ phát sinh theo hướng ngược lại với hướng chuyển động, đóng vai trò làm chậm hoặc ngăn cản sự chuyển động giữa các bề mặt.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Về bản chất, lực ma sát xuất hiện do sự tương tác cơ học giữa các điểm tiếp xúc nhỏ (gọi là asperities) trên hai bề mặt. Dù hai bề mặt có vẻ trơn nhẵn, dưới kính hiển vi, chúng vẫn tồn tại nhiều điểm gồ ghề vi mô. Những điểm này gây ra lực cản khi trượt lên nhau.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Ma sát là một yếu tố then chốt trong nhiều {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%E1%BB%A9ng%20d%E1%BB%A5ng%20k%E1%BB%B9%20thu%E1%BA%ADt%22%7D}}, từ việc giữ các vật cố định, tạo chuyển động có kiểm soát, đến việc giảm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ti%C3%AAu%20hao%20n%C4%83ng%20l%C6%B0%E1%BB%A3ng%22%7D}} hoặc mài mòn thiết bị. Không có lực ma sát, con người không thể đi lại bình thường, ô tô không thể chạy hoặc dừng đúng lúc, và máy móc sẽ hoạt động thiếu ổn định.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Các loại ma sát\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Ma sát không phải là một hiện tượng đơn nhất mà được chia thành nhiều loại khác nhau tùy theo điều kiện và bản chất của chuyển động. Việc phân loại lực ma sát giúp nhà khoa học và kỹ sư lựa chọn phương pháp kiểm soát phù hợp cho từng ứng dụng cụ thể.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bốn loại lực ma sát chính bao gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Ma sát nghỉ (Static Friction):\u003C\u002Fstrong> Xuất hiện khi một vật bị tác động bởi lực nhưng chưa chuyển động. Đây là loại ma sát lớn nhất vì cần phải vượt qua nó để bắt đầu chuyển động.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Ma sát trượt (Sliding Friction):\u003C\u002Fstrong> Xuất hiện khi một vật đang trượt trên một bề mặt khác. Thường có giá trị nhỏ hơn ma sát nghỉ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Ma sát lăn (Rolling Friction):\u003C\u002Fstrong> Liên quan đến sự lăn của vật thể, như bánh xe hoặc ổ bi. Lực này nhỏ hơn nhiều so với ma sát trượt vì tiếp xúc giữa hai bề mặt là điểm chứ không phải diện rộng.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Ma sát chất lỏng (Fluid Friction):\u003C\u002Fstrong> Xảy ra khi vật thể di chuyển trong môi trường lỏng hoặc khí như không khí, nước, dầu... Phụ thuộc nhiều vào tốc độ và độ nhớt của chất lưu.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Dưới đây là bảng so sánh đặc tính cơ bản của các loại lực ma sát:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Loại ma sát\u003C\u002Fth>\u003Cth>Điều kiện xảy ra\u003C\u002Fth>\u003Cth>Đặc điểm nổi bật\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Ma sát nghỉ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Trước khi vật bắt đầu chuyển động\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Lớn nhất trong các loại ma sát\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Ma sát trượt\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Trong khi vật đang trượt\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Giảm hơn so với ma sát nghỉ\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Ma sát lăn\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Trong khi vật lăn\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Rất nhỏ, thuận lợi trong thiết kế bánh xe, ổ bi\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Ma sát chất lỏng\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chất rắn di chuyển trong chất lưu\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Phụ thuộc vào độ nhớt và tốc độ\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Tham khảo thêm nghiên cứu tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41598-020-77052-4\">Nature - Friction in Soft Matter\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Nguyên nhân sinh ra lực ma sát\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Lực ma sát bắt nguồn từ hai yếu tố cơ bản: cấu trúc bề mặt và lực {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%C6%B0%C6%A1ng%20t%C3%A1c%20ph%C3%A2n%20t%E1%BB%AD%22%7D}}. Dù một bề mặt có thể trông trơn bóng bằng mắt thường, thực tế ở cấp độ vi mô, nó chứa hàng triệu điểm lồi lõm nhỏ. Những điểm tiếp xúc nhỏ này khi trượt lên nhau sẽ bị mắc kẹt, tạo ra lực cản chuyển động.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Yếu tố thứ hai là lực hút phân tử (lực Van der Waals) giữa các nguyên tử và phân tử tại vùng tiếp xúc. Khi hai vật áp sát nhau, các nguyên tử bề mặt có thể tạo thành liên kết yếu tạm thời. Để phá vỡ những liên kết này và tiếp tục chuyển động, cần một lực nhất định — chính là lực ma sát.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Tổng hợp lại, lực ma sát sinh ra từ hai cơ chế đồng thời:\u003C\u002Fp>\u003Col>\u003Cli>Tương tác cơ học tại các điểm tiếp xúc gồ ghề vi mô.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Liên kết tạm thời do lực hút phân tử giữa các bề mặt.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>\u003Cp>Hiệu quả của mỗi cơ chế phụ thuộc vào đặc tính vật liệu, độ nhám, môi trường (ẩm, bụi, dầu) và áp suất tác dụng.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Ch2>Định luật ma sát cơ bản\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Định luật ma sát cổ điển được mô tả bởi nhà vật lý người Pháp Charles-Augustin de Coulomb. Theo đó, lực ma sát tỷ lệ thuận với lực pháp tuyến (lực ép vuông góc giữa hai bề mặt) và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22h%E1%BB%87%20s%E1%BB%91%20ma%20s%C3%A1t%22%7D}} của vật liệu: \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">F = \\mu N\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Trong đó:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">F\u003C\u002Fscript>: Lực ma sát (N)\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\mu\u003C\u002Fscript>: Hệ số ma sát (không đơn vị)\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">N\u003C\u002Fscript>: Lực pháp tuyến (N)\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Hệ số ma sát là giá trị thực nghiệm, phụ thuộc vào cặp vật liệu và trạng thái bề mặt (nhám, sạch, khô, ướt...).\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Định luật này áp dụng tốt trong nhiều tình huống thực tế nhưng có giới hạn ở những trường hợp như:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Bề mặt mềm hoặc biến dạng nhiều\u003C\u002Fli>\u003Cli>Chuyển động ở tốc độ rất cao\u003C\u002Fli>\u003Cli>Điều kiện vi mô hoặc môi trường chân không\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Trong các tình huống đó, mô hình ma sát cần bổ sung thêm yếu tố như tốc độ trượt, nhiệt độ, hoặc hiệu ứng dính-trượt (stick-slip).\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Ch2>Hệ số ma sát\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Hệ số ma sát, ký hiệu là \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\mu\u003C\u002Fscript>, là một đại lượng vô hướng biểu thị mức độ cản trở chuyển động giữa hai bề mặt tiếp xúc. Nó không có đơn vị và thường được xác định thông qua thực nghiệm. Hệ số này phản ánh {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%C3%ADnh%20ch%E1%BA%A5t%20b%E1%BB%81%20m%E1%BA%B7t%22%7D}} của vật liệu: nhám hay trơn, khô hay ướt, sạch hay bị ô nhiễm.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Có hai hệ số ma sát thường gặp:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Hệ số ma sát nghỉ\u003C\u002Fstrong> (\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\mu_s\u003C\u002Fscript>): Được dùng khi vật chưa chuyển động.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Hệ số ma sát trượt\u003C\u002Fstrong> (\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\mu_k\u003C\u002Fscript>): Áp dụng khi vật đang trượt.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Trong hầu hết các trường hợp, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\mu_s > \\mu_k\u003C\u002Fscript>.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Ví dụ một số hệ số ma sát đặc trưng từ các nghiên cứu kỹ thuật:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Cặp vật liệu\u003C\u002Fth>\u003Cth>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\mu_s\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fth>\u003Cth>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\mu_k\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Thép trên thép (khô)\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>0.74\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>0.57\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Gỗ trên gỗ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>0.50\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>0.30\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Cao su trên bê tông khô\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>1.00\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>0.80\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>PTFE (Teflon) trên thép\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>0.04\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>0.04\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Nguồn: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.engineeringtoolbox.com\u002Ffriction-coefficients-d_778.html\">Engineering Toolbox - Friction Coefficients\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Ảnh hưởng của ma sát trong kỹ thuật\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trong ngành cơ khí, lực ma sát đóng vai trò hai mặt. Một mặt, nó cần được tận dụng để duy trì chức năng vận hành ổn định. Mặt khác, nó gây mài mòn, sinh nhiệt và tiêu hao năng lượng — những điều cần được kiểm soát hoặc hạn chế.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Ví dụ ứng dụng cần ma sát:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Hệ thống phanh xe (ma sát giúp dừng chuyển động).\u003C\u002Fli>\u003Cli>Ly hợp (clutch) truyền động từ động cơ sang bánh xe.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Gắn kết vật liệu bằng ma sát như vít, đai ốc, hoặc ma sát nén trong hàn ma sát khuấy (FSW).\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Ngược lại, trong máy móc công nghiệp, ma sát gây tổn thất cơ học và giảm hiệu suất.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Giảm ma sát trong các bộ phận chuyển động là một ưu tiên kỹ thuật. Điều này được thực hiện thông qua các giải pháp như:\u003C\u002Fp>\u003Col>\u003Cli>Dùng vòng bi (bearing) hoặc bạc đạn để chuyển ma sát trượt thành ma sát lăn.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Áp dụng bôi trơn bằng dầu, mỡ, hoặc phủ vật liệu rắn có hệ số ma sát thấp như MoS₂.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Gia công bề mặt siêu mịn để giảm tiếp xúc vi mô.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Ch2>Ma sát trong vi mô và nano\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Ở cấp độ vi mô và nano, các định luật ma sát cổ điển không còn áp dụng chính xác. Trong không gian này, lực ma sát bị chi phối bởi các hiện tượng lượng tử, tương tác phân tử và hiệu ứng bề mặt, ví dụ như hấp phụ phân tử, lực Van der Waals, hoặc hiệu ứng Casimir.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Ngành \u003Cstrong>nano-tribology\u003C\u002Fstrong> nghiên cứu các hiện tượng ma sát ở quy mô nguyên tử. Kỹ thuật đo hiện đại như {{topic|%7B%22topic%22%3A%22k%C3%ADnh%20hi%E1%BB%83n%20vi%20l%E1%BB%B1c%20nguy%C3%AAn%20t%E1%BB%AD%22%7D}} (AFM) giúp định lượng chính xác lực ma sát giữa hai nguyên tử hoặc lớp vật liệu siêu mỏng.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số hiện tượng quan trọng:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Hiệu ứng dính-trượt (Stick-slip):\u003C\u002Fstrong> Lực ma sát dao động theo chu kỳ do bề mặt “mắc kẹt” và “trượt” liên tục.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Siêu bôi trơn (Superlubricity):\u003C\u002Fstrong> Lực ma sát gần như bằng 0 do {{topic|%7B%22topic%22%3A%22c%E1%BA%A5u%20tr%C3%BAc%20tinh%20th%E1%BB%83%22%7D}} không tương thích tạo nên hiệu ứng triệt tiêu trượt.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Tham khảo chuyên đề: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.sciencedirect.com\u002Ftopics\u002Fengineering\u002Fnanotribology\">ScienceDirect - Nanotribology\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Ch2>Vai trò của bôi trơn\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Bôi trơn là một kỹ thuật nhằm giảm lực ma sát bằng cách đưa một lớp vật liệu trung gian (thường là chất lỏng hoặc rắn mềm) giữa hai bề mặt tiếp xúc. Lớp bôi trơn này hạn chế tiếp xúc vật lý trực tiếp và do đó giảm mài mòn, nhiệt độ, và tiêu hao cơ học.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các chế độ bôi trơn chính:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Bôi trơn khô:\u003C\u002Fstrong> Không sử dụng chất lỏng, thường dùng trong điều kiện chân không hoặc ma sát rắn.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Bôi trơn biên:\u003C\u002Fstrong> Một lớp cực mỏng phủ bề mặt, chủ yếu có vai trò hóa học, phổ biến trong ổ trục tải nhẹ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Bôi trơn thủy động:\u003C\u002Fstrong> Sử dụng dòng chất lỏng tạo lớp ngăn liên tục giữa hai bề mặt, hiệu quả trong cơ cấu tốc độ cao.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Chất bôi trơn hiện đại có thể là dầu gốc khoáng, tổng hợp, hoặc keo nano với khả năng tự phục hồi. Tham khảo thêm tại: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.sciencedirect.com\u002Ftopics\u002Fengineering\u002Flubrication\">ScienceDirect - Lubrication\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Ứng dụng và kiểm soát ma sát\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Ma sát được ứng dụng trong mọi lĩnh vực của công nghiệp và đời sống. Việc kiểm soát ma sát được thiết kế tùy theo yêu cầu: tăng để giữ ổn định hoặc giảm để nâng cao hiệu suất.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số ứng dụng đặc trưng:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Giao thông:\u003C\u002Fstrong> Phanh, lốp xe, hệ thống chống trượt (ABS).\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Cơ khí:\u003C\u002Fstrong> Ổ trục, bánh răng, vít me bi.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Y sinh học:\u003C\u002Fstrong> Thiết bị cấy ghép khớp nhân tạo cần ma sát thấp để giảm đau và mài mòn.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Hàng không-vũ trụ:\u003C\u002Fstrong> Cấu trúc chịu tải yêu cầu ma sát thấp để hạn chế nhiệt sinh ra.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Các phương pháp kiểm soát ma sát bao gồm thay đổi hình học, vật liệu, sử dụng lớp phủ nano, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22thi%E1%BA%BFt%20k%E1%BA%BF%20c%E1%BA%A5u%20tr%C3%BAc%22%7D}} siêu bề mặt, hoặc điều khiển điện tử như ma sát biến thiên theo tín hiệu.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Hướng nghiên cứu hiện đại\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nghiên cứu ma sát ngày nay không còn giới hạn trong khuôn khổ cơ học cổ điển mà đang hội nhập với các ngành vật liệu tiên tiến, kỹ thuật nano và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22tr%C3%AD%20tu%E1%BB%87%20nh%C3%A2n%20t%E1%BA%A1o%22%7D}}. Các xu hướng nổi bật gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Vật liệu siêu bôi trơn:\u003C\u002Fstrong> Graphene, hBN và các vật liệu 2D khác cho hệ số ma sát tiệm cận 0.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Bề mặt tự làm lành:\u003C\u002Fstrong> Có {{topic|%7B%22topic%22%3A%22kh%E1%BA%A3%20n%C4%83ng%20ph%E1%BB%A5c%20h%E1%BB%93i%22%7D}} tổn thương do ma sát, kéo dài tuổi thọ thiết bị.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Mô phỏng số:\u003C\u002Fstrong> Sử dụng phần mềm mô phỏng cơ học và học máy để dự đoán ma sát và mài mòn.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Các trung tâm nghiên cứu hàng đầu như Max Planck Institute và MIT đang phát triển mô hình AI dự đoán hệ số ma sát từ ảnh vi cấu trúc. Điều này mở ra hướng mới trong thiết kế vật liệu và thiết bị thông minh. Xem thêm tại: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41586-018-0634-8\">Nature - Tribology at the Atomic Scale\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>","Friction properties \u002F Frictional properties","Tính chất ma sát là tập hợp các đặc tính cơ học và bề mặt quyết định lực cản trở chuyển động trượt hoặc lăn tiếp xúc giữa hai vật thể, được định lượng thông qua hệ số ma sát tĩnh và động.","ENGINEERING_TECHNOLOGY",[21,28,35],{"citationText":22,"title":23,"authors":24,"source":25,"year":26,"doi":27,"url":10},"Hachiya, Tanaka (2013). Relationship between Friction Coefficient, Contact Angle and Infrared Absorbance of Polypropylene Glycol on Metal Surface. Tribology Online. doi:10.2474\u002Ftrol.8.227","Relationship between Friction Coefficient, Contact Angle and Infrared Absorbance of Polypropylene Glycol on Metal Surface","Hachiya, Tanaka","Tribology Online",2013,"10.2474\u002Ftrol.8.227",{"citationText":29,"title":30,"authors":31,"source":32,"year":33,"doi":34,"url":10},"HASHIGUCHI (2021). Subloading-friction surface model with decrease of friction-coefficient by increase of normal contact stress. The Proceedings of the Materials and Mechanics Conference. doi:10.1299\u002Fjsmemm.2021.gs17","Subloading-friction surface model with decrease of friction-coefficient by increase of normal contact stress","HASHIGUCHI","The Proceedings of the Materials and Mechanics Conference",2021,"10.1299\u002Fjsmemm.2021.gs17",{"citationText":36,"title":37,"authors":38,"source":39,"year":40,"doi":41,"url":10},"BAŞ, KARABACAK (2023). Triboinformatic modeling of the friction force and friction coefficient in a cam-follower contact using machine learning algorithms. Tribology International. doi:10.1016\u002Fj.triboint.2023.108336","Triboinformatic modeling of the friction force and friction coefficient in a cam-follower contact using machine learning algorithms","BAŞ, KARABACAK","Tribology International",2023,"10.1016\u002Fj.triboint.2023.108336",[43,46,49],{"question":44,"answer":45},"Định luật Amontons-Coulomb về ma sát khô phát biểu những nguyên lý cơ bản nào?","Định luật phát biểu rằng lực ma sát tỷ lệ thuận với lực pháp tuyến ép hai bề mặt, độc lập với diện tích tiếp xúc biểu kiến và gần như không phụ thuộc vào vận tốc trượt trong dải tốc độ vừa phải.",{"question":47,"answer":48},"Sự khác biệt giữa hệ số ma sát tĩnh (static friction) và hệ số ma sát động (kinetic friction) là gì?","Hệ số ma sát tĩnh luôn lớn hơn hệ số ma sát động do cần năng lượng lớn hơn để bẻ gãy các liên kết vi mô và vượt qua các mấp mô bề mặt khi bắt đầu chuyển động trượt so với khi đã duy trì trượt.",{"question":50,"answer":51},"Hiện tượng trượt-dính (stick-slip) trong ma sát sinh ra do đâu và cách khắc phục?","Hiện tượng stick-slip phát sinh do sự chênh lệch lớn giữa ma sát tĩnh và động kết hợp với độ cứng vững đàn hồi thấp của hệ thống; khắc phục bằng cách sử dụng dầu bôi trơn chuyên dụng có phụ gia chống stick-slip hoặc gia công tăng độ bóng bề mặt.",{"id":53,"researcherId":10,"name":54,"imageUrl":55},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",[57,58,59,60,61,62,63,64,65,66],"ứng dụng kỹ thuật","tiêu hao năng lượng","tương tác phân tử","hệ số ma sát","tính chất bề mặt","kính hiển vi lực nguyên tử","cấu trúc tinh thể","thiết kế cấu trúc","trí tuệ nhân tạo","khả năng phục hồi",10,true,"PUBLISHED","2025-05-20T02:27:22.306+00:00","2026-09-07T10:09:19.964+00:00","2026-09-07T10:09:19.568+00:00",349,[75,78,81,84,87,90,93,96,99,102],{"id":76,"title":77,"term":76,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"ngữ nghĩa","Ngữ nghĩa là gì? Các nghiên cứu khoa học về Ngữ nghĩa",{"id":79,"title":80,"term":79,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"mô hình lý thuyết","Mô hình lý thuyết là gì? Các nghiên cứu về Mô hình lý thuyết",{"id":82,"title":83,"term":82,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hệ số dẫn nhiệt","Hệ số dẫn nhiệt là gì? Các công bố khoa học về Hệ số dẫn nhiệt",{"id":85,"title":86,"term":85,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hình thái","Hình thái là gì? Các công bố khoa học về Hình thái",{"id":88,"title":89,"term":88,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tán xạ","Tán xạ là gì? Các nghiên cứu khoa học về Tán xạ",{"id":91,"title":92,"term":91,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"biến đổi wavelet","Biến đổi wavelet là gì? Các nghiên cứu khoa học về Wavelet Transform",{"id":94,"title":95,"term":94,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"chất lượng thông tin","Chất lượng thông tin là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":97,"title":98,"term":97,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"autonomy","Autonomy là gì? Các công bố khoa học về Autonomy",{"id":100,"title":101,"term":100,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nghiên cứu tổng quan","Nghiên cứu tổng quan là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học",{"id":103,"title":104,"term":103,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"điều khiển trượt","Điều khiển trượt là gì? Các nghiên cứu khoa học về Điều khiển trượt"]