[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_t%C3%A1i%20ph%C3%A1t%20kh%E1%BB%91i%20u{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_tái phát khối u":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":21,"discipline":22,"references":23,"faqs":59,"createUser":75,"publishUser":79,"keywords":80,"keywordCount":10,"enrichTopicLink":81,"status":82,"createTime":83,"updateTime":84,"publishTime":85,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":86,"relateTopics":87},"tái phát khối u","Tái phát khối u là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Tái phát khối u là tế bào ung thư xuất hiện trở lại sau điều trị, tại chỗ cũ hoặc cơ quan khác như phổi, gan, xương. Phân loại, cơ chế và cách theo dõi.","\u003Cp>Tái phát khối u là tình trạng tế bào ung thư xuất hiện trở lại — tại vị trí điều trị ban đầu hoặc ở một cơ quan khác — sau khi bệnh nhân đã hoàn tất phác đồ điều trị và trải qua một giai đoạn không còn phát hiện được bệnh trên lâm sàng. Đa số bác sĩ lâm sàng phân biệt tình trạng này với tiến triển bệnh (progression): tái phát xảy ra sau ít nhất khoảng một năm thuyên giảm, trong khi tiến triển là khối u tiếp tục tăng trưởng liên tục ngay trong hoặc ngay sau điều trị, không có giai đoạn thuyên giảm thật sự. Bài viết trình bày cách phân loại tái phát theo vị trí, cơ chế sinh học đứng sau hiện tượng này, các phương pháp phát hiện và theo dõi hiện có, cùng cách hệ thống y tế tổ chức giám sát sau điều trị.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân loại tái phát khối u\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo vị trí xuất hiện, tái phát khối u được chia thành ba nhóm chính, mỗi nhóm gợi ý một hướng xử trí khác nhau.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Loại tái phát\u003C\u002Fth>\u003Cth>Vị trí xuất hiện\u003C\u002Fth>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\u003Ctd>Tái phát cục bộ (local)\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Tại hoặc gần vị trí khối u nguyên phát\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Thường liên quan đến tế bào ung thư còn sót lại sau phẫu thuật hoặc xạ trị chưa triệt để\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\u003Ctd>Tái phát vùng (regional)\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hạch bạch huyết hoặc mô liên kết lân cận vị trí nguyên phát\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Phản ánh khối u đã lan theo đường bạch huyết trước khi được kiểm soát hoàn toàn\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\u003Ctd>Tái phát xa (distant)\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Cơ quan khác — thường gặp là phổi, gan, xương, não\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Do tế bào ung thư phát tán qua đường máu hoặc bạch huyết, tương tự cơ chế di căn\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ranh giới giữa \"tái phát\" và \"tiến triển bệnh\" là điểm dễ nhầm lẫn nhưng có ý nghĩa lâm sàng quan trọng, vì hai tình trạng thường được quản lý theo chiến lược khác nhau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tái phát:\u003C\u002Fstrong> xuất hiện sau một giai đoạn thuyên giảm rõ ràng, thường được xác nhận qua hình ảnh học hoặc xét nghiệm sau khi từng có kết quả âm tính.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tiến triển bệnh:\u003C\u002Fstrong> khối u tăng trưởng liên tục, không có giai đoạn thuyên giảm thật sự giữa các lần đánh giá.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Cơ chế sinh học của tái phát\u003C\u002Fh2>\n\u003Ch3>Trạng thái \"ngủ\" của tế bào ung thư (dormancy)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Một phần lý do tái phát có thể xảy ra sau nhiều năm theo dõi âm tính nằm ở khả năng tế bào ung thư tồn dư bước vào trạng thái \"ngủ\" (dormancy) thay vì bị tiêu diệt hoàn toàn. Y văn mô tả ba dạng dormancy: dormancy tế bào — tế bào ngừng chu kỳ phân chia ở pha G0–G1; dormancy mạch máu — các ổ vi di căn không tự tạo được mạch máu nuôi dưỡng nên không thể phát triển thêm; và dormancy miễn dịch — hệ miễn dịch kiểm soát nhưng không loại trừ hoàn toàn quần thể tế bào ung thư. Vì phần lớn hóa trị và xạ trị nhắm chủ yếu vào tế bào đang phân chia tích cực, tế bào ở trạng thái ngủ thường ít chịu tác động của các liệu pháp này, tạo điều kiện cho tái phát muộn khi chúng \"thức dậy\" và tái khởi động tăng trưởng.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3>Vai trò của tế bào ung thư đệm (cancer stem cells)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Tế bào ung thư đệm (cancer stem cells — CSC) là một quần thể nhỏ trong khối u có khả năng tự đổi mới và được xem là tác nhân trung tâm gây tái phát sau điều trị. CSC góp phần vào tái phát qua nhiều cơ chế liên kết với nhau: tái cấu trúc chromatin và biến đổi biểu sinh làm thay đổi chương trình biểu hiện gen; quá trình chuyển dạng biểu mô–trung mô (epithelial–mesenchymal transition, EMT) giúp tế bào mất tính gắn kết và tăng khả năng xâm lấn; né tránh giám sát miễn dịch; tái lập trình chuyển hóa để thích nghi với môi trường thiếu dưỡng chất; và tương tác với vi môi trường khối u, bao gồm nguyên bào sợi liên kết ung thư và các tế bào tủy có tác dụng ức chế miễn dịch. Một đặc điểm quan trọng của CSC là khả năng ở trạng thái nghỉ (quiescent), giúp chúng né tránh tác động của hóa trị và xạ trị vốn chủ yếu hiệu quả với tế bào đang phân chia. Do các cơ chế này đan xen và bổ trợ lẫn nhau, một tổng quan hệ thống gần đây trên 23 nghiên cứu kết luận rằng liệu pháp chỉ nhắm một đích phân tử duy nhất thường không đủ để ngăn tái phát qua trung gian CSC, mà cần chiến lược đa đích.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phát hiện và theo dõi tái phát\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Việc phát hiện tái phát thường kết hợp nhiều phương tiện, mỗi loại có vai trò bổ sung cho nhau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hình ảnh học cắt lớp (CT, MRI, PET-CT):\u003C\u002Fstrong> phương tiện phổ biến nhất để xác định vị trí và mức độ khối tái phát, thường được chỉ định khi có nghi ngờ trên lâm sàng hoặc trong lịch giám sát định kỳ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Dấu ấn sinh học huyết thanh:\u003C\u002Fstrong> một số loại ung thư có dấu ấn đặc trưng (ví dụ CEA, CA-125, AFP, PSA tùy loại khối u) được theo dõi định kỳ; biến động bất thường có thể gợi ý tái phát trước khi có biểu hiện rõ trên hình ảnh học, dù độ đặc hiệu khác nhau tùy loại ung thư và cần đối chiếu với các xét nghiệm khác.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ADN khối u tự do trong tuần hoàn (circulating tumor DNA — ctDNA):\u003C\u002Fstrong> dùng để phát hiện bệnh tồn dư tối thiểu (minimal residual disease — MRD) sau điều trị, tức lượng rất nhỏ tế bào ung thư còn sót lại chưa biểu hiện trên hình ảnh học. Hai nhóm kỹ thuật chính được sử dụng là phương pháp dựa trên PCR và giải trình tự thế hệ mới (NGS). Ứng dụng lâm sàng của ctDNA hiện tập trung nhiều nhất ở ung thư phổi, ung thư vú và ung thư đại trực tràng, giúp ước tính nguy cơ tái phát và hỗ trợ quyết định có cần điều trị bổ trợ hay không. Tuy vậy, phương pháp này vẫn đối mặt với thách thức về chuẩn hóa xét nghiệm giữa các nền tảng khác nhau và nguy cơ kết quả âm tính giả hoặc dương tính giả.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Giám sát sau điều trị\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Một tổng quan hệ thống khảo sát 123 hướng dẫn lâm sàng trên 16 loại ung thư phổ biến cho thấy gần như tất cả (93,5%) khuyến nghị theo dõi định kỳ để phát hiện tái phát ở bệnh nhân không còn triệu chứng sau điều trị, trong đó hình ảnh học cắt lớp là phương thức giám sát được đề cập nhiều nhất. Tuy nhiên, cùng tổng quan này cũng ghi nhận sự khác biệt đáng kể giữa các hướng dẫn về phương thức hình ảnh, tần suất và thời lượng theo dõi, cách phân tầng nguy cơ theo từng bệnh nhân; với một số loại ung thư, bản thân các hướng dẫn cũng thừa nhận chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy việc giám sát định kỳ giúp cải thiện thời gian sống còn. Điều này phản ánh thực tế rằng theo dõi sau điều trị vừa là nhu cầu lâm sàng gần như phổ quát, vừa là lĩnh vực còn thiếu bằng chứng chuẩn hóa, khiến lịch trình cụ thể thường được cá thể hóa theo loại ung thư, giai đoạn bệnh và yếu tố nguy cơ của từng bệnh nhân thay vì áp dụng một công thức chung.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng thực tế và bối cảnh Việt Nam\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tài liệu y tế tiếng Việt dành cho bệnh nhân trình bày khái niệm tái phát theo đúng cách phân loại vị trí nêu trên, đồng thời dùng thêm các thuật ngữ đánh giá đáp ứng điều trị như lui bệnh hoàn toàn, lui bệnh một phần, bệnh ổn định và bệnh tiến triển để giúp người bệnh hiểu kết quả tái khám. Việc nắm rõ những khái niệm này giúp bệnh nhân và người nhà hiểu đúng ý nghĩa các lần tái khám, từ đó phối hợp tốt hơn với bác sĩ trong lịch trình theo dõi định kỳ sau điều trị — vốn thường kéo dài nhiều năm và đòi hỏi tuân thủ lâu dài.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ý nghĩa lâm sàng và hướng nghiên cứu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân biệt đúng loại tái phát và cơ chế đứng sau nó có ý nghĩa trực tiếp với lựa chọn điều trị: tái phát cục bộ thường mở ra khả năng can thiệp tại chỗ (phẫu thuật lại, xạ trị khu vực), trong khi tái phát xa thường đòi hỏi cách tiếp cận toàn thân. Hai hướng nghiên cứu đang được quan tâm nhiều là mở rộng khả năng của sinh thiết lỏng để phát hiện tái phát ở mức phân tử sớm hơn hình ảnh học, và phát triển các chiến lược điều trị đa đích nhắm đồng thời vào tế bào ung thư đệm cùng vi môi trường hỗ trợ chúng, thay vì chỉ nhắm một con đường tín hiệu đơn lẻ. Cả hai hướng đều còn ở giai đoạn cần thêm bằng chứng lâm sàng trước khi trở thành thực hành chuẩn.\u003C\u002Fp>\n","tumor recurrence",[19,20],"tái phát ung thư","ung thư tái phát","Tái phát khối u là tình trạng tế bào ung thư xuất hiện trở lại — tại vị trí điều trị ban đầu hoặc ở một cơ quan khác — sau khi bệnh nhân đã hoàn tất điều trị và trải qua một giai đoạn không còn phát hiện được bệnh trên lâm sàng. Tình trạng này được phân biệt với tiến triển bệnh, vốn không có giai đoạn thuyên giảm thật sự giữa các lần đánh giá.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[24,29,37,45,52],{"citationText":25,"title":26,"authors":10,"source":27,"year":10,"doi":10,"url":28},"Vinmec. \"Hiểu đúng về ung thư tái phát.\" Vinmec.com.","Hiểu đúng về ung thư tái phát","Vinmec","https:\u002F\u002Fwww.vinmec.com\u002Fvi\u002Fung-buou-xa-tri\u002Fthong-tin-suc-khoe\u002Fhieu-dung-ve-ung-thu-tai-phat\u002F",{"citationText":30,"title":31,"authors":32,"source":33,"year":34,"doi":35,"url":36},"Zhu L, Xu R, Yang L, et al. (2023). \"Minimal residual disease (MRD) detection in solid tumors using circulating tumor DNA: a systematic review.\" Frontiers in Genetics.","Minimal residual disease (MRD) detection in solid tumors using circulating tumor DNA: a systematic review","Zhu L, Xu R, Yang L, Shi W, Zhang Y, Liu J, Li X, Zhou J, Bing P","Frontiers in Genetics",2023,"10.3389\u002Ffgene.2023.1172108","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.3389\u002Ffgene.2023.1172108",{"citationText":38,"title":39,"authors":40,"source":41,"year":42,"doi":43,"url":44},"Barjij I, Meliani M (2025). \"Cancer stem cells and post-therapy tumour recurrence: a systematic review of mechanistic pathways and translational gaps.\" ecancermedicalscience.","Cancer stem cells and post-therapy tumour recurrence: a systematic review of mechanistic pathways and translational gaps","Barjij I, Meliani M","ecancermedicalscience",2025,"10.3332\u002Fecancer.2025.2016","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.3332\u002Fecancer.2025.2016",{"citationText":46,"title":47,"authors":48,"source":49,"year":42,"doi":50,"url":51},"Tufail M, Jiang CH, Li N (2025). \"Tumor dormancy and relapse: understanding the molecular mechanisms of cancer recurrence.\" Military Medical Research.","Tumor dormancy and relapse: understanding the molecular mechanisms of cancer recurrence","Tufail M, Jiang CH, Li N","Military Medical Research","10.1186\u002Fs40779-025-00595-2","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1186\u002Fs40779-025-00595-2",{"citationText":53,"title":54,"authors":55,"source":56,"year":42,"doi":57,"url":58},"Harrison H, Shah BK, Khan F, et al. (2025). \"A systematic review comparing surveillance recommendations for the detection of recurrence following surgery across 16 common cancer types.\" BMJ Oncology.","A systematic review comparing surveillance recommendations for the detection of recurrence following surgery across 16 common cancer types","Harrison H, Shah BK, Khan F, et al.","BMJ Oncology","10.1136\u002Fbmjonc-2024-000627","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1136\u002Fbmjonc-2024-000627",[60,63,66,69,72],{"question":61,"answer":62},"Tái phát khối u khác gì với tiến triển bệnh?","Tái phát xảy ra sau khi bệnh nhân đã có một giai đoạn thuyên giảm rõ ràng, thường được xác nhận âm tính trước khi bệnh xuất hiện trở lại. Tiến triển bệnh là khối u tiếp tục tăng trưởng liên tục trong hoặc ngay sau điều trị, không trải qua giai đoạn thuyên giảm thật sự.",{"question":64,"answer":65},"Có mấy loại tái phát khối u?","Tái phát được phân theo vị trí xuất hiện thành ba nhóm: tái phát cục bộ tại hoặc gần vị trí khối u nguyên phát, tái phát vùng ở hạch bạch huyết lân cận, và tái phát xa ở cơ quan khác như phổi, gan, xương hoặc não.",{"question":67,"answer":68},"Vì sao khối u có thể tái phát sau nhiều năm không phát hiện bệnh?","Một phần nguyên nhân là tế bào ung thư tồn dư có thể bước vào trạng thái \"ngủ\" (dormancy), tạm ngừng phân chia hoặc bị hệ miễn dịch kiểm soát nhưng không loại trừ hoàn toàn. Vì phần lớn liệu pháp chỉ hiệu quả với tế bào đang phân chia, tế bào ở trạng thái ngủ có thể tồn tại nhiều năm trước khi tái khởi động tăng trưởng.",{"question":70,"answer":71},"ADN khối u tự do trong máu (ctDNA) giúp gì trong theo dõi tái phát?","Xét nghiệm ctDNA có thể phát hiện bệnh tồn dư tối thiểu — lượng rất nhỏ tế bào ung thư còn sót lại chưa biểu hiện trên hình ảnh học — giúp ước tính nguy cơ tái phát sớm hơn. Ứng dụng lâm sàng hiện tập trung nhiều nhất ở ung thư phổi, vú và đại trực tràng, dù còn thách thức về chuẩn hóa xét nghiệm.",{"question":73,"answer":74},"Sau điều trị ung thư, bệnh nhân cần theo dõi tái phát như thế nào?","Hầu hết hướng dẫn lâm sàng khuyến nghị tái khám định kỳ kết hợp khám lâm sàng, xét nghiệm dấu ấn sinh học và hình ảnh học, với lịch trình cụ thể tùy loại ung thư và mức nguy cơ của từng bệnh nhân. Tuy nhiên với một số loại ung thư, bằng chứng cho thấy giám sát định kỳ cải thiện thời gian sống còn vẫn còn hạn chế.",{"id":76,"researcherId":10,"name":77,"imageUrl":78},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":76,"researcherId":10,"name":77,"imageUrl":78},[13],false,"PUBLISHED","2025-05-27T01:53:06.083+00:00","2026-08-22T09:33:29.474+00:00","2025-07-07T10:40:44.777+00:00",284,[88,97,102,108,113,119,124,130,136,141],{"id":89,"title":90,"term":89,"englishTitle":91,"definition":92,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"đại thực bào liên quan đến khối u","Đại thực bào liên quan đến khối u là gì? Các nghiên cứu","Tumor-associated macrophages (TAMs)","quần thể tế bào miễn dịch bẩm sinh thâm nhiễm chiếm tỷ trọng lớn trong vi môi trường chất nền khối u, bị tế bào ác tính lập trình lại nhằm hỗ trợ ức chế miễn dịch, tân tạo mạch máu và thúc đẩy tế bào ung thư xâm lấn di căn.","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":98,"title":99,"term":98,"englishTitle":100,"definition":101,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"cao chiết","Cao chiết là gì? Phân loại, quy trình và tiêu chuẩn","botanical extract","Cao chiết là chế phẩm đậm đặc thu được bằng cách chiết xuất hoạt chất sinh học từ nguyên liệu tự nhiên bằng dung môi thích hợp, sau đó loại bỏ bã và bốc hơi một phần hoặc toàn bộ dung môi để đạt thể chất quy định.",{"id":103,"title":104,"term":105,"englishTitle":106,"definition":107,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"dass 21","DASS-21 là gì? Cấu trúc, cách tính điểm và ý nghĩa sàng lọc","DASS-21","Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items","DASS-21 (Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items) là thang đo tự báo cáo gồm 21 câu hỏi trắc lượng tâm lý, được sử dụng để sàng lọc và đánh giá mức độ nghiêm trọng của ba trạng thái cảm xúc tiêu cực: trầm cảm, lo âu và căng thẳng.",{"id":109,"title":110,"term":109,"englishTitle":111,"definition":112,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"brca1","BRCA1 là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","BRCA1 DNA repair associated","BRCA1 là gen ức chế khối u nằm trên nhiễm sắc thể 17q21 của người, mã hóa một protein nhân có vai trò duy trì tính toàn vẹn của bộ gen thông qua cơ chế sửa chữa đứt gãy sợi đôi DNA bằng tái tổ hợp tương đồng.",{"id":114,"title":115,"term":116,"englishTitle":117,"definition":118,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"pi rads","PI-RADS là gì? Thang điểm đánh giá MRI tuyến tiền liệt","PI-RADS","Prostate Imaging Reporting and Data System","PI-RADS là hệ thống chuẩn hóa quốc tế phân tầng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng dựa trên hình ảnh chụp cộng hưởng từ đa thông số (mpMRI).",{"id":120,"title":121,"term":120,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"tình trạng sức khỏe","Tình trạng sức khỏe là gì? Định nghĩa WHO, thang đo SF-36 và các chỉ số","Health Status","Tình trạng sức khỏe là trạng thái toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội của một cá nhân hay quần thể theo định nghĩa WHO, được đo lường qua các thang đo chức năng như SF-36 và các chỉ số dịch tễ học.",{"id":125,"title":126,"term":127,"englishTitle":128,"definition":129,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"bệnh hbh","Bệnh HbH là gì? Các nghiên cứu khoa học về Bệnh HbH","Bệnh HbH","Hemoglobin H disease","Bệnh HbH (bệnh Hemoglobin H) là một thể bệnh alpha-thalassemia mức độ trung gian do mất chức năng 3 trong số 4 gen alpha-globin, dẫn đến sự thiếu hụt nghiêm trọng chuỗi alpha-globin và làm dư thừa các chuỗi beta tự do kết tụ thành tetramer beta-4 không bền vững (Hemoglobin H), gây thiếu máu tán huyết mạn tính.",{"id":131,"title":132,"term":133,"englishTitle":134,"definition":135,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"mô sẹo","Mô sẹo là gì? Quá trình hình thành, phân loại và điều trị","Mô sẹo","scar tissue","Mô sẹo là vùng mô liên kết sợi giàu collagen hình thành trong quá trình tự làm lành sau tổn thương mô hoặc phẫu thuật để thay thế mô bình thường.",{"id":137,"title":138,"term":137,"englishTitle":139,"definition":140,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"báo cáo ca bệnh","Báo cáo ca bệnh là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","case report","Báo cáo ca bệnh (case report) là một ấn phẩm y học mô tả chi tiết và có hệ thống về triệu chứng, chẩn đoán, điều trị và diễn tiến bất thường hoặc hiếm gặp của một bệnh nhân đơn lẻ trong thực hành lâm sàng.",{"id":142,"title":143,"term":142,"englishTitle":144,"definition":145,"discipline":22,"disciplineCode":93,"disciplineLabel":94,"disciplineColor":95,"disciplineIcon":96},"adrenalin","Adrenalin là gì? Công thức, cơ chế tác dụng và ứng dụng cấp cứu sinh tử","adrenaline","Adrenalin (epinephrine) là hormone và chất dẫn truyền thần kinh nhóm catecholamine do tủy thượng thận tiết ra, giữ vai trò thuốc cấp cứu đầu tay trong sốc phản vệ và hồi sinh tim phổi."]