[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_quy%E1%BB%81n%20an%20t%E1%BB%AD{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_quyền an tử":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":22,"discipline":23,"references":24,"faqs":59,"createUser":72,"publishUser":76,"keywords":80,"keywordCount":91,"enrichTopicLink":92,"status":93,"createTime":94,"updateTime":95,"publishTime":96,"linkEnrichedTime":97,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":98,"relateTopics":99},"quyền an tử","Quyền an tử là gì? Cơ sở đạo đức và pháp lý y sinh","Tìm hiểu quyền an tử là gì, phân loại an tử chủ động và trợ tử y tế, cơ sở đạo đức y sinh, dữ liệu dịch tễ quốc tế và khung pháp lý tại Việt Nam.","\u003Cp>Quyền an tử là quyền của người bệnh đang phải chịu đựng đau đớn thể xác hoặc tinh thần do bệnh nan y giai đoạn cuối được yêu cầu chấm dứt sự sống một cách có chủ đích dưới sự hỗ trợ y tế chuyên nghiệp. Khái niệm này đại diện cho sự giao thoa phức tạp giữa đạo đức y sinh, pháp luật nhân quyền và thực hành lâm sàng, tập trung vào việc công nhận ý chí tự quyết của cá nhân đối với thời điểm và phương thức qua đời khi mọi biện pháp điều trị cứu vãn không còn mang lại tiên lượng phục hồi.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bản chất khái niệm và ranh giới thuật ngữ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong đạo đức học sinh học và thuật ngữ y khoa quốc tế, an tử xuất phát từ gốc từ Hy Lạp kết hợp giữa hậu tố mang ý nghĩa tốt lành và danh từ chỉ cái chết, biểu thị mục tiêu mang lại sự ra đi nhẹ nhàng, không đau đớn cho người bệnh. Để tránh các ngộ nhận trong thực hành pháp lý và lâm sàng, Hiệp hội Chăm sóc Giảm nhẹ Châu Âu (EAPC) trong tài liệu đồng thuận do Radbruch và cs. (2015) chủ trì đã phân định rõ ranh giới giữa các khái niệm can thiệp cuối đời:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>An tử chủ động (Active Euthanasia):\u003C\u002Fstrong> Hành vi bác sĩ cố ý chấm dứt sự sống của một người bằng cách dùng thuốc theo yêu cầu tự nguyện và có năng lực hành vi của chính người đó. Trong quy trình này, nhân viên y tế là người trực tiếp thao tác tiêm hoặc truyền hoạt chất gây tử vong.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tự tử có bác sĩ hỗ trợ (Physician-Assisted Suicide hoặc Medically Assisted Suicide):\u003C\u002Fstrong> Hành vi bác sĩ cố ý hỗ trợ một người kết thúc sự sống bằng cách kê đơn hoặc cung cấp thuốc để bệnh nhân tự sử dụng theo yêu cầu tự nguyện. Khác với an tử chủ động, chính bệnh nhân là người thực hiện thao tác cuối cùng đưa thuốc vào cơ thể.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>An thần giảm nhẹ liên tục (Continuous Palliative Sedation):\u003C\u002Fstrong> Việc sử dụng thuốc an thần có kiểm soát để giảm bớt nhận thức của người bệnh nhằm xoa dịu các triệu chứng khó chịu không thể kiểm soát ở giai đoạn cuối đời. Mục đích cốt lõi của an thần giảm nhẹ là kiểm soát sự đau đớn và khó thở, hoàn toàn không nhằm mục đích rút ngắn thời gian sống.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Ngừng hoặc từ chối biện pháp điều trị duy trì sự sống (Withholding or Withdrawing Life-Sustaining Treatment):\u003C\u002Fstrong> Quyết định không khởi động hoặc rút bỏ các can thiệp nhân tạo như máy thở, lọc máu chu kỳ hay {{topic|%7B%22topic%22%3A%22tu%E1%BA%A7n%20ho%C3%A0n%20ngo%C3%A0i%20c%C6%A1%20th%E1%BB%83%22%7D}} khi các biện pháp này chỉ kéo dài quá trình hấp hối mà không đem lại hy vọng {{topic|%7B%22topic%22%3A%22c%E1%BA%A3i%20thi%E1%BB%87n%20l%C3%A2m%20s%C3%A0ng%22%7D}}. Đây là sự tôn trọng quyền từ chối điều trị của bệnh nhân, để diễn tiến bệnh lý diễn ra theo quy luật tự nhiên.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>So sánh các can thiệp y khoa giai đoạn cuối đời\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Việc phân biệt bản chất đạo đức và pháp lý của các can thiệp cuối đời đòi hỏi phải xem xét đồng thời mục đích điều trị, người trực tiếp hành động và nguyên nhân dẫn đến tử vong:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Hình thức can thiệp\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ý định can thiệp\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Chủ thể thực hiện thao tác\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tử vong\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>An tử chủ động\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Chấm dứt sự sống để giải thoát đau đớn\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bác sĩ hoặc nhân viên y tế\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Độc tính dược lý của thuốc gây ngừng thở hoặc ngừng tim\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Tự tử có bác sĩ hỗ trợ\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Cung cấp phương tiện để người bệnh chấm dứt sự sống\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bản thân người bệnh\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Người bệnh tự dùng thuốc do bác sĩ kê đơn\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>An thần giảm nhẹ\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Kiểm soát triệu chứng đau đớn kháng trị\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bác sĩ và điều dưỡng giám sát liều\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Diễn tiến tự nhiên của bệnh lý nền tiềm ẩn\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Ngừng duy trì sự sống\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Không kéo dài đau khổ vô ích\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Đội ngũ y tế rút thiết bị hỗ trợ\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Sự suy sụp tự nhiên của các cơ quan do bệnh nền\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Cơ sở lý luận và các trường phái đạo đức y sinh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Các cuộc tranh luận xung quanh quyền an tử phản ánh sự xung đột sâu sắc giữa hai nguyên tắc nền tảng của đạo đức y sinh:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Một phía là nguyên tắc tôn trọng quyền tự chủ cá nhân. Theo quan điểm này, mỗi cá nhân có năng lực nhận thức đầy đủ phải có quyền tự định đoạt thân thể, bao gồm cả quyền quyết định ngưỡng đau đớn mà bản thân có thể chịu đựng và hoàn cảnh khi cuộc đời kết thúc. Những người ủng hộ cho rằng việc ép buộc một người phải chịu đựng sự hành hạ tột cùng của bệnh nan y giai đoạn cuối khi không còn cơ hội hồi phục là vi phạm nhân phẩm và lòng trắc ẩn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Phía đối lập bảo vệ nguyên tắc tính thiêng liêng của sự sống và nghĩa vụ cứu chữa truyền thống của người thầy thuốc. Trường phái này lập luận rằng mạng sống con người có giá trị nội tại tuyệt đối và không thể bị xâm phạm dưới bất kỳ hình thức nào. Việc trao cho nhân viên y tế quyền năng tước đoạt sự sống bị xem là đi ngược lại lời thề nghề nghiệp, làm xói mòn niềm tin cốt lõi của xã hội đối với sứ mệnh của y khoa và có thể làm suy yếu nỗ lực phát triển mạng lưới chăm sóc giảm nhẹ toàn diện.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Dữ liệu dịch tễ học và thực tiễn thực thi quốc tế\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Thực tiễn thực thi an tử và trợ tử y tế đã được ghi nhận qua các khảo sát dịch tễ học quy mô lớn tại các quốc gia tiên phong. Trong nghiên cứu tổng quan hệ thống do Emanuel và cs. (2016) công bố, tỷ lệ tử vong do an tử hoặc trợ tử y tế dao động từ 0,3% đến 4,6% tổng số ca tử vong tại các khu vực pháp lý đã hợp pháp hóa. Các tác giả ghi nhận rằng hơn 70% các trường hợp can thiệp an tử liên quan đến bệnh nhân mắc ung thư giai đoạn muộn, nơi tình trạng suy kiệt thể xác và đau đớn mãn tính không thể kiểm soát bằng phác đồ thông thường.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Khảo sát của Emanuel và cs. (2016) cũng phản ánh thái độ và trải nghiệm lâm sàng của đội ngũ nhân viên y tế: tại Hà Lan và Bỉ, khoảng 50% hoặc nhiều hơn các bác sĩ tham gia khảo sát cho biết từng nhận được yêu cầu xin an tử từ người bệnh, và 60% bác sĩ Hà Lan cho biết từng chấp thuận thực hiện ít nhất một yêu cầu hợp lệ trong sự nghiệp lâm sàng. Động lực chính thúc đẩy bệnh nhân đưa ra quyết định phần lớn không đơn thuần là cảm giác đau đớn thể xác, mà chủ yếu bắt nguồn từ sự mất mát phẩm giá cá nhân, mất khả năng tự chủ sinh hoạt và nỗi sợ hãi trở thành gánh nặng phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tại Hà Lan, quốc gia ban hành đạo luật về an tử vào đầu thiên niên kỷ, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22nghi%C3%AAn%20c%E1%BB%A9u%20%C4%91o%C3%A0n%20h%E1%BB%87%22%7D}} theo chiều dọc của Onwuteaka-Philipsen và cs. (2012) đã {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%C3%A2n%20t%C3%ADch%20d%E1%BB%AF%20li%E1%BB%87u%22%7D}} đăng ký tử vong quốc gia nhằm theo dõi diễn tiến thực tế qua hai thập kỷ. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng vào năm 2010, an tử chiếm 2,8% tổng số ca tử vong (với khoảng tin cậy 95% từ 2,5% đến 3,2%), tăng so với mức 1,7% được ghi nhận vào năm 2005, nhưng tỷ lệ này tương đương với mức được quan sát vào năm 2001 và năm 1995. Đáng chú ý, nghiên cứu của Onwuteaka-Philipsen và cs. (2012) chứng minh rằng tỷ lệ các trường hợp can thiệp kết thúc sự sống khi không có yêu cầu rõ ràng từ người bệnh đã giảm mạnh xuống còn 0,2% vào năm 2010 so với mức 0,8% vào năm 2005 và năm 1990. Đồng thời, việc thực hành an thần sâu liên tục cho đến khi tử vong đã tăng lên mức 12,3% tổng số ca tử vong vào năm 2010 so với mức 8,2% vào năm 2005, phản ánh sự phát triển song song của các biện pháp kiểm soát triệu chứng trong chăm sóc giảm nhẹ chuyên sâu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Động lực tâm lý xã hội và quyết định của người bệnh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quá trình hình thành quyết định xin an tử không diễn ra đơn độc trong tâm trí người bệnh mà chịu tác động sâu sắc từ mạng lưới quan hệ gia đình và hệ thống hỗ trợ xung quanh. Nghiên cứu tổng quan định tính của Xu và cs. (2023) từ dữ liệu của 27 công trình nghiên cứu chuyên sâu đã chỉ ra rằng động lực tương tác đa chiều giữa người bệnh, thân nhân và nhân viên y tế đóng vai trò then chốt, có thể vừa tạo ra rào cản vừa trở thành yếu tố thúc đẩy tiến trình đưa ra quyết định xin kết thúc sự sống. Người bệnh thường phải trải qua xung đột tâm lý gay gắt giữa mong muốn giải thoát cho bản thân khỏi sự đau đớn và cảm giác tội lỗi khi để lại tổn thương tâm lý cho người thân ở lại.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Những thách thức lâm sàng và hiện tượng dốc trượt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mặc dù các quy trình pháp lý được thiết kế chặt chẽ, việc thực hiện an tử trên thực tế vẫn đối mặt với nhiều rủi ro mang tính cấu trúc. Trong công trình tổng quan hệ thống toàn diện, Kono và cs. (2023) đã phân tích tài liệu và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22h%E1%BB%87%20th%E1%BB%91ng%20ph%C3%A1p%20lu%E1%BA%ADt%22%7D}} tại các quốc gia cho phép an tử, trích xuất 5 vấn đề lâm sàng thực tế nổi cộm bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Sự tồn tại của các điều kiện mơ hồ:\u003C\u002Fstrong> Các {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ti%C3%AAu%20ch%C3%AD%20%C4%91%C3%A1nh%20gi%C3%A1%22%7D}} như sự đau đớn không thể chịu đựng được thường mang tính chủ quan cao và thiếu thang đo định lượng chuẩn hóa, dẫn đến sự diễn giải thiếu nhất quán giữa các hội đồng chuyên môn.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Đảm bảo tính tự nguyện chưa đầy đủ:\u003C\u002Fstrong> Khó khăn trong việc loại trừ hoàn toàn các áp lực vô hình từ hoàn cảnh kinh tế gia đình, sự cô lập xã hội hoặc cảm giác tự coi mình là gánh nặng cho người chăm sóc.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Đáp ứng yêu cầu do đau khổ tâm lý thuần túy:\u003C\u002Fstrong> Sự tranh cãi gay gắt về việc mở rộng chỉ định an tử cho bệnh nhân {{topic|%7B%22topic%22%3A%22r%E1%BB%91i%20lo%E1%BA%A1n%20t%C3%A2m%20th%E1%BA%A7n%22%7D}} kháng trị mà không kèm tổn thương thực thể đe dọa tính mạng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Quyền từ chối vì lý do lương tâm:\u003C\u002Fstrong> Đảm bảo quyền của các bác sĩ và điều dưỡng được từ chối tham gia quy trình an tử mà không bị kỷ luật hay phân biệt đối xử trong môi trường nghề nghiệp.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Sự không {{topic|%7B%22topic%22%3A%22tu%C3%A2n%20th%E1%BB%A7%20quy%20tr%C3%ACnh%22%7D}} hành chính:\u003C\u002Fstrong> Tình trạng chậm trễ báo cáo hoặc bỏ qua các bước tham vấn ý kiến độc lập thứ hai trước khi thực hiện can thiệp.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Giới nghiên cứu đặc biệt cảnh báo về nguy cơ dốc trượt, tức hiện tượng ranh giới áp dụng an tử ban đầu vốn chỉ dành riêng cho bệnh nhân ung thư trưởng thành ở giai đoạn cuối dần bị nới lỏng sang các đối tượng {{topic|%7B%22topic%22%3A%22suy%20gi%E1%BA%A3m%20nh%E1%BA%ADn%20th%E1%BB%A9c%22%7D}}, sa sút trí tuệ hoặc trẻ vị thành niên, đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của các nhóm yếu thế trong xã hội.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bối cảnh pháp lý và thảo luận chính sách tại Việt Nam\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tại Việt Nam, hệ thống pháp luật hiện hành duy trì lập trường nhất quán về việc bảo vệ tối cao tính mạng của con người. Hiến pháp khẳng định quyền sống là quyền cơ bản bất khả xâm phạm, tính mạng con người được pháp luật bảo hộ và không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật. Bộ luật Dân sự tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc này khi khẳng định cá nhân có quyền sống, quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng và sức khỏe, đồng thời không ghi nhận bất kỳ ngoại lệ nào cho phép thực hiện hành vi can thiệp làm ngừng sự sống.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Luật Khám bệnh, chữa bệnh cũng đặt nghĩa vụ trọng tâm của người hành nghề y vào việc tận tâm cứu chữa và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%E1%BB%A5c%20h%E1%BB%93i%20ch%E1%BB%A9c%20n%C4%83ng%22%7D}} cho người bệnh. Mọi hành vi cố ý giúp người khác tự sát hoặc trực tiếp làm chấm dứt mạng sống của bệnh nhân dù xuất phát từ động cơ nhân đạo đều bị nghiêm cấm và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh xâm phạm tính mạng con người. Trong các diễn đàn lập pháp và hội thảo chuyên môn, giới làm luật và các chuyên gia y tế Việt Nam nhấn mạnh ưu tiên phát triển mạng lưới chăm sóc giảm nhẹ, nâng cao năng lực kiểm soát đau và hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân nan y thay vì xem xét hợp pháp hóa quyền an tử trong điều kiện an sinh xã hội hiện nay.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Các vấn đề còn mở và định hướng nghiên cứu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tranh luận về quyền an tử trên bình diện toàn cầu vẫn đang tiếp tục với nhiều câu hỏi mở chưa có sự đồng thuận tuyệt đối:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Làm thế nào để phân định ranh giới rạch ròi giữa nguyện vọng ra đi thực chất của người bệnh với các trạng thái trầm cảm phản ứng có thể hồi phục thông qua can thiệp tâm thần học thích hợp?\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Xây dựng cơ chế giám sát độc lập nhằm ngăn chặn tuyệt đối nguy cơ lạm dụng an tử như một giải pháp thay thế rẻ tiền cho chi phí chăm sóc y tế dài hạn tốn kém.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Nghiên cứu tác động tâm lý lâu dài đối với đội ngũ y bác sĩ trực tiếp tham gia quy trình can thiệp và thân nhân người bệnh sau khi chứng kiến cái chết có chủ đích.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Quyền an tử vì vậy không chỉ là một điều khoản pháp lý đơn lẻ mà là tấm gương phản chiếu trình độ văn minh, triết lý nhân sinh và năng lực bảo trợ xã hội của mỗi quốc gia trong việc đối diện với giai đoạn cuối cùng của đời người.\u003C\u002Fp>\n","right to die",[19,20,21],"cái chết êm dịu","cái chết nhân đạo","trợ tử y tế","Quyền an tử là quyền của người bệnh nan y giai đoạn cuối không còn khả năng cứu chữa được yêu cầu can thiệp y tế để chấm dứt sự sống một cách nhân đạo nhằm giải thoát khỏi đau đớn.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[25,32,39,46,53],{"citationText":26,"title":27,"authors":28,"source":29,"year":30,"doi":31,"url":10},"Emanuel, E. J., Onwuteaka-Philipsen, B. D., Urwin, J. W., & Cohen, J. (2016). Attitudes and Practices of Euthanasia and Physician-Assisted Suicide in the United States, Canada, and Europe. JAMA, 316(1), 79-90.","Attitudes and Practices of Euthanasia and Physician-Assisted Suicide in the United States, Canada, and Europe","Emanuel, E. J., Onwuteaka-Philipsen, B. D., Urwin, J. W., Cohen, J.","JAMA",2016,"10.1001\u002Fjama.2016.8499",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":36,"year":37,"doi":38,"url":10},"Onwuteaka-Philipsen, B. D., Brinkman-Stoppelenburg, A., Penning, C., de Jong-Krul, G. J., van Delden, J. J., & van der Heide, A. (2012). Trends in end-of-life practices before and after the enactment of the euthanasia law in the Netherlands from 1990 to 2010: a repeated cross-sectional survey. The Lancet, 380(9845), 908-915.","Trends in end-of-life practices before and after the enactment of the euthanasia law in the Netherlands from 1990 to 2010: a repeated cross-sectional survey","Onwuteaka-Philipsen, B. D., Brinkman-Stoppelenburg, A., Penning, C., de Jong-Krul, G. J., van Delden, J. J., van der Heide, A.","The Lancet",2012,"10.1016\u002Fs0140-6736(12)61034-4",{"citationText":40,"title":41,"authors":42,"source":43,"year":44,"doi":45,"url":10},"Radbruch, L., Leget, C., Bahr, P., Müller-Busch, C., Ellershaw, J., de Conno, F., & Vanden Berghe, P. (2015). Euthanasia and physician-assisted suicide: A white paper from the European Association for Palliative Care. Palliative Medicine, 30(2), 104-116.","Euthanasia and physician-assisted suicide: A white paper from the European Association for Palliative Care","Radbruch, L., Leget, C., Bahr, P., Müller-Busch, C., Ellershaw, J., de Conno, F., Vanden Berghe, P.","Palliative Medicine",2015,"10.1177\u002F0269216315616524",{"citationText":47,"title":48,"authors":49,"source":50,"year":51,"doi":52,"url":10},"Kono, M., Arai, H., & Takimoto, T. (2023). Identifying practical clinical problems in active euthanasia: A systematic literature review of the findings in countries where euthanasia is legal. Palliative and Supportive Care, 21(4), 693-702.","Identifying practical clinical problems in active euthanasia: A systematic literature review of the findings in countries where euthanasia is legal","Kono, M., Arai, H., Takimoto, T.","Palliative and Supportive Care",2023,"10.1017\u002Fs1478951522001699",{"citationText":54,"title":55,"authors":56,"source":57,"year":51,"doi":58,"url":10},"Xu, Z. Z., Stjernswärd, S., Glasdam, S., & Fu, C. M. (2023). Circumstances affecting patients' euthanasia or medically assisted suicide decisions from the perspectives of patients, relatives, and healthcare professionals: A qualitative systematic review. Death Studies, 48(4), 384-398.","Circumstances affecting patients' euthanasia or medically assisted suicide decisions from the perspectives of patients, relatives, and healthcare professionals: A qualitative systematic review","Xu, Z. Z., Stjernswärd, S., Glasdam, S., Fu, C. M.","Death Studies","10.1080\u002F07481187.2023.2228730",[60,63,66,69],{"question":61,"answer":62},"Quyền an tử khác với hành vi tự sát như thế nào?","An tử đòi hỏi sự can thiệp y tế chuyên môn dựa trên tình trạng bệnh nan y không thể cứu vãn và chịu sự giám sát pháp lý nghiêm ngặt, trong khi tự sát là hành vi tự phát thường gắn liền với khủng hoảng tâm lý cấp tính.",{"question":64,"answer":65},"Pháp luật Việt Nam hiện nay có cho phép thực hiện quyền an tử không?","Hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành khẳng định quyền sống là bất khả xâm phạm và chưa công nhận quyền an tử dưới bất kỳ hình thức nào.",{"question":67,"answer":68},"Hiện tượng dốc trượt trong thực thi quyền an tử là gì?","Hiện tượng dốc trượt là mối lo ngại rằng các tiêu chuẩn chỉ định an tử ban đầu dành riêng cho bệnh nhân nan y giai đoạn cuối sẽ dần bị nới lỏng sang các nhóm dễ tổn thương như người suy giảm nhận thức hoặc trầm cảm.",{"question":70,"answer":71},"Tự tử có bác sĩ hỗ trợ khác gì so với an tử chủ động?","Trong an tử chủ động, bác sĩ trực tiếp dùng thuốc gây tử vong cho bệnh nhân; còn trong tự tử có bác sĩ hỗ trợ, bác sĩ chỉ kê đơn hoặc cung cấp thuốc và chính bệnh nhân là người tự sử dụng.",{"id":73,"researcherId":10,"name":74,"imageUrl":75},2681,"Cuong Ta","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocKFuWh0ZD601Hp0_V_2xAK3kIOs20Kyv3V5ZLBo6fwfjyymJYzE=s96-c",{"id":77,"researcherId":10,"name":78,"imageUrl":79},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[81,82,83,84,85,86,87,88,89,90],"tuần hoàn ngoài cơ thể","cải thiện lâm sàng","nghiên cứu đoàn hệ","phân tích dữ liệu","hệ thống pháp luật","tiêu chí đánh giá","rối loạn tâm thần","tuân thủ quy trình","suy giảm nhận thức","phục hồi chức năng",10,true,"PUBLISHED","2025-12-01T09:43:10.568+00:00","2026-09-08T10:11:57.385+00:00","2026-09-08T09:17:10.733+00:00","2026-09-08T10:11:56.827+00:00",0,[100,103,106,109,112,115,118,121,124,127],{"id":101,"title":102,"term":101,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"bibliometrics","Bibliometrics là gì? Các nghiên cứu khoa học về Bibliometrics",{"id":104,"title":105,"term":104,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"toán cao cấp","Toán cao cấp là gì? Các nghiên cứu khoa học về Toán cao cấp",{"id":107,"title":108,"term":107,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"học thuật","Học thuật là gì? Các nghiên cứu khoa học về Học thuật",{"id":110,"title":111,"term":110,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"chất lượng thông tin","Chất lượng thông tin là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":113,"title":114,"term":113,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"in silico","In silico là gì? Các công bố khoa học về In silico",{"id":116,"title":117,"term":116,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"artificial intelligence","Artificial Intelligence là gì? Các nghiên cứu khoa học về AI",{"id":119,"title":120,"term":119,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"rehabilitation","Rehabilitation là gì? Các công bố khoa học về Rehabilitation",{"id":122,"title":123,"term":122,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"năng lực số","Năng lực số là gì? Các công bố nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":125,"title":126,"term":125,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thân nhiệt","Thân nhiệt là gì? Các nghiên cứu khoa học về Thân nhiệt",{"id":128,"title":129,"term":128,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"bất bình đẳng giáo dục","Bất bình đẳng giáo dục là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan"]