[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_quy%E1%BA%BFt%20%C4%91%E1%BB%8Bnh%20%C4%91%E1%BA%A1o%20%C4%91%E1%BB%A9c{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_quyết định đạo đức":38},{"code":4,"data":5,"meta":16},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":36,"vietnamLatest":37},[],[8,23],{"publicationId":9,"title":10,"originalTitle":11,"authorNames":12,"authorCount":15,"journalName":16,"vietnamJournal":17,"publishDate":18,"publishYear":19,"totalCitation":16,"url":20,"doi":21,"summary":22},"524d1a98-47e6-4940-a89a-5ebda625ac18","Các chuẩn mực mở rộng: xác định khả năng ra quyết định có trách nhiệm trong các bối cảnh tương tác giữa con người và robot","Extended norms: locating accountable decision-making in contexts of human-robot interaction",[13,14],"Thomas Arnold","Matthias Scheutz",2,null,false,"2022-09-07",2022,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002Farticle\u002F10.1007\u002Fs11612-022-00645-6","10.1007\u002Fs11612-022-00645-6","\u003Cp>Nghiên cứu triết học công nghệ khảo sát các khung chuẩn mực mở rộng nhằm bảo đảm khả năng chịu trách nhiệm khi đưa ra \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">quyết định đạo đức\u003C\u002Fb> trong bối cảnh tương tác giữa người và hệ thống robot tự hành (human-robot interaction). Tác giả so sánh cách tiếp cận học máy thuật toán với lý thuyết hành vi quy chuẩn xã hội. Kết quả nhấn mạnh sự cần thiết phải tích hợp giá trị nhân văn vào thuật toán ra \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">quyết định đạo đức\u003C\u002Fb> của trí tuệ nhân tạo.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":24,"title":25,"originalTitle":26,"authorNames":27,"authorCount":15,"journalName":30,"vietnamJournal":17,"publishDate":31,"publishYear":32,"totalCitation":16,"url":33,"doi":34,"summary":35},"12543376-3968-4981-a09f-d7e942991b7f","Tính ứng dụng của mô hình các yếu tố điều kiện trong nghiên cứu đạo đức kế toán","The Applicability of a Contingent Factors Model to Accounting Ethics Research",[28,29],"Jeffrey R. Cohen","Nonna Martinov Bennie","Journal of Business Ethics","2006-08-19",2006,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002Farticle\u002F10.1007\u002Fs10551-006-9036-2","10.1007\u002Fs10551-006-9036-2","\u003Cp>Nghiên cứu hành vi quản trị đánh giá sự phù hợp của mô hình các yếu tố tình huống do Jones đề xuất trong việc phân tích quy trình đưa ra \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">quyết định đạo đức\u003C\u002Fb> của đội ngũ kiểm toán viên độc lập. Tác giả khảo sát 37 giám đốc kiểm toán nhằm định lượng mức độ tác động của cường độ đạo đức đến nhận thức chuẩn mực nghề nghiệp. Kết quả khẳng định các yếu tố tình huống chi phối mạnh mẽ quá trình hình thành \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">quyết định đạo đức\u003C\u002Fb> thực tế.\u003C\u002Fp>",[],[],{"code":4,"data":39,"meta":16},{"id":40,"title":41,"description":42,"content":43,"term":40,"englishTitle":44,"synonyms":45,"definition":48,"discipline":49,"references":50,"faqs":70,"createUser":80,"publishUser":84,"keywords":88,"keywordCount":99,"enrichTopicLink":100,"status":101,"createTime":102,"updateTime":103,"publishTime":104,"linkEnrichedTime":105,"publicationScanTime":106,"contentErrorMessage":16,"viewCount":107,"relateTopics":108},"quyết định đạo đức","Quyết định đạo đức là gì? Các nghiên cứu khoa học về Quyết định đạo đức","Quyết định đạo đức là quá trình lựa chọn hành động dựa trên các nguyên tắc nhằm phân biệt đúng sai trong các tình huống phức tạp liên quan đến giá trị xã hội và trách nhiệm cá nhân. Quá trình này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa các giá trị, chuẩn mực văn hóa và hậu quả nhằm đảm bảo hành động phù hợp, minh bạch và có trách nhiệm với cộng đồng. ","\u003Cp>Quyết định đạo đức là quá trình lựa chọn phương án hành động dựa trên các tiêu chuẩn và nguyên tắc đạo đức nhằm phân biệt đúng sai trong các tình huống phức tạp. Quá trình này không chỉ đơn thuần dựa trên các quy định pháp luật mà còn đòi hỏi sự cân nhắc sâu sắc về giá trị xã hội, chuẩn mực văn hóa và trách nhiệm cá nhân.\u003C\u002Fp>\n\n\n\u003Cp>Đạo đức không phải là điều hiển nhiên hay tuyệt đối; nó được xây dựng và điều chỉnh theo từng thời kỳ, từng xã hội. Vì vậy, quyết định đạo đức phải đảm bảo tính linh hoạt nhưng vẫn giữ được sự chính xác và minh bạch trong từng hoàn cảnh cụ thể.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Quyết định đạo đức thường liên quan đến việc giải quyết các xung đột về giá trị, nơi mà các lựa chọn có thể mang lại lợi ích cho một nhóm nhưng lại gây tổn hại cho nhóm khác. Điều này tạo nên sự phức tạp và yêu cầu người {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ra%20quy%E1%BA%BFt%20%C4%91%E1%BB%8Bnh%22%7D}} phải có kiến thức, kinh nghiệm và khả năng đánh giá đa chiều.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Vai trò của quyết định đạo đức trong xã hội\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quyết định đạo đức giữ vai trò then chốt trong việc duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Nó tạo ra nền tảng để mọi cá nhân và tổ chức hành xử có trách nhiệm, tôn trọng quyền lợi và nghĩa vụ của nhau, từ đó thúc đẩy sự hài hòa trong cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sự thiếu quyết định đạo đức hoặc quyết định sai lệch có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như mất lòng tin xã hội, xung đột kéo dài, và sự suy giảm giá trị nhân văn. Ngược lại, những quyết định đạo đức đúng đắn góp phần xây dựng niềm tin, thúc đẩy công bằng và bảo vệ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22quy%E1%BB%81n%20con%20ng%C6%B0%E1%BB%9Di%22%7D}}.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp từ quyết định đạo đức bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Y tế:\u003C\u002Fstrong> Bảo vệ quyền lợi bệnh nhân và đảm bảo điều trị công bằng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Kinh doanh:\u003C\u002Fstrong> Đảm bảo minh bạch, chống tham nhũng và thúc đẩy {{topic|%7B%22topic%22%3A%22tr%C3%A1ch%20nhi%E1%BB%87m%20x%C3%A3%20h%E1%BB%99i%22%7D}}.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Pháp luật:\u003C\u002Fstrong> Thúc đẩy công lý và bảo vệ quyền lợi công dân.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Chính trị:\u003C\u002Fstrong> Duy trì quyền lực minh bạch và phục vụ lợi ích chung.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Nguyên tắc cơ bản trong quyết định đạo đức\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong quá trình ra quyết định đạo đức, các nguyên tắc cơ bản đóng vai trò như kim chỉ nam giúp xác định hành động phù hợp. Những nguyên tắc này bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tôn trọng nhân phẩm:\u003C\u002Fstrong> Công nhận và bảo vệ giá trị con người như một thực thể có quyền và phẩm giá riêng biệt.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Công bằng:\u003C\u002Fstrong> Đảm bảo mọi người đều được đối xử bình đẳng và có cơ hội như nhau trong các quyết định và hành động.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Trung thực:\u003C\u002Fstrong> Hành động dựa trên sự thật và minh bạch, không gian dối hoặc che giấu thông tin.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Trách nhiệm:\u003C\u002Fstrong> Chịu trách nhiệm về hậu quả của quyết định và hành động của mình, đồng thời có sự cam kết với các chuẩn mực đạo đức.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Những nguyên tắc này không hoạt động độc lập mà thường được kết hợp với nhau trong từng hoàn cảnh cụ thể để đưa ra quyết định cân bằng và hợp lý.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dưới đây là bảng mô tả các nguyên tắc và ứng dụng tiêu biểu trong quyết định đạo đức:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"5\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Nguyên tắc\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Mô tả\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ứng dụng tiêu biểu\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Tôn trọng nhân phẩm\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Thừa nhận quyền sống và giá trị con người\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Quyền tự quyết trong y tế, bảo vệ quyền trẻ em\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Công bằng\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Đảm bảo sự phân phối công bằng nguồn lực và cơ hội\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phân bổ ngân sách công, tuyển dụng minh bạch\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Trung thực\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Hành động minh bạch, trung thực trong giao tiếp và báo cáo\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Báo cáo {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%C3%A0i%20ch%C3%ADnh%20c%C3%B4ng%22%7D}} khai, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22th%C3%B4ng%20tin%20y%20t%E1%BA%BF%22%7D}} chính xác\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Trách nhiệm\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Chịu trách nhiệm về quyết định và hành động\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tuân thủ pháp luật, báo cáo sai phạm\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Quy trình ra quyết định đạo đức\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quy trình ra quyết định đạo đức bao gồm nhiều bước nhằm đảm bảo tính toàn diện và khoa học trong việc lựa chọn hành động phù hợp. Đầu tiên là bước xác định vấn đề đạo đức một cách rõ ràng và chính xác. Việc nhận diện đúng bản chất của vấn đề giúp định hướng các bước tiếp theo hiệu quả hơn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bước thứ hai là thu thập thông tin liên quan, bao gồm dữ liệu thực tế, các quy định pháp luật, các chuẩn mực đạo đức áp dụng, và ý kiến của các bên liên quan. Thông tin đầy đủ và chính xác giúp tránh sai sót và thiên kiến trong đánh giá.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bước tiếp theo là đánh giá các lựa chọn dựa trên các {{topic|%7B%22topic%22%3A%22nguy%C3%AAn%20t%E1%BA%AFc%20%C4%91%E1%BA%A1o%20%C4%91%E1%BB%A9c%22%7D}} đã nêu, đồng thời xem xét các hậu quả tiềm năng về mặt xã hội, cá nhân và tổ chức. Đây là bước quan trọng quyết định hướng đi cuối cùng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Cuối cùng là đưa ra quyết định và thực thi, kèm theo quá trình theo dõi, đánh giá hậu quả để rút kinh nghiệm cho các quyết định sau này.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Một cách tổng quan, quy trình này có thể được mô tả qua sơ đồ sau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Xác định vấn đề đạo đức\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thu thập thông tin liên quan\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phân tích và đánh giá lựa chọn\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Ra quyết định\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thực thi và theo dõi đánh giá\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2>Phân loại các loại quyết định đạo đức\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quyết định đạo đức được phân loại theo nhiều tiêu chí, nhưng phổ biến nhất là dựa trên phạm vi và đối tượng chịu ảnh hưởng. Ba loại chính bao gồm quyết định cá nhân, quyết định tổ chức và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22quy%E1%BA%BFt%20%C4%91%E1%BB%8Bnh%20ch%C3%ADnh%20s%C3%A1ch%22%7D}} công.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Quyết định cá nhân là những lựa chọn được đưa ra bởi từng cá nhân trong cuộc sống hàng ngày hoặc trong công việc, phản ánh giá trị và chuẩn mực đạo đức cá nhân. Ví dụ như quyết định một bác sĩ có nên tiết lộ thông tin bệnh nhân hay không.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Quyết định tổ chức liên quan đến các hành động và chính sách do các nhóm hoặc tổ chức thực hiện. Những quyết định này có phạm vi ảnh hưởng rộng hơn và thường cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa các lợi ích của các bên liên quan. Ví dụ như việc một công ty quyết định về chính sách bảo vệ môi trường hay quy trình làm việc công bằng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Quyết định {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%C3%ADnh%20s%C3%A1ch%20c%C3%B4ng%22%7D}} là những quyết định được đưa ra bởi các cơ quan chính phủ hoặc các tổ chức có quyền lực công cộng, nhằm điều chỉnh hành vi và quy định trong xã hội. Các quyết định này có tác động sâu rộng và thường được thực hiện dựa trên sự cân nhắc giữa lợi ích chung và các giá trị đạo đức xã hội.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong các lĩnh vực chuyên môn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quyết định đạo đức được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực chuyên môn với đặc thù và thách thức riêng biệt. Trong y học, các quyết định đạo đức thường liên quan đến việc bảo vệ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22quy%E1%BB%81n%20t%E1%BB%B1%20quy%E1%BA%BFt%22%7D}} của bệnh nhân, đảm bảo sự cân bằng giữa việc duy trì sự sống và giảm đau đớn, cũng như xử lý các tình huống liên quan đến sự đồng thuận thông minh.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong kinh doanh, quyết định đạo đức tập trung vào việc duy trì tính minh bạch, trách nhiệm xã hội, chống lại tham nhũng và đảm bảo quyền lợi cho người lao động cũng như khách hàng. Một doanh nghiệp hành xử đạo đức không chỉ nâng cao uy tín mà còn góp phần tạo ra môi trường kinh doanh bền vững.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong lĩnh vực pháp luật, các quyết định đạo đức đảm bảo rằng việc áp dụng luật pháp được công bằng và tôn trọng quyền con người, tránh sự phân biệt đối xử hay thiên vị trong các vụ án. Đây là cơ sở để duy trì công lý và sự ổn định xã hội.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thách thức và tranh cãi trong quyết định đạo đức\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quyết định đạo đức không tránh khỏi các thách thức và tranh cãi do bản chất phức tạp và đa chiều của các vấn đề liên quan. Một trong những thách thức phổ biến nhất là xung đột giữa các giá trị đạo đức khác nhau, chẳng hạn như giữa quyền tự do cá nhân và lợi ích cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sự khác biệt về văn hóa và truyền thống cũng tạo ra sự đa dạng trong nhận thức về đạo đức, dẫn đến các quan điểm đối lập về cùng một vấn đề. Điều này gây khó khăn trong việc xây dựng các chuẩn mực chung hoặc quy định pháp lý áp dụng rộng rãi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Áp lực xã hội, lợi ích kinh tế, và những tác động chính trị cũng thường làm phức tạp thêm quá trình ra quyết định đạo đức, khiến cho việc đạt được sự đồng thuận trở nên khó khăn hơn. Các tranh cãi nổi bật thường xuất hiện trong các lĩnh vực như y tế, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22c%C3%B4ng%20ngh%E1%BB%87%20sinh%20h%E1%BB%8Dc%22%7D}}, và chính sách công.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Công cụ và phương pháp hỗ trợ quyết định đạo đức\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Để hỗ trợ quá trình ra quyết định đạo đức, nhiều công cụ và phương pháp đã được phát triển nhằm giúp các cá nhân và tổ chức phân tích và đánh giá các lựa chọn một cách có hệ thống và minh bạch.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Phân tích tình huống (case analysis) là một phương pháp phổ biến, trong đó các trường hợp thực tế được phân tích chi tiết để nhận diện các vấn đề đạo đức và đưa ra giải pháp hợp lý. Bảng đánh giá đạo đức (ethical checklist) cũng giúp người ra quyết định rà soát các yếu tố quan trọng cần cân nhắc.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tham vấn chuyên gia đạo đức hoặc ủy ban đạo đức là một cách tiếp cận nhằm nhận được sự tư vấn đa chiều và chuyên sâu, đặc biệt trong các tình huống phức tạp hoặc nhạy cảm. Ngoài ra, các lý thuyết đạo đức như đạo đức học theo hệ quả (consequentialism) hay đạo đức học nghĩa vụ (deontology) cung cấp khung lý thuyết giúp đánh giá lựa chọn dựa trên hậu quả hoặc nguyên tắc.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tác động của quyết định đạo đức đến cá nhân và tổ chức\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Quyết định đạo đức không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến các bên liên quan mà còn tác động sâu rộng đến uy tín và sự phát triển lâu dài của cá nhân và tổ chức. Một quyết định đạo đức đúng đắn góp phần xây dựng niềm tin, tăng cường sự đoàn kết và thúc đẩy văn hóa minh bạch.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ngược lại, các quyết định thiếu đạo đức hoặc gây tranh cãi có thể dẫn đến sự mất uy tín, giảm lòng tin của cộng đồng, và thậm chí gây tổn thất kinh tế hay pháp lý. Do đó, việc chú trọng đến đạo đức trong quyết định ngày càng được coi trọng trong cả lĩnh vực công và tư.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Đồng thời, những quyết định này cũng tạo ra tác động tích cực về mặt xã hội, góp phần xây dựng một môi trường sống công bằng, an toàn và bền vững.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Danh sách tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fplato.stanford.edu\u002Fentries\u002Fethics-decision-making\u002F\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Stanford Encyclopedia of Philosophy - Ethical Decision Making\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.niehs.nih.gov\u002Fresearch\u002Fresources\u002Fbioethics\u002Findex.cfm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">National Institute of Environmental Health Sciences - Bioethics\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fhbr.org\u002F2015\u002F01\u002Fa-refresher-on-ethical-decision-making\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Harvard Business Review - Ethical Decision Making\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC5073797\u002F\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">NIH - Ethics in Medicine\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.apa.org\u002Fethics\u002Fcode\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">American Psychological Association - Ethical Principles\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>","ethical decision making",[46,47],"ra quyết định đạo đức","ethical decision-making","Quyết định đạo đức là quá trình tư duy có chủ ý nhằm đánh giá các lựa chọn hành động dựa trên các nguyên tắc, chuẩn mực và giá trị đạo đức để lựa chọn phương án đúng đắn và có trách nhiệm nhất trước các tình huống xung đột luân lý.","HUMANITIES",[51,57,64],{"citationText":52,"title":53,"authors":54,"source":30,"year":55,"doi":56,"url":16},"Serrano Archimi, C., Reynaud, E. (2018). How Perceived Corporate Social Responsibility Affects Employee Ethical Decisions. Journal of Business Ethics.","How Perceived Corporate Social Responsibility Affects Employee Ethical Decisions","Serrano Archimi, Reynaud",2018,"10.1007\u002Fs10551-018-3882-6",{"citationText":58,"title":59,"authors":60,"source":61,"year":62,"doi":63,"url":16},"Wang, K., Xiao, J. (2019). Related party transactions, business relatedness, and risk classification. Journal of Business Research.","Related party transactions, business relatedness, and risk classification","Wang, Xiao","Journal of Business Research",2019,"10.1016\u002Fj.jbusres.2019.01.066",{"citationText":65,"title":66,"authors":67,"source":68,"year":55,"doi":69,"url":16},"Hund, L., Schroeder, K. (2018). Distinguishing between model- and data-driven inferences in risk assessment. Reliability Engineering & System Safety.","Distinguishing between model- and data-driven inferences in risk assessment","Hund, Schroeder","Reliability Engineering & System Safety","10.1016\u002Fj.ress.2018.07.017",[71,74,77],{"question":72,"answer":73},"Bốn bước trong mô hình ra quyết định đạo đức của Rest (1986) gồm những gì?","Mô hình gồm bốn giai đoạn tâm lý kế tiếp: Nhận thức đạo đức (nhận biết vấn đề), Phán đoán đạo đức (đánh giá điều gì là đúng\u002Fsai), Động cơ đạo đức (ưu tiên giá trị đạo đức trên các lợi ích khác), và Hành động đạo đức (lòng can đảm thực thi quyết định).",{"question":75,"answer":76},"Thuyết nghĩa vụ (Deontology) và Thuyết hệ quả (Utilitarianism) khác nhau thế nào khi ra quyết định?","Thuyết nghĩa vụ (Kant) đánh giá hành động dựa trên việc tuân thủ các quy tắc và bổn phận đạo đức tuyệt đối bất kể kết quả; trong khi Thuyết hệ quả (Bentham, Mill) đánh giá hành động dựa trên việc tối đa hóa lợi ích và giảm thiểu thiệt hại cho số đông người bị ảnh hưởng.",{"question":78,"answer":79},"Làm thế nào để giảm thiểu thiên kiến đạo đức (Ethical Blindness) trong tổ chức?","Tổ chức cần xây dựng bộ quy tắc đạo đức rõ ràng, thiết lập kênh phản ánh độc lập và an toàn (whistleblowing), tổ chức đào tạo tình huống định kỳ và khuyến khích văn hóa tranh luận cởi mở minh bạch.",{"id":81,"researcherId":16,"name":82,"imageUrl":83},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":85,"researcherId":16,"name":86,"imageUrl":87},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[89,90,91,92,93,94,95,96,97,98],"ra quyết định","quyền con người","trách nhiệm xã hội","tài chính công","thông tin y tế","nguyên tắc đạo đức","quyết định chính sách","chính sách công","quyền tự quyết","công nghệ sinh học",10,true,"PUBLISHED","2025-05-09T13:45:28.521+00:00","2026-09-05T01:30:40.063+00:00","2025-08-08T15:48:55.386+00:00","2026-09-05T01:30:39.765+00:00","2026-09-04T13:18:24.030+00:00",425,[109,112,115,118,121,124,127,130,133,136],{"id":110,"title":111,"term":110,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"chất lượng thông tin","Chất lượng thông tin là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":113,"title":114,"term":113,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"scopus","Scopus là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Scopus",{"id":116,"title":117,"term":116,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"hành vi xã hội","Hành vi xã hội là gì? Các nghiên cứu về Hành vi xã hội",{"id":119,"title":120,"term":119,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"nghiên cứu tổng quan","Nghiên cứu tổng quan là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học",{"id":122,"title":123,"term":122,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"bã đậu nành","Bã đậu nành là gì? Các công bố khoa học về Bã đậu nành",{"id":125,"title":126,"term":125,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"thế kỉ xviii xix","Thế kỉ xviii xix là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":128,"title":129,"term":128,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"nhân giống in vitro","Nhân giống in vitro là gì? Các công bố khoa học về Nhân giống in vitro",{"id":131,"title":132,"term":131,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"saccharomyces cerevisiae","Saccharomyces cerevisiae là gì? Các công bố khoa học về Saccharomyces cerevisiae",{"id":134,"title":135,"term":134,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"vector chuyển gen","Vector chuyển gen là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":137,"title":138,"term":137,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"bất bình đẳng xã hội","Bất bình đẳng xã hội là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học"]