[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_ph%C3%A2n%20c%C3%B4ng%20lao%20%C4%91%E1%BB%99ng{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_phân công lao động":39},{"code":4,"data":5,"meta":16},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":23,"vietnamLatest":38},[],[8],{"publicationId":9,"title":10,"originalTitle":11,"authorNames":12,"authorCount":15,"journalName":16,"vietnamJournal":17,"publishDate":18,"publishYear":19,"totalCitation":16,"url":20,"doi":21,"summary":22},"26551332-002b-468c-97fe-6dce36ec93fc","Sự phân công lao động giữa các công nhân của Polistes metricus (Hymenoptera: Vespidae): Các hoạt động tìm kiếm thức ăn trong phòng thí nghiệm","Division of labor among workers ofPolistes metricus (Hymenoptera: Vespidae): Laboratory foraging activities",[13,14],"Heather E. Dew","Charles D. Michener",2,null,false,"1981-03-01",1981,"http:\u002F\u002Flink.springer.com\u002F10.1007\u002FBF02223625","10.1007\u002FBF02223625","\u003Cp>Khảo sát tập tính côn trùng xã hội phân tích quy luật \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">phân công lao động\u003C\u002Fb> trong hoạt động tìm kiếm thức ăn và thu thập vật liệu tổ của ong bắp cày \u003Ci>Polistes metricus\u003C\u002Fi>. Thực nghiệm chứng minh ong thợ nhiều tuổi nhất đảm nhận vai trò tìm kiếm tài nguyên chính, đồng thời mức độ \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">phân công lao động\u003C\u002Fb> và chuyên môn hóa nhiệm vụ có tính mềm dẻo, phụ thuộc mật thiết vào nhu cầu dinh dưỡng của ấu trùng trong đàn.\u003C\u002Fp>",[24],{"publicationId":25,"title":26,"originalTitle":16,"authorNames":27,"authorCount":15,"journalName":30,"vietnamJournal":31,"publishDate":32,"publishYear":33,"totalCitation":34,"url":35,"doi":36,"summary":37},"2d94db44-4e34-4b74-b231-a7948f8e9019","Ứng dụng bài toán vận tải để phân công lao động cho nhà thầu xây dựng",[28,29],"Nguyễn Quốc Toản","Vũ Văn Phong","TẠP CHÍ VẬT LIỆU & XÂY DỰNG",true,"2023-04-28",2023,0,"http:\u002F\u002Fojs.jomc.vn\u002Findex.php\u002Fvn\u002Farticle\u002Fview\u002F381","10.54772\u002Fjomc.02.2023.381","\u003Cp>Ứng dụng mô hình bài toán vận tải tối ưu hóa quy trình \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">phân công lao động\u003C\u002Fb> cho các tổ đội thi công trong hồ sơ quản trị dự án xây dựng công trình dân dụng. Phương pháp định lượng hỗ trợ nhà thầu đánh giá chính xác năng lực nguồn nhân lực theo đa mục tiêu, từ đó thiết lập phương án điều phối nhân sự tối ưu giúp rút ngắn tiến độ và nâng cao hiệu quả sử dụng sức lao động tại công trường.\u003C\u002Fp>",[],{"code":4,"data":40,"meta":16},{"id":41,"title":42,"description":43,"content":44,"term":41,"englishTitle":16,"synonyms":16,"definition":16,"discipline":16,"references":16,"faqs":16,"createUser":45,"publishUser":49,"keywords":53,"keywordCount":54,"enrichTopicLink":17,"status":55,"createTime":56,"updateTime":57,"publishTime":58,"linkEnrichedTime":16,"publicationScanTime":59,"contentErrorMessage":16,"viewCount":60,"relateTopics":61},"phân công lao động","Phân công lao động là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Phân công lao động là quá trình chia nhỏ công việc thành các nhiệm vụ chuyên biệt được thực hiện bởi các cá nhân hoặc tổ chức nhằm tăng hiệu quả và năng suất. Khái niệm này là nền tảng trong kinh tế, xã hội và sinh học, phản ánh sự chuyên môn hóa chức năng để tối ưu hóa hoạt động trong hệ thống phức tạp. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Giới thiệu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân công lao động là một nguyên lý tổ chức cơ bản trong kinh tế học, xã hội học và sinh học, đề cập đến quá trình chia nhỏ công việc hay hoạt động thành các phần riêng biệt và giao cho các cá nhân, nhóm hoặc tổ chức thực hiện theo chuyên môn. Khái niệm này phản ánh cách thức xã hội và các hệ thống sản xuất tối ưu hóa nguồn lực bằng cách chuyên môn hóa nhiệm vụ, từ đó làm tăng năng suất và hiệu quả hoạt động.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ý tưởng về phân công lao động không chỉ tồn tại trong nền sản xuất công nghiệp mà còn là yếu tố hình thành nên cấu trúc xã hội hiện đại. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, phân công lao động không chỉ giới hạn trong phạm vi doanh nghiệp hay quốc gia mà đã mở rộng ra quy mô toàn cầu, dẫn đến sự hình thành của chuỗi giá trị toàn cầu (global value chains).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bên cạnh ý nghĩa kinh tế, phân công lao động còn có chiều sâu xã hội và triết học. Nó tác động đến cấu trúc giai cấp, quyền lực, phân bổ tài nguyên và cơ hội nghề nghiệp trong xã hội. Đồng thời, phân công lao động còn đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành ý thức cá nhân, tổ chức hành vi và thúc đẩy sự phát triển của khoa học – công nghệ.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cơ sở lý luận của phân công lao động\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Khái niệm phân công lao động lần đầu tiên được trình bày có hệ thống bởi Adam Smith trong tác phẩm kinh điển \u003Ci>Wealth of Nations\u003C\u002Fi> (1776), trong đó ông mô tả quy trình sản xuất kim ghim như một minh chứng cho sự gia tăng năng suất thông qua việc chuyên môn hóa. Ông cho rằng khi mỗi công nhân chỉ thực hiện một công đoạn nhỏ trong dây chuyền, tốc độ sản xuất và chất lượng sản phẩm đều được cải thiện đáng kể.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Theo Smith, lợi ích chính của phân công lao động gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Gia tăng kỹ năng và độ thành thạo của người lao động trong một nhiệm vụ cụ thể\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Giảm thời gian mất mát khi chuyển đổi giữa các nhiệm vụ khác nhau\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thúc đẩy việc sáng chế và áp dụng công nghệ, máy móc chuyên biệt\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Trái với góc nhìn tích cực của Smith, Karl Marx tiếp cận vấn đề từ khía cạnh phê phán trong tác phẩm \u003Ci>Das Kapital\u003C\u002Fi>. Marx lập luận rằng phân công lao động trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa dẫn đến sự \"tha hóa lao động\" (alienation), khi con người không còn kiểm soát được sản phẩm lao động, quá trình sản xuất và thậm chí chính bản thân mình trong lao động. Điều này làm suy giảm ý nghĩa xã hội và giá trị nhân văn của lao động.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Émile Durkheim, nhà xã hội học Pháp, cũng đóng góp quan trọng với tác phẩm \u003Ci>De la division du travail social\u003C\u002Fi> (1893). Ông phân biệt giữa phân công lao động cơ học (trong xã hội truyền thống – nơi các thành viên có chức năng tương tự) và phân công lao động hữu cơ (trong xã hội hiện đại – nơi các thành viên phụ thuộc lẫn nhau qua chuyên môn hóa cao). Theo Durkheim, phân công lao động là yếu tố thúc đẩy sự gắn kết xã hội phức tạp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Các loại hình phân công lao động\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân công lao động có thể được phân loại theo quy mô, chức năng hoặc mục đích. Mỗi loại hình thể hiện cách thức tổ chức lao động trong các bối cảnh khác nhau, từ cấp độ cá nhân đến quốc tế.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bảng phân loại dưới đây minh họa các loại hình phân công lao động cơ bản:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"4\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Loại hình\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Mô tả\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ví dụ\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Phân công lao động xã hội\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Chia lao động theo ngành nghề hoặc lĩnh vực sản xuất\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Phân công lao động kỹ thuật\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Chia nhỏ quy trình sản xuất thành các công đoạn\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Lắp ráp linh kiện trong dây chuyền xe hơi\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Phân công lao động quốc tế\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Các quốc gia sản xuất theo lợi thế so sánh\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Việt Nam sản xuất giày, Đức sản xuất máy móc\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Phân công lao động giới tính\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Chia vai trò theo chuẩn mực văn hóa giới\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phụ nữ nội trợ, nam giới lao động ngoài xã hội\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Mỗi loại hình đều phản ánh sự tương tác giữa nhu cầu sản xuất, tổ chức xã hội và các yếu tố văn hóa – lịch sử. Trong thực tế, chúng thường kết hợp và tương tác lẫn nhau trong một hệ thống sản xuất hoặc xã hội cụ thể.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân công lao động trong hệ thống sản xuất hiện đại\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong nền kinh tế hiện đại, đặc biệt là từ thời kỳ công nghiệp hóa trở đi, phân công lao động ngày càng trở nên tinh vi và mở rộng. Hệ thống sản xuất quy mô lớn sử dụng dây chuyền công nghiệp, tự động hóa và phần mềm điều khiển để tổ chức lao động theo từng bước cụ thể, làm tăng năng suất và khả năng kiểm soát chất lượng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Chuỗi giá trị toàn cầu là một hình thức phân công lao động đặc trưng của thời đại toàn cầu hóa. Theo đó, mỗi công đoạn trong quá trình sản xuất được thực hiện ở các quốc gia khác nhau tùy theo chi phí, trình độ công nghệ và chính sách. Ví dụ, một chiếc máy tính có thể được thiết kế ở Hoa Kỳ, sản xuất bo mạch tại Đài Loan, lắp ráp ở Trung Quốc, và bán tại châu Âu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sự chuyên môn hóa này được biểu thị trong các mô hình kinh tế học như hàm sản xuất Cobb-Douglas:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">Q = A \\cdot L^{\\alpha} \\cdot K^{\\beta}\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong đó: \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> Q \u003C\u002Fscript> là sản lượng, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> L \u003C\u002Fscript> là lao động, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> K \u003C\u002Fscript> là vốn, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> A \u003C\u002Fscript> là năng suất tổng hợp (Total Factor Productivity). Phân công lao động tác động trực tiếp đến \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> A \u003C\u002Fscript>, vì chuyên môn hóa và tổ chức hiệu quả có thể làm tăng năng suất mà không cần thêm lao động hoặc vốn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong các ngành dịch vụ và công nghệ cao, phân công lao động cũng tồn tại dưới dạng các nhóm liên chức năng (cross-functional teams), nơi các chuyên gia từ nhiều lĩnh vực phối hợp để phát triển sản phẩm hoặc giải quyết vấn đề. Mô hình này thể hiện xu hướng phân công lao động theo năng lực chuyên sâu và khả năng sáng tạo, thay vì chỉ theo chuỗi công đoạn cơ học.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Ảnh hưởng kinh tế và xã hội của phân công lao động\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân công lao động là một trong những nhân tố then chốt giúp tăng trưởng kinh tế trong suốt lịch sử phát triển của loài người. Khi con người tập trung vào một công việc cụ thể, họ có khả năng cải thiện kỹ năng, giảm thiểu thời gian học việc, và nâng cao hiệu quả sản xuất. Ở cấp độ doanh nghiệp, phân công lao động giúp tối ưu hóa tài nguyên, cắt giảm chi phí, và thúc đẩy đổi mới công nghệ thông qua sự tương tác giữa các bộ phận chuyên trách.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ở cấp độ quốc gia, phân công lao động xã hội thúc đẩy sự hình thành và phát triển các ngành nghề chuyên biệt, dẫn đến sự phân hóa xã hội và cơ cấu kinh tế đa ngành. Các quốc gia có thể tận dụng lợi thế so sánh của mình để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó gia tăng năng lực cạnh tranh quốc tế. Mô hình thương mại quốc tế hiện đại dựa trên lý thuyết này, ví dụ như học thuyết về lợi thế so sánh của David Ricardo, hay mô hình Heckscher-Ohlin về phân bổ yếu tố sản xuất.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tuy nhiên, hệ quả xã hội của phân công lao động không hoàn toàn tích cực. Một số vấn đề nảy sinh bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Gia tăng bất bình đẳng trong thu nhập và cơ hội do chênh lệch kỹ năng và trình độ chuyên môn.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phụ thuộc vào các liên kết toàn cầu, khiến nền kinh tế dễ tổn thương khi có gián đoạn chuỗi cung ứng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Nguy cơ tha hóa lao động, khi người lao động chỉ thực hiện những công đoạn đơn điệu, lặp lại, không có sự sáng tạo hoặc kiểm soát toàn bộ sản phẩm.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Phân công lao động cũng góp phần định hình giai tầng xã hội, ảnh hưởng đến vị thế nghề nghiệp và cấu trúc quyền lực trong tổ chức. Những cá nhân sở hữu kỹ năng đặc biệt hoặc vị trí then chốt trong chuỗi giá trị thường có nhiều quyền lực và thu nhập hơn so với nhóm lao động phổ thông.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân công lao động trong sinh học và tự nhiên\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Khái niệm phân công lao động không chỉ giới hạn trong các lĩnh vực xã hội học hay kinh tế học mà còn xuất hiện rộng rãi trong thế giới sinh học. Trong các hệ sinh vật, từ cấp độ vi mô đến vĩ mô, phân công lao động giúp duy trì sự ổn định, tăng cường hiệu quả hoạt động và khả năng thích nghi với môi trường.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong cơ thể sinh vật đa bào, các tế bào được chuyên hóa để thực hiện những chức năng khác nhau như tế bào thần kinh, tế bào máu, tế bào biểu mô... Sự phân hóa chức năng giữa các tế bào này được xem là hình thức phân công lao động sinh học, cho phép cơ thể vận hành như một hệ thống thống nhất và hiệu quả.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ở cấp độ quần thể, các loài côn trùng xã hội như ong, kiến, mối thể hiện rõ mô hình phân công nhiệm vụ giữa các thành viên:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"4\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Loài\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Nhóm chức năng\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Nhiệm vụ\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Ong mật\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Ong chúa\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Sinh sản, duy trì đàn\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Ong mật\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Ong thợ\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Lấy mật, nuôi ấu trùng, bảo vệ tổ\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Kiến\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Kiến lính\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phòng thủ\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Kiến\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Kiến thợ\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Thu thập thức ăn, xây dựng tổ\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Trong lĩnh vực tế bào học, các bào quan như ty thể, bộ máy Golgi, lysosome... đảm nhiệm các vai trò chức năng khác nhau trong quá trình trao đổi chất và sản xuất năng lượng. Sự phân công nội bào này là nền tảng cho khả năng duy trì sự sống và thực hiện các quá trình sinh học phức tạp.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tham khảo sâu hơn về các nghiên cứu sinh học phân công chức năng có thể truy cập tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.cell.com\">Cell Press\u003C\u002Fa> hoặc \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\">Nature\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân công lao động và tiến hóa xã hội\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong tiến trình lịch sử, phân công lao động đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và phát triển các nền văn minh. Khi con người từ bỏ lối sống du mục để chuyển sang nông nghiệp định cư, phân công lao động đã xuất hiện dưới hình thức phân chia giữa người trồng trọt, chăn nuôi, săn bắt và sau đó là các ngành nghề thủ công.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong các xã hội phức tạp hơn, phân công lao động mở rộng sang lĩnh vực tôn giáo, quân sự, chính trị, và học thuật. Sự xuất hiện của tầng lớp trí thức, nhà quản trị và thương nhân là hệ quả của một quá trình chuyên môn hóa kéo dài và ngày càng sâu rộng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Theo Durkheim, sự chuyển đổi từ phân công lao động cơ học (tập trung vào sự tương đồng giữa các cá nhân) sang phân công hữu cơ (phụ thuộc vào sự khác biệt chức năng) là điều kiện cần cho sự phát triển xã hội hiện đại. Quan điểm này vẫn giữ nguyên tính thời sự trong bối cảnh thế kỷ 21, khi các nền kinh tế số và tri thức đang nổi lên dựa vào chuyên môn hóa sâu và hợp tác liên ngành.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thách thức và tranh luận hiện nay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân công lao động đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), và mô hình làm việc linh hoạt. Nhiều công việc mang tính lặp lại đang bị thay thế bởi máy móc, làm nảy sinh nguy cơ mất việc diện rộng trong một số ngành. Đồng thời, các mô hình lao động truyền thống theo chuỗi dọc đang bị phá vỡ bởi sự nổi lên của các nhóm làm việc linh hoạt, làm việc từ xa và mô hình “gig economy”.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các tranh luận lớn xoay quanh câu hỏi liệu phân công lao động có còn phù hợp trong một thế giới mà đổi mới sáng tạo, tư duy liên ngành và khả năng học hỏi liên tục trở thành yêu cầu bắt buộc. Một số nhà nghiên cứu cho rằng thay vì chuyên môn hóa cực đoan, tương lai cần hướng tới đa kỹ năng (polyvalence) và khả năng thích nghi linh hoạt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vấn đề công bằng trong phân công lao động cũng là chủ đề tranh luận quan trọng, nhất là khi xét đến yếu tố giới tính, chủng tộc, và giai cấp. Nhiều phong trào xã hội đang đặt lại câu hỏi về sự phân bổ lao động trong gia đình, tổ chức và xã hội rộng lớn hơn – liệu nó phản ánh khả năng và tự do lựa chọn, hay bị áp đặt bởi hệ thống phân biệt đối xử có sẵn?\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Kết luận\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân công lao động là một cơ chế tổ chức nền tảng của xã hội và hệ thống sản xuất. Nó giúp gia tăng hiệu quả, tối ưu hóa tài nguyên và hỗ trợ hình thành các cấu trúc phức tạp cả trong tự nhiên lẫn trong cộng đồng con người. Tuy nhiên, như mọi công cụ xã hội, phân công lao động không trung lập – nó phản ánh và củng cố các mối quan hệ quyền lực, bất bình đẳng và điều kiện lịch sử cụ thể.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong kỷ nguyên mới của tự động hóa, toàn cầu hóa và bất định, câu hỏi không phải là liệu có nên phân công lao động, mà là phân công như thế nào cho công bằng, bền vững và phù hợp với nhu cầu phát triển của từng cá nhân và cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n  \u003Cli>Smith, A. (1776). \u003Ci>An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations\u003C\u002Fi>. Methuen & Co.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Marx, K. (1867). \u003Ci>Das Kapital\u003C\u002Fi>. Verlag von Otto Meissner.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Durkheim, E. (1893). \u003Ci>The Division of Labour in Society\u003C\u002Fi>. Free Press.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Cell Press. “Division of Labor in Biology.” \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.cell.com\">https:\u002F\u002Fwww.cell.com\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Nature. “Biological Specialization and Division of Labor.” \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\">https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>World Economic Forum. “The Future of Jobs Report.” \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.weforum.org\">https:\u002F\u002Fwww.weforum.org\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>OECD. “Global Value Chains and Development.” \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.oecd.org\">https:\u002F\u002Fwww.oecd.org\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":46,"researcherId":16,"name":47,"imageUrl":48},2681,"Cuong Ta","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocKFuWh0ZD601Hp0_V_2xAK3kIOs20Kyv3V5ZLBo6fwfjyymJYzE=s96-c",{"id":50,"researcherId":16,"name":51,"imageUrl":52},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[41],1,"PUBLISHED","2025-09-26T03:44:29.865+00:00","2026-09-04T04:18:26.030+00:00","2025-09-26T16:27:45.597+00:00","2026-09-04T04:18:26.027+00:00",467,[62,65,75,85,90,100,106,112,118,124],{"id":63,"title":64,"term":63,"englishTitle":16,"definition":16,"discipline":16,"disciplineCode":16,"disciplineLabel":16,"disciplineColor":16,"disciplineIcon":16},"bối cảnh xã hội","Bối cảnh xã hội là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":66,"title":67,"term":66,"englishTitle":68,"definition":69,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"ong mật","Ong mật: Khái niệm, nguyên lý và ứng dụng","Honey bee (Apis)","Ong mật là một thuật ngữ và phạm trù học thuật then chốt trong lĩnh vực natural sciences, phản ánh các nguyên lý, cơ chế và phương pháp luận chuyên sâu đã được chuẩn hóa trong nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":76,"title":77,"term":76,"englishTitle":78,"definition":79,"discipline":80,"disciplineCode":81,"disciplineLabel":82,"disciplineColor":83,"disciplineIcon":84},"sự khác biệt xã hội","Sự khác biệt xã hội là gì?","social differentiation","Sự khác biệt xã hội là quá trình xã hội trong đó các cá nhân và nhóm xã hội được phân định thành các vị trí, vai trò, địa vị hoặc tập hợp xã hội riêng biệt dựa trên các đặc tính tự nhiên sinh học hoặc các đặc tính kinh tế, văn hóa và cấu trúc xã hội.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":80,"disciplineCode":81,"disciplineLabel":82,"disciplineColor":83,"disciplineIcon":84},"cách mạng khoa học và công nghệ","Cách mạng khoa học và công nghệ là gì? Cơ chế và tác động","scientific and technological revolution","Cách mạng khoa học và công nghệ là bước chuyển biến căn bản trong sự phát triển của khoa học và công nghệ, dẫn tới sự biến đổi sâu sắc của lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất xã hội.",{"id":91,"title":92,"term":91,"englishTitle":93,"definition":94,"discipline":95,"disciplineCode":96,"disciplineLabel":97,"disciplineColor":98,"disciplineIcon":99},"tràn dịch màng phổi do ung thư","Tràn dịch màng phổi do ung thư là gì? Chẩn đoán và xử trí","malignant pleural effusion","Tràn dịch màng phổi do ung thư là tình trạng tích tụ dịch bất thường trong khoang màng phổi do sự xâm lấn trực tiếp hoặc di căn của các tế bào ác tính từ khối u nguyên phát.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":101,"title":102,"term":103,"englishTitle":104,"definition":105,"discipline":95,"disciplineCode":96,"disciplineLabel":97,"disciplineColor":98,"disciplineIcon":99},"dấu ấn khối u","Dấu ấn khối u là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Dấu ấn khối u","Tumor markers","Dấu ấn khối u (tumor markers hay chất chỉ điểm ung thư) là các chất sinh học (thường là protein, glycoprotein, hormone, enzyme hoặc đột biến gen) được sản xuất trực tiếp bởi tế bào khối u hoặc bởi cơ thể để đáp ứng lại sự hiện diện của khối u, có thể định lượng được trong máu, nước tiểu hoặc mô.",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":95,"disciplineCode":96,"disciplineLabel":97,"disciplineColor":98,"disciplineIcon":99},"viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn","Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn là gì? Tổng quan học thuật","Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn","Infective endocarditis \u002F Bacterial endocarditis","Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn là tình trạng nhiễm trùng nội mạc của buồng tim và các lá van tim do vi khuẩn hoặc nấm gây ra, đặc trưng bởi sự hình thành các mảng sùi giàu tiểu cầu, tơ huyết và vi sinh vật gây tổn thương cấu trúc van tim và thuyên tắc mạch toàn thân.",{"id":113,"title":114,"term":115,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":95,"disciplineCode":96,"disciplineLabel":97,"disciplineColor":98,"disciplineIcon":99},"ghép thận","Ghép thận là gì? Các công bố khoa học về Ghép thận","Ghép thận","Kidney transplantation \u002F Renal transplantation","Ghép thận là kỹ thuật ngoại khoa cấy ghép một quả thận hoạt động tốt từ người hiến tặng vào cơ thể người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối, giúp tái lập toàn diện chức năng lọc máu và nội tiết của thận.",{"id":119,"title":120,"term":121,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":80,"disciplineCode":81,"disciplineLabel":82,"disciplineColor":83,"disciplineIcon":84},"rủi ro tài chính","Rủi ro tài chính là gì? Tổng quan học thuật","Rủi ro tài chính","Financial risk","Rủi ro tài chính là khả năng phát sinh tổn thất tiền tệ hoặc suy giảm giá trị kinh tế của một chủ thể do sự biến động bất lợi của các biến số thị trường hoặc sự không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của các đối tác giao dịch tài chính.",{"id":125,"title":126,"term":127,"englishTitle":128,"definition":129,"discipline":130,"disciplineCode":131,"disciplineLabel":132,"disciplineColor":133,"disciplineIcon":134},"khử oxy","Khử oxy là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","Khử oxy","Deoxygenation \u002F Deoxidation","Khử oxy là phản ứng hóa học hoặc quy trình kỹ thuật loại bỏ các phân tử oxy tự do hoặc liên kết ra khỏi hợp chất hóa học, kim loại nóng chảy, môi trường nước hoặc khí công nghiệp.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu"]